Exclusief voor abonnees

Bye bye onkruid: onze experte toont hoe je zelfs de hardnekkigste soorten uit je tuin weert

Onze tuinexperte geeft tips hoe je onkruid op verschillende soorten grond de baas bent.
Steven Richardson Onze tuinexperte geeft tips hoe je onkruid op verschillende soorten grond de baas bent.
Onkruid is een doorn in het oog van de meeste tuinliefhebbers. Hoe pak je een groot stuk zonder planten of een pas aangelegde tuin aan? En hoe houd je de allerhardnekkigste onkruiden onder controle? Gouden raad van onze tuinexperte.

Braak terrein: bloemen of aardappelen

Onkruiden zijn pioniersplanten: ze vestigen zich op plekken waar nog niets anders groeit. Elk leeg stukje grond is een open uitnodiging voor alle mogelijke onkruid­zaden die komen aangewaaid: grassen, herders­tasje, knopkruid, paardenbloemen... De oplossing? Zaai eenjarige bloemen. De zaden kiemen heel snel — je hebt al de eerste bloemen na zes tot acht weken! — en houden tot de vorst de grond bedekt. Hier komt opkomend onkruid maar moeilijk door. Zorg er wel voor dat de aarde onkruidvrij is voor je zaait, en zaai voor een regenperiode: hoe vochtiger en warmer, hoe sneller zaad kiemt. Hark de bodem fijn, zaai uit en duw goed aan (foto). Strooi geen aarde over de zaden, eenjarige bloemen hebben licht nodig om te kiemen. Neem een mengsel van akkerbloemen of een voor bijen, zoals het Tübingermengsel.

Is de grond arm? Zaai dan bloemen die via hun wortels voeding aan de bodem afgeven — zogenaamde groenbemesters — zoals Phacelia, met prachtige lavendelblauwe bloemen waar bijen verzot op zijn.

Komen er al veel onkruiden op en lukt het niet meer om het terrein schoon te maken voor het zaaien, plant dan aardappelen. Die kruipen door het onkruid door. Onder het opkomende loof maakt onkruid heel weinig kans en de aardappelen maken je bodem extra kruimelig. Rooi in september en start meteen met de aanleg van je siertuin.

Pas geplant: strooi snippers

De beste manier om onkruid te voorkomen in een bloementuin, is om meteen na het planten een bodembedekker uit te strooien. Zo’n laag houdt niet alleen het onkruid tegen, maar zorgt er ook voor dat het water in de zomer minder snel verdampt en de grond eronder luchtig blijft. Vooral de eerste twee jaar zijn cruciaal, daarna zijn de vaste planten voldoende breed gegroeid om het onkruid zelf te onderdrukken. Schors en houtsnippers zijn te grof om tussen kleine plantjes te strooien, tenzij je de fijnste schors of houtsnippers neemt. Cacaodoppen werken wél goed, maar zijn duurder.

In mijn eigen tuin gebruik ik olifantsgras en hennepstrooisel. De roomwitte kleur laat de border zonnig ogen, de snippers zijn klein en verdrukken de jonge planten niet, en ze remmen de verdamping in de zomer. Hennep is verkrijgbaar in het tuincentrum (onder meer van Saniflor, Naturen of Agrofino). Reken op een laag van 2 tot 4 centimeter en na anderhalf jaar kun je eventueel bijvullen, als je planten de bodem dan nog niet bedekt hebben.

Heb je vooral bomen en struiken geplant, houd de bodem eronder en errond dan bedekt met bodembedekkende planten. Nog efficiënter én goedkoper dan schors of houtsnippers strooien. De planten breiden zich elk jaar uit tot een dicht tapijt, terwijl je schors telkens weer moet aanvullen. Excellente bodembedekkers zijn smeerwortel, bosaardbeien, Gera­nium macrorrhizum, Pachyphragma en Trachystemon orientalis. 

Hardnekkig onkruid: maaien, trekken en verstikken

Van echt hardnekkige onkruiden zoals zevenblad, heermoes, haag- en akkerwinde of kweekgras geraak je niet of nauwelijks verlost. Het venijn zit hem in de lange, vertakte wortels. Tijdens een wekelijks rondje kan je opkomende scheuten uittrekken, maar elk worteltje opgraven heeft weinig zin. Er blijft er altijd wel eentje achter dat opnieuw begint te groeien, weet ik uit ervaring.

Je kunt de planten wél binnen de perken houden door ze systematisch te verzwakken. De strook zevenblad tegen mijn meidoornhaag houd ik perfect onder controle door ze systematisch kort af te maaien. Dat put de plant uit. Zet de grasmaaier op de laagste stand (of gebruik een bos- of kantmaaier) en maai telkens als het gazon aan de beurt is.

Karton

Ook verstikken is een optie, al gebruik je beter geen plastic worteldoek. In mijn tuin kreeg ik de Tropae­oleum ciliatum, een hardnekkige woekerplant met lange, ondergrondse tentakels, weg door alles zo kort mogelijk af te maaien en de aarde te bedekken met meerdere lagen karton. Vouw onbedrukte kartonnen dozen open of vraag in het warenhuis of je de vellen van tussen de drankverpakkingen mag meenemen. Bedek het met houtsnippers of wat je maar hebt: een mix van hooi, bladaarde, oude potgrond, grove compost...

Zorg dat de laag minstens 10 cm dik is en laat liggen. Of plant er pompoenen in, dwars door het karton heen. Die bedekken de houtsnippers tot een mooi groen tapijt, en voorkomen al helemaal onkruid. Planten kunnen immers onmogelijk zonder licht leven.

Géén plastic onkruiddoek

Het aantal vierkante meters anti-onkruiddoek waar Vlaanderen mee bedekt is, is niet te tellen. Terwijl dat doek zó slecht is voor de bodem en we zoveel mogelijk plastiek uit de tuin zouden moeten weren. Já, het houdt onkruiden die nog in de grond zitten tegen, maar het doodt óók het dierenleven eronder, sluit de bodem hermetisch af en verstikt op termijn de wortels van de planten die in het doek zijn geplant. Bovendien kweek je óp het doek uiteindelijk toch onkruid. Er verzamelen zich immers plantenresten en onkruidzaden op, die er lustig beginnen te kiemen.

Wil je per se onkruiddoek gebruiken, neem dan ecologisch, afbreekbaar gronddoek zoals (bio-)mulchmat van kokosvezel en folie, Multijute, BioWeedtex, Ökolys (foto). De levensduur van die matten is drie tot vier jaar. Voldoende om het onkruid eronder te verstikken. Tegen dan zijn je planten breed genoeg uitgegroeid om het onkruid op eigen kracht te weren. 

Lees ook binnen HLN+:

Citroenboom aanschaffen? Verlies deze zaken dan niet uit het oog

Wat is nu echt de beste meststof voor je gazon? Onze experte test het uit

Is je orchidee uitgebloeid en verliest je ficus bladeren? Met de tips van onze tuinexperte houd je je kamerplanten mooi en gezond




3 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Elke Claes

    Da's een feit Peter, maar als je rugklachten hebt gaat dat allemaal niet goed. En als je full time werkt, gaat dat ook niet goed. De vrije tijd die ik thuis heb gaat namelijk naar huishouden, kinderen, en elke dag een kwartiertje in de hof - maar op dat kwartiertje krijg ik mijn tuin echt niet onkruidvrij... Dat groeit namelijk veel sneller dan ik kan trekken, of uitsteken, of branden.

  • EDDY OP DE BEECK

    Onkruid is een woord door de mensen uitgevonden! Het zijn kruidachtige planten die groeien op plaatsen waar mensen ze niet graag hebben!!

  • Peter Janssens

    Dit gif voor die plant, dat gif voor die plant. Pas op met branders want die kunnen brand veroorzaken. Flauwe zever, op je knieën gaan zitten en trekken, dat is het beste tegen onkruid en voor het milieu.