Exclusief voor abonnees

Geen tuin? Geen probleem: een moestuin kan ook in potten

Steven Richardson
Weinig plaats of geen tuin? Ook zonder moestuin kun je groenten kweken, zegt tuinexperte Laurence Machiels. Houd ze in pot op je terras, laat ze omhoog klimmen langs een hek of zet ze gewoon in de siertuin. Groenten kunnen zó mooi zijn. 

IN POTTEN EN BAKKEN

Een smalle bak, een mooie sierpot of een afgedankte emmer: groenten stellen niet zoveel eisen aan hun groeiplaats, zolang de pot maar niet te klein is. Hoe meer ruimte, hoe groter je groenten worden. Zorg dat er altijd minstens één gat in de bodem zit, anders kan het teveel aan (regen)water niet weg en rotten je planten. Leg een omgekeerde potscherf over het gat, zodat de wortels het niet dichtgroeien.

Zet je potten in het licht; hoe meer zon, hoe meer smaak je groenten zullen hebben en hoe beter ze groeien. Zes uur zon per dag is een minimum

Gebruik altijd kwaliteitspotgrond, liefst biologische, voor de moestuin, met honderd dagen voeding. Meng vanaf juli elke twee weken een dopje vloeibare voeding voor groenten (of tomaten) in het gietwater. Zet je potten in het licht; hoe meer zon, hoe meer smaak je groenten zullen hebben en hoe beter ze groeien. Zes uur zon per dag is een minimum.

1. Saladbar
Om sla te kweken heb je niet veel plaats nodig. Het kan gewoon in een smalle bak op je vensterbank of een regengoot die je aan de uiteinden afstopt, zodat het water er niet uitloopt. Snijsla (‘mesclun’) levert veel verschillende blaadjes op, waar je twee tot drie keer kunt van knippen. Zes weken na het zaaien kun je al oogsten. Van pluksla pluk je telkens de onderste blaadjes, waarna de sla verder de hoogte in groeit, goed voor zeker drie oogsten.

Minikropsla als ‘Little Gem’ is precies goed voor één of twee personen en past net in een smalle bak. Ga voor kleur: neem rode, gele en gekrulde sla. Je hebt er zelfs met spikkels en strepen.

Meng er andere ‘smaakjes’ tussen zoals mosterdblad, tuinkers, (gekleurde) snijbiet of spinazie, waar je telkens de jonge blaadjes van plukt, rucola en — waarom ook niet? — wat radijsjes. Vier weken na het zaaien, oogst je je eerste radijzen. Voeg er gerust wat lekkere knabbelblaadjes aan toe, zoals ijskruid of oesterblad, en kruiden als dille, (paarse) basilicum, kervel, koriander, peterselie of basilicum, of een toefje bieslook. Het is de kunst om in je bak nooit een plekje leeg te laten en continu bij te zaaien. Met drie bakken eet je tot de herfst elke week verse sla. 

Om sla te kweken heb je niet veel plaats nodig. Het kan gewoon in een smalle bak op je vensterbank
Steven Richardson Om sla te kweken heb je niet veel plaats nodig. Het kan gewoon in een smalle bak op je vensterbank

2. Eetbare bloemenbak
Met eetbare bloemen zul je je honger niet stillen, maar ze maken je wel vrolijk en zorgen voor extra smaak- en kleursensatie op je bord. Oost-Indische kers is een absolute must op je terras: alles aan de plant is mooi én eetbaar, van de blaadjes en de bloemen tot de zaden toe. Geel en oranje zijn het meest courant, naast rode en zalmkleurige tinten, al dan niet met mooi gestreept blad. Je kunt plantjes kopen of ze zelf zaaien, dat gaat heel gemakkelijk. Voeg er kleinbloemige viooltjes aan toe, goudsbloemen, zonnehoed (Echinacea) en citroenafrikaantjes (‘Lemon Gem’), met lichtgele bloempjes en een friskruidig blad.

Andere aanraders voor je eetbare bloemenbak zijn komkommerkruid (bernagie), pinksterbloem (Cardamine pratensis), de dropplant, madeliefjes, duizendschoon, lavendel, bergamot en de ananassalie.

Geen plaats meer op je balkon? Aardbeien kun je net zo goed in hangmanden of -potten over een reling houden

3. Snoepbak
Ben je een snoeper? Houd aardbeien en ananaskers op je terras! Het is ook de favoriete bak van kinderen. Ananaskers (Physalis peruviana) oogt als een echte sierstruik, met mooi, viltig blad en een elegante vorm, 1 tot 1,5 meter hoog, en de hele zomer lang honderden goudgele bessen in een fascinerend flinterdun omhulsel. Net een lantaarntje! De smaak van de bessen is zoet, met een lichtzure ondertoon. Vaak wordt ze in de serre gehouden, maar in een pot in volle zon lukt het net zo goed. Geef de struik een steuntje, zodat ze zeker niet omvalt. Plant er aardbeien onder, liefst verschillende soorten, met opvallende kleurtjes of ongewone smaken: met roze bloesems, zoals Toscana, witte ananasaardbei Pineberry met rode spikkels, perzikaardbei Mount Omei, de smaaktopper Gariguette of Mara des Bois, de frambozenaardbeien Frau Mieze Schindler en Souvenir de Charles Machiroux of de zwarte ‘kers’aardbei Hansa. Beschouw ze als snoepjes waar je af en toe van plukt, een aardbeientaart zul je er niet mee bakken.

Geen plaats meer op je balkon? Aardbeien kun je net zo goed in hangmanden of -potten over een reling houden. Ook frambozen, aalbessen en blauwe bessen groeien prima in een pot. Plant ze in goed bemeste potgrond en geef ze elke veertien dagen vloeibare organische biovoeding voor fruit. Hoe meer zon, hoe zoeter het fruit.

4. Theepot
Of je nu van klassieke kruidenthee houdt of van ijsgekoelde fruitthee, een paar verse blaadjes in je kopje zorgen voor een extra lekkere toets. En het oogt zo mooi! Munt en citroenmelisse houd je beter elk in een aparte pot. Ze groeien en woekeren te hard. Zijn wel perfect te combineren: citroenverbena, paarse basilicum en de prachtige witbonte bergsteentijm (Calamintha grandiflora ‘Variegata’). Bergsteentijm heeft een heerlijk geurend, muntachtig blad, en de hele zomer lang roze bloempjes. Het is de ideale bodembedekker voor onder de citroenverbena. Dat wordt immers een struikje met de heerlijkste citroengeur die je je maar kunt voorstellen. Je kunt de bladeren ook erg makkelijk drogen, een citroenverbena kan flink productief zijn.

Andere verrassende theesmaken zijn de limonadeplant (Agastache mexicana) en de colageranium (Pelargonium ‘Torrento’).

IN DE HOOGTE

Geen plaats meer in je tuin of op je terras? Laat groenten omhoog klimmen! De bekendste zijn de klimbonen, maar je hebt ook klimspinazie, ‘Malabar’, en je kunt ook tal van groenten met een beetje hulp de hoogte in leiden. Langs een rek of raster tegen een muur, bijvoorbeeld, of langs een zelfgemaakte klimsteun. Komkommers, pompoenen en meloenen nemen op de grond makkelijk een paar vierkante meter in beslag; leid ze omhoog langs een pallet of een hek van kastanjespijltjes en ze hebben genoeg aan 1 tot 2 m². Ze hoeven niet erg hoog te klimmen, als ze maar van de grond wegblijven. Je kunt zo’n klimsteun of pallet tussen andere planten kwijt, of je kan de schutting gebruiken. Daar is vaak nog veel ruimte vrij. 

Mag het wat hoger, ga dan voor een boog of tipi van hazelaar, wilg of bamboe. Klimbonen en klimspinazie groeien er vanzelf omhoog, komkommers, pompoenen en meloenen moet je helpen. Bind ze met een touw losjes tegen de steun aan, en blijf ze stelselmatig leiden en opbinden. Pompoenen vragen een stevige steun, want ze kunnen zwaar worden. Wees niet bang dat een pompoen naar beneden valt, de vrucht groeit geleidelijk aan en het steeltje is meer dan sterk genoeg om ‘m in de lucht te kunnen dragen. 

Venkel is op zich al een heel decoratieve groente, maar de doorlevende venkel, die enkel blad vormt, geen knol, is pas een showbeest

Mag het wat hoger, ga dan voor een boog of tipi van hazelaar, wilg of bamboe
Steven Richardson Mag het wat hoger, ga dan voor een boog of tipi van hazelaar, wilg of bamboe

IN DE SIERTUIN

We kweken ze om op te eten, maar groenten zijn vaak ook erg decoratief, met opvallende vormen en kleuren. Plant ze in de siertuin, tussen je andere bloemen, of als blikvanger in de voortuin.

Venkel is op zich al een heel decoratieve groente, maar de doorlevende venkel, die enkel blad vormt, geen knol, is pas een showbeest. Vooral de paarse, bronzen Foeniculum vulgare ‘Purpureum’, met bloemen tot ruim anderhalve meter hoog, staat prachtig in de siertuin. Je gebruikt het blad als dille.

Ook een artisjok, met imposant, zilvergrijs blad, is prachtig! En dan heb je de plant nog niet zien bloeien... De vrucht die we opeten, is eigenlijk de bloemknop. Als je die laat staan, verschijnt een prachtige reuzedistel met een fascinerende dot lila ‘haartjes’. Plant je artisjok in volle zon, en reken op minstens 1 m² ruimte. Op een warme plek, waar het water ‘s winters snel wegtrekt, komen artisjokken jaar na jaar terug.

En waarom geen rabarber in de siertuin? Het blad is bijzonder decoratief, en er komen ook nog grote, roomwitte pluimbloemen aan. Liever wat lager? Zeekool charmeert met fascinerend grijs, krullend blad, gekleurde snijbiet of warmoes (‘Rainbow Mix’ of ‘Bright Lights’) brengt met zijn rode en gele stelen en kleurrijk geaderd blad meteen kleur in de siertuin. 

We kweken ze om op te eten, maar groenten zijn vaak ook erg decoratief
Steven Richardson We kweken ze om op te eten, maar groenten zijn vaak ook erg decoratief

Tip: Bespaar water!

Aan potten met groenten heb je weinig werk: er komt amper onkruid in en slakken vinden nauwelijks de weg omhoog. Maar je moet wél regelmatig water geven en dat vergt discipline. Gelukkig kun je je gietbeurten met tal van trucjes tot een minimum beperken.

Neem grote potten: het water verdampt er minder snel in dan bij kleine, en kunststof houdt het water langer vast dan terracotta.

Potten met een ingebouwd waterreservoir bufferen het water en geven het weer traag af. Strooi een laag cacaodoppen tussen je groenten, dat remt de verdamping en houdt katten uit de potten. Verschuif je potten naar de schaduw op hete zomerdagen.

Investeer in een automatisch druppelsysteem met waterbuisjes in de potten die het water langzaam afgeven. Daarmee bespaar je tot 70% water!

Geen kraan of stopcontact om zo’n systeem aan te sluiten? Bij de gloednieuwe Aquabloom drijft een minizonnepaneeltje je druppelsysteem aan. Dat zuigt water op uit een ton of emmer. 

Met de adviezen van onze tuinexperten wordt de verzorging van je tuin een fluitje van een cent. Alles wat je moet weten lees je in ons dossier.

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

Lees ook:

Moestuin voor gevorderden: de beste tips van tuinexperte Laurence Machiels (+)

Tuinieren hoeft niet duur te zijn: de beste budgettips van tuinexperte Laurence Machiels (+)

Aan de pluk: zo begin je aan een indoor kruidentuin (+)