Van phubbing tot Facebook-jaloezie: hoe de smartphone je relatie beïnvloedt

Getty Images/iStockphoto
Overmorgen is het valentijn. De ideale gelegenheid om nog eens met je liefste uit eten te gaan. Alhoewel: is zo’n uitje nog wel even romantisch als vroeger, nu we met z’n allen onvermurwbaar naar onze smartphone blijven staren? Stof tot nadenken. Wat is eigenlijk de invloed van dat technologische snufje op ons liefdesleven? En kunnen we er wat aan doen? 

Slide to the left, slide to the right.” De oudere generatie hoort waarschijnlijk spontaan de ‘Cha-Cha Slide’, het bekende nummer van Mr. C The Slide Man. Maar de jongere generatie? Kans is groot dat die meteen denkt aan Tinder en andere datingapps, waarbij ze gretig swipend op zoek gaan naar een potentiële partner. Want het feit is: de komst van smartphones en sociale media heeft het datingwereldje danig veranderd. De zoektocht naar je prins op het witte paard - of een losse scharrel - beperkt zich niet langer tot een toevallige ontmoeting op café. Anno 2019 kan die evengoed starten vanuit de luie zetel, thuis, met een telefoon in de hand.

Maar hoe zit het met de impact op vaste relaties? Communicatiewetenschapper Elisabeth Timmermans stelde zichzelf die vraag ook. Meer zelfs: ze voert al sinds 2013 onderzoek uit naar hoe sociale media en smartphones ons liefdesleven beïnvloeden. Haar bevindingen pende ze neer in het boek ‘Liefde in tijden van Tinder’, dat sinds kort in de winkels ligt. 

Extra druk

“De grootste verandering is dat er niet alleen een offline versie van je relatie bestaat, maar ook een online variant”, zo steekt Timmermans van wal. “De relatiestatus op Facebook is nieuwe trouwring geworden. Het veranderen van de status is dé manier om aan de wereld duidelijk te maken dat je elkaar graag ziet. Dat geldt trouwens ook voor het online plaatsen van romantische kiekjes: evengoed een manier om je liefde van de virtuele daken te schreeuwen.”

Volgens de communicatiewetenschapper kan dat extra druk op je relatie veroorzaken. “Als verschillende vrienden zich verloven en een foto van het moment suprême online plaatsen, begint er bij sommige mensen een klok te tikken. ‘Is het voor ons ook tijd om eraan te beginnen?’, vragen ze zich luidop af.” 

Al kan die druk ook nog andere vormen aannemen, meent Timmermans. Sommige mensen verlangen naar affectie en een duidelijk teken van appreciatie. Dat kan in het openbaar zijn: een hand vasthouden, of een arm over de schouder leggen. Maar dat geldt ook voor het online wereldje: een Facebookstatus aanpassen, samen foto’s posten of elkaars kiekjes liken. Zoals gezegd, sommigen vinden dit fantastisch. Anderen gruwelen bij het idee alleen al. “Als jij graag online erkenning hebt, maar je lief is totaal niet bezig met sociale media, kan dat aanvoelen alsof je eenzijdig in de relatie staat. Het kan zelfs voor twijfels, wrevel en terugkomende ruzies zorgen.” 

De enige oplossing is een gesprek aanknopen. Alleen zo kom je te weten waarom iemand het belangrijk vindt om zaken van je relatie online te delen, of net niet. “Op Facebook sta je niet alleen in contact met je vrienden, maar ook met vage kennissen, verre familieleden, collega’s, en misschien wel je baas. Misschien hecht je liefste gewoon veel belang aan privacy? Dan is het logisch dat je partner niet aan de grote klok wil hangen wat hij of zij allemaal in z’n vrije tijd uitspookt. Kortom, communication is key.” 

Phubbing

Het is je waarschijnlijk al eens over komen. Ga je gezellig met je lief uiteten, tot hij of zij afgeleid wordt door z’n telefoon. Phubbing, zo heet het herkenbare fenomeen, waarbij je iemand negeert omdat je te druk in de weer bent met je smartphone. “Het kan evengoed voorvallen dat je je er beiden aan bezondigt. Wanneer je samen in de zetel zit en een Netflix-serie kijkt, bijvoorbeeld. Dan stoort het gedrag je misschien niet zo hard, maar het verstoort onbewust wel de verbinding tussen jullie tweetjes”, aldus Timmermans. “Het is trouwens niet nodig dat je met je neus vastplakt aan je scherm. Eén bliepje is al voldoende om voor afleiding te zorgen tijdens een gesprek.” 

Het nadeel is dat phubbing nog een redelijk nieuw verschijnsel is, waardoor het nog maar amper onderzoeksaandacht gekregen heeft. Een magische oplossing om hier komaf mee te maken, bestaat dus nog niet. Alhoewel. “Tijdens mijn zoektocht naar oplossingen kwam ik de lock box tegen. Een soort kluis waar je smartphones in kunt opbergen en dat je op slot kunt doen. Heel cool”, lacht Timmermans. Het is niet per se nodig om zo’n kistje te kopen, maar het idee erachter is wel interessant. “Wil je meer intimiteit opbouwen? Leg je telefoons eventjes weg, al is het maar een half uur. Vertel over je dag, kijk in elkaars ogen en geef je liefste een dikke knuffel.” 

Facebook-jaloezie

Nog een gevolg van sociale media is dat we elkaar kunnen controleren. Mijn vriendinnen en ik noemen het soms al lacherig ‘Facebook-lurken’. Wanneer iemand een date heeft, is het dankzij Facebook en Instagram ontzettend simpel geworden om details over de kerel in kwestie te weten te komen. Heeft hij huisdieren? Reist hij graag? Hoe ziet zijn ex er uit? 

Voor je denkt dat wij een stelletje stalkers zijn: volgens Timmermans is dit een herkenbare gewoonte. “Tijdens alle stadia van een relatie is het verleidelijk om in de digitale archieven te duiken. Als je een match hebt op Tinder, maar eveneens als je al enkele maanden met iemand samen bent. Facebook, Instagram en co. zijn een gigantische bron van informatie over je partner, maar evengoed over zijn ex of nieuwe sexy collega. Dat kan voor stiekeme vragen zorgen. Waarom staan ze zo dicht bij elkaar op die foto daar? En waarom vindt die sexy collega plots alle foto’s van je lief leuk?” Zulke vragen kunnen jou op den duur omtoveren tot een groen jaloers monstertje. 

Ontrouw

Technologie heeft niet alleen een enorme impact op je relatie, maar ook op overspel. Er bestaan simpelweg meer manieren om een scheve schaats te rijden. Dankzij de komst van de smartphone kan je een datingapp downloaden, babbelen met je ex of met een wildvreemde flirten op Instagram. “Ontrouw is sowieso een gevoelig onderwerp. Vaak komt het pas ter sprake wanneer het te laat is. Op tijd een gesprek voeren over ontrouw is dus de boodschap”, tipt Timmermans. Belangrijke vragen die dan zeker aan bod moeten komen: “Wanneer pleegt iemand overspel? Mag je lief een datingapp op z’n smartphone installeren, of is dat not done? Waar moet ik op letten?”.

Wij-gevoel

Je zou bijna denken dat de smartphone een enorme bedreiging is voor relaties. Toch is het niet alleen kommer en kwel, stelt de communicatiewetenschapper ons gerust. Zo zijn er veel mensen die bij hoog en bij laag beweren dat mensen die veel melige foto’s online zetten onzeker zijn. Maar die uitspraak moet genuanceerd worden, vindt Timmermans. “Er zijn ook studies die aantonen dat hoe gelukkiger iemand is in een relatie, hoe meer die persoon gaat posten. En hoe meer posts je maakt, hoe tevredener je wordt. Het is met andere woorden een vicieuze cirkel. Bovendien kan het posten van gezamenlijke foto’s - van een verre reis of een verloving bijvoorbeeld - het wij-gevoel een duwtje in de rug geven.”

Je hoeft je smartphone dus niet per se weg te leggen voor een tête-à-tête. Integendeel, er bestaan zelfs apps die de passie tussen tortelduifjes opnieuw kunnen aanwakkeren. Eentje daarvan is Gottman Card Decks, een gratis app ontwikkeld door Amerikaanse relatietherapeuten. “Leuk voor als je nog maar net samen bent of al 40 jaar lief en leed deelt. De app bevat tips voor originele activiteiten, een tool om je seksleven te boosten en een heleboel grappige vragen om elkaar beter te leren kennen. Ideaal om een avondje qualitytime nog intenser te maken.” 

Liefde in tijden van Tinder, Elisabeth Timmermans, Uitgeverij Lannoo, 256 p., € 19,99. Het boek is in winkels en online te verkrijgen.




1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Aloïs Van Oevelen

    De invloed van de smartphone op dating is over het algemeen negatief. Je ziet het al aan de kaft van het boek: een vrouw die alleen oog heeft voor haar gsm terwijl manlief snakt naar aandacht. Als ik date met een vrouw vind ik het juist een pluspunt als ze geen Facebook of Instagram heeft. Zeker dat laatste is een bron van ongebreideld narcisme. "Hello I love myself" is het adagium aldaar.