Exclusief voor abonnees

Verandert de pil ons in een ander mens, zoals Amerikaanse prof beweert? “We weten nog te weinig van het brein om zulke uitspraken te doen”

De anticonceptiepil zou invloed kunnen hebben op je partnerkeuze, maar dat is omstreden.
Getty Images/iStockphoto De anticonceptiepil zou invloed kunnen hebben op je partnerkeuze, maar dat is omstreden.
“We gaan te nonchalant om met de anticonceptiepil”, zei de Amerikaanse Sarah Hill, hoogleraar evolutionaire psychologie onlangs in een interview met De Volkskrant. Volgens haar zou de pil vergaande effecten hebben op ons brein en ons zelfs veranderen in andere versies van onszelf. “Ik ken vrouwen die aan de pil waren toen ze hun partner leerden kennen, en die na stoppen met de pil ontdekten dat die partner toch niet zo bij hen paste.” Maar klopt dit wel? Twee experts geven hun mening.

De Volkskrant interviewde Hill naar aanleiding van haar boek ‘Je Brein aan De Pil’ waarvan de Nederlandse vertaling nog maar net verschenen is. Tijdens dat gesprek deed Hill een paar verrassende uitspraken, die verder worden uitgewerkt in haar boek. Zo stelde ze dat de pil een nadelig effect heeft op het libido, ervoor kan zorgen dat mannen minder goed presteren, en ze vergeleek stress bij vrouwen aan de pil met PTSD, ofwel het posttraumatische stresssyndroom. “Het is jammer dat haar boek zo sterk focust op het brein. We weten nog veel te weinig over de werking van ons brein om te kunnen beweren dat de pil ons verandert in ‘een andere versie van onszelf’, zoals Hill in het boek beweert”, zegt klinisch seksuoloog Els Elaut (UZ Gent).

Seksdrive

Hill schrijft in haar boek dat pilgebruiksters minder zin hebben in seks. “Dat is maar de halve waarheid”, zegt Elaut. “Systematische reviews geven aan dat 15% van de pilgebruiksters inderdaad een daling in seksueel verlangen ervaart, maar 20% ervaart een stijging en 65% merkt geen enkel verschil.” De pil veroorzaakt een daling in het vrij testosterongehalte van gebruiksters, en dat zou volgens Hill de zin in seks verminderen, maar ook dat spreekt Elaut tegen: “Als er één hypothese is die al sinds de jaren ‘90 duidelijk wordt betwist, is het wel dat minder vrij testosteron automatisch voor minder zin zorgt. Het is complexer dan dat. Hoormoongevoeligheid heeft er misschien ook mee te maken.” Elaut benadrukt wel dat vrouwen die zich erg slecht voelen bij de pil, serieus genomen moeten worden. 

Verschil in partnerkeuze

Heeft de pil invloed op je partnerkeuze? Volgens Hill wel, maar ze nuanceert dat er niet veel vrouwen zijn die zich zo anders voelen. “Uit onderzoek is inderdaad gebleken dat vrouwen aan de pil gemakkelijker kiezen voor mannen met vrouwelijkere gezichtskenmerken”, zegt professor gynaecologie en verloskunde Johan Verhaeghe. “Maar andere onderzoeken spreken die resultaten dan weer tegen. We moeten daar dus voorzichtig mee zijn. Hill zegt zeker interessante dingen, maar het merendeel zijn eerder suggesties dan zekerheden.”

Effect op mannen

Een andere opvallende uitspraak van Hill is dat de pil zelfs mannen verandert. Omdat vrouwen aan de pil hun vruchtbaarheid kunnen regelen en dus biologisch gezien niet meer op zoek zijn naar de man met de beste genen, zouden mannen lakser worden: “Ze zouden wel eens minder gemotiveerd kunnen zijn om iets te bereiken, omdat ze niet meer hoeven te presteren om seks te krijgen. Als je als man nog steeds seks kunt krijgen terwijl je bij je moeder in de kelder woont en de hele dag zit te gamen, waarom zou je dan ooit nog wat anders doen?” zegt Hill. Er zijn inderdaad beperkte onderzoeken waaruit blijkt dat vrouwen aan de pil meer aanvaardend en ‘mak’ zouden zijn ten opzichte van hun partner. “Maar ook die onderzoeken hebben geen stevige basis”, duidt Verhaeghe. “Bovendien benadrukt Hill dat het verschilt van vrouw tot vrouw. Dus ik zou zeggen: het zijn zeker dingen die in overweging moeten worden genomen, maar of dat het echt facts of life zijn? Dat denk ik niet.”

PTSD

De pil zou ook effect hebben op de stress die vrouwen ervaren. Wanneer je stress hebt, komt er een hormoon vrij dat cortisol heet. Dat hormoon is in principe niet slecht, zolang het na een tijdje ook weer daalt. Alleen, bij chronische stress daalt het cortisolniveau in je bloed niet meer. En dat is erg ongezond. “Hetzelfde gebeurt bij vrouwen aan de pil die stress ervaren”, zegt Hill. “Dat ziet eruit zoals bij mensen met posttraumatische stress”, zegt Hill. Volgens Johan Verhaeghe klopt het wel dat de hormonen in de pil de cortisolrespons wat onderdrukken. “Maar beweren dat dat hetzelfde is als bij mensen met PTSD lijkt me een sprong te ver”, zegt hij.

De rol van artsen

Hoewel Hill absoluut niet tegen de pil is, vindt ze dat we er te nonchalant mee omgaan. Daar is Verhaeghe het wel mee eens, maar de mening van Hill dat artsen te weinig duiding geven bij de pil en haar psychologische effecten, vindt hij toch te ver gaan: “Heeft het voordelen om iedereen bang te maken als de reactie op de pil toch individueel verschillend is? Het psychologische effect van de pil op ons brein is nauwelijks aangetoond. Er wordt door artsen wél te weinig aandacht besteed aan de mogelijke gevolgen van de pil op het libido en de stemming en men geeft soms te snel een voorschrift”, klinkt het. Klinisch seksuoloog Elaut sluit af: “Het is absurd dat na meer dan 60 jaar pilgebruik bij vrouwen onze wetenschappelijke kennis erover zo beperkt is. Het was vroeger zelfs quasi onmogelijk om financiering te vinden voor het onderwerp van de seksuele effecten van hormonale anticonceptie. Daar sluit ik me bij Hill aan, maar wat ze voor de rest schrijft en zegt, is dus allerminst bewezen.” 




2 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Jonas Verbruggen

    Kort antwoord: Ja, je pompt je lichaam met hormonen, wat verwacht je eenmaal dat er gaat gebeuren?

  • vandekempen bart

    waar rook is, is vuur. de evolutie en ons instinct zijn krachtiger dan je denkt.