Exclusief voor abonnees

Tegen 2060 helft van Belgen alleenstaand: “Iedereen zal in de toekomst in toenemende mate af en toe single zijn”

Foto ter illustratie.
Hollandse Hoogte / Richard Brocken Foto ter illustratie.
Het aantal alleenstaanden in onze maatschappij groeit, maar hun verlangens en levens zijn nooit goed in kaart gebracht. Psychologe en relatietherapeute Maureen Luyens wil daar met ‘De nieuwe single’ verandering in brengen.

De cijfers van het Federaal Planbureau zijn zo duidelijk als de groeiende afdeling kant-en-klaargerechten in de supermarkt: in 2016 was dertig procent van de Belgen single, tegen 2060 zal dat de helft zijn. Eén op de twee huishoudens bestaat dan uit één persoon. Een gigantisch aantal, maar toch besteden we relatief weinig aandacht aan de emotionele en psychologische aspecten van het single- bestaan. 

“Het onderwerp komt vooral aan bod als het gaat om maatschappelijke voorzieningen”, stelt psychologe, seksuologe en relatietherapeute Maureen Luyens. “Woningen zijn te groot en te duur, singles betalen meer belastingen, een single vakantie kost dertig procent meer dan een reis met z’n tweeën... Dit boek wil singles vooral stéunen in de keuzes die ze gemaakt hebben, en erkenning geven voor de moeilijkheden die ze ervaren.”

Ring van zelfliefde

De trotse alleenstaande die bewust solo door het leven gaat: het is het vrij stereotiepe beeld van de happy single dat de media graag belichten. Juwelier Tiffany bracht zelfs de Self Love Pinky Ring op de markt, als teken van eigenliefde en trots voor vrouwen die hun singlestatus koesteren. Maar dat beeld klopt maar deels, aldus Luyens. “De groep singles is heel divers. Ze omvat mensen die net een relatie achter de rug hebben, mensen die hun partner verloren hebben en mensen die (nog) geen vaste relatie hebben. Slechts voor een minderheid is single zijn een bewuste keuze. Uiteraard kan je in elk van die groepen happy zijn en een mooi, volwaardig leven opbouwen. Maar elke alleenstaande het etiket happy single opplakken, klopt niet. De waarheid is genuanceerder.”

De verhalen die Luyens en co-auteur Griet Demeter verzamelden, bevestigen hun stelling: dé single bestaat niet, geen twee verhalen zijn gelijk, en vooral: single zijn is een dynamisch gegeven. “Iedereen zal in de toekomst in toenemende mate af en toe single zijn. Periodes van alleen zijn wisselen af met periodes van kortere en langere relaties”, aldus Luyens. “Er zijn fases van meer en minder engagement met een ander. Samenwonen en alleen wonen volgen elkaar op. Er is niet één vorm van single zijn.”

Toch verkiezen de meesten van ons een leven met z’n tweeën. 

Luyens: “Single zijn is meestal een situatie waarin je door omstandigheden terechtkomt: na een echtscheiding, relatiebreuk of overlijden. Maar dat betekent niet dat het alleen kommer en kwel hoeft te zijn. Ook al start je je singlebestaan met een verlieservaring, toch kan het een heel positieve levensfase worden die gepaard gaat met nieuwe uitdagingen: bewuster leven, jezelf leren kennen, het vertrouwen in jezelf terugvinden, nieuwe krachten ontdekken waarvan je niet wist dat je ze had. Ik zie in mijn kabinet echt wel mensen die gewonnen hebben bij dat sololeven, die in zelfstandig zijn een grote rijkdom hebben gevonden.”

“Ik blijf ervan overtuigd dat iedereen nood heeft aan affectie, liefde en intimiteit, maar dat hoeft niet met een vaste partner te zijn. Vooral bij oudere singles hoor je die reactie weleens: ik hoef geen man of vrouw meer in huis, het is mooi zo. Ze bouwen vaak een evenwichtig en boeiend leven op, met een grote vriendenkring. Dat komt natuurlijk niet vanzelf, dat kost veel inspanning.”

Over oudere singles schrijft u dat mannen vaker aandringen op een relatie, terwijl oudere vrouwen hun singlestatus omarmen. 

Vrouwen verkiezen op latere leeftijd vaak een lat-relatie, terwijl mannen graag opnieuw willen samenwonen. Dat heeft misschien met de aard van die generatie te maken. Die mannen komen uit vrij traditionele relaties waarin vrouwen doorgaans de zorgende rol op zich namen. Ik kan me voorstellen dat je die ‘service’ mist als dat wegvalt. Nu, ik ken ook veel heren die prima voor zichzelf zorgen, en zich heel goed voelen in een lat-relatie.”

De onderzoeken zijn nochtans alarmerend: singles zouden veel ongezonder leven. “Dat zal zeker niet voor elke alleenstaande gelden, maar ik kan me er wel iets bij voorstellen: meer uitgaan, langere uren werken, af en toe een maaltijd overslaan of snel iets eten ‘want ik ben toch alleen’. Na een drukke dag geen partner of kinderen hebben om de stress te kanaliseren… Ik bewonder de single die gezond kookt en zichzelf verzorgt. Dat vraagt discipline.”

Singles zeggen vaak dat hen een ‘zieligheidsgevoel’ wordt opgedrongen, omdat onze maatschappij zo koppelgericht is. 

“Ik begrijp die opmerking: het gezin is de hoeksteen van de maatschappij en dat beeld wordt overal bevestigd. Dat blijft een confrontatie. Ook de druk van de omgeving is groot. Met de beste bedoelingen wordt gezegd: ‘Ik begrijp niet dat jij nog alleen bent’, terwijl dat echt kan kwetsen. Maar zo erg is het nu ook allemaal weer niet. Soms vraag ik me af of de single zelf zijn onbehagen niet projecteert op de buitenwereld. Single zijn is een status waar je zélf aan moet wennen. Dat vraagt wat tijd. Wie zich ongemakkelijk voelt, wijt dat soms aan anderen.”

Alexandra Heering, die het boek ‘Single Geluk’ schreef, vertelde dat ze na haar scheiding plots niet meer werd uitgenodigd op etentjes. Als alleenstaande was ze veel te bedreigend geworden. 

Dat element kwam in de verhalen die wij hoorden ook naar voren, net als het feit dat je na een echtscheiding een groot deel van je vrienden verliest. Omdat je bedreigend bent geworden, maar soms ook omdat men vindt dat je te veel aandacht claimt voor je problemen. Maar laten we dat aspect van verlies niet overdrijven. Een van de eerste vragen die ik stel aan een nieuwe alleenstaande is: ben je goed omringd? Als je als single wil groeien en bloeien, heb je een netwerk nodig. Mensen op wie je kan vertrouwen, die je in mindere momenten kunnen bijstaan en met wie je op goede momenten plezier kan maken. De meeste mensen hebben zo’n netwerk of ontwikkelen er één. Dat vraagt tijd, inzet en organisatie, maar veel singles zijn heel bewust bezig met het regelen van hun leven, en zijn daar ook erg goed in geworden.”

Gelooft u als relatietherapeut nog in ‘het koppel’ als relatievorm?

“De monogamie staat onder druk, dat is zeker. Maar ik blijf geloven in het verlangen naar een vaste partner. Misschien niet voor altijd, maar voor lang. Zo hebben we het ook onze kinderen verteld: als je aan een serieuze relatie begint, weet dat die wat ons betreft zeker 20 tot 25 jaar moet meegaan, tot de kinderen groot zijn. Ik denk echt dat het kan: een leven lang met ups en downs bij elkaar blijven en tevreden zijn – geluk is een groot woord —, maar je moet er moeite voor doen. Er zijn veel verleidingen en afleidingen sinds zowel mannen als vrouwen uit werken gaan. Tegelijk zijn de verwachtingen van een relatie torenhoog geworden. Een groot contrast met het functionele contract dat het vroeger was. De partner moet alles zijn, van bes­te vriend tot minnaar. Dat is veel gevraagd. Dan is er natuurlijk de hectische tijd waarin we leven, met veel stress en tijdgebrek. En er is die grote drang tot zelfrealisatie die het ‘ik’ vooropstelt: ‘Ik heb toch recht op geluk’. Dat alles maakt dat langdurige relaties moeilijker realiseerbaar zijn en verklaart het hoge echtscheidingscijfer: één op de drie.”

Heeft u zicht op het leven na de scheiding, met de nieuwe partner. Is dat beter?

“Voor sommigen wel; die hebben in die eerste relatie echt verkeerd gekozen. Maar als ik afga op wat ik in mijn praktijk hoor, is dat zeker niet altijd het geval. Van sommigen hoor ik achteraf: het is niet beter. Dat zijn de spijtoptanten. Ze zeggen: had ik het geweten, ik was toen niet gescheiden. Je komt jezelf toch altijd weer tegen.”

Denkt u dat er supersingles zijn, de mannen van wie men vroeger zei: dat is een geboren vrijgezel?

“Ik denk inderdaad dat er mensen zijn die beter niet in een vaste relatie stappen omdat ze zich niet kunnen engageren en altijd elders zullen blijven kijken. Dat zijn geen supersingles, maar mensen met bindingsangst. Ik denk dat iedereen als single een fijn leven kan uitbouwen, los van de financiële problemen die de situatie met zich kan meebrengen. Want die kunnen het leven erg moeilijk maken.”

Dating-apps en matchingbureaus moeten het leven van de single aanzienlijk veranderd hebben.

“Vroeger was je single en bleef je dat. Het stereotiepe beeld van de ‘jonkman’, de vrijgezel op latere leeftijd, of de ‘oude vrijster’ die de zorg van de ouders op zich neemt, bestaat absoluut niet meer. Je kan nu als single makkelijker relaties aanknopen, met de duur en intensiteit die je zelf wil. Dankzij relatiebureaus en datingsites — al is niet iedereen daarvoor gewonnen — maar ook dankzij het verenigingsleven. Er zijn vandaag zoveel mogelijk­heden om iemand te ontmoeten die er vroeger niet waren. Het probleem is dat daten soms een erg tijdverslindende hobby wordt, een doel op zich: veel dates halen. Voel je je daar goed bij: prima. Maar ik raad toch aan om af en toe even stil te staan en je af te vragen wat je echt wil van het leven. Als dat een duurzame relatie is, kan je je energie en inzet het best niet te versnipperd inzetten over apps en websites.”

Wie lang alleen is, wordt soms wat onzeker over wat je wel of niet mag verwachten. Wanneer zit een relatie goed?

“Uit de vele verhalen haalden we vier elementen die mensen belangrijk vinden in een nieuwe relatie: je veilig voelen (op je gemak zijn, elkaar vertrouwen), het leuk vinden om samen te zijn (kletsen, lachen, blij zijn elkaar te zien); je aangetrokken voelen tot elkaar (emotioneel, fysiek en seksueel) en wederzijds respect (rekening houden met elkaar, trots zijn op elkaar). Als deze vier facetten aanwezig zijn, is de kans op een duurzame relatie groter.”

De ultieme tip voor singles?

“Zorg voor je eigen geluk, bouw voor jezelf een fijn leven op. En stel je af en toe de vraag: is dit het leven dat ik wil? Misschien vind je het wel goed zoals het nu is, misschien wil je nog een relatie. Maar zorg ervoor dat je tevreden bent.”

De nieuwe single, wat als je (opnieuw) alleen bent? Maureen Luyens en Griet Demeter, Lannoo 

Zorg goed voor jezelf als single door…

• te geloven in jezelf.
• positief te staan tegenover anderen. Bedenk dat iedereen je iets te vertellen heeft.
• jezelf elk dag een compliment te geven. Benoem wat je vandaag goed hebt gedaan. Ga nog een stap verder en zeg iets positiefs over jezelf aan een vriend of vriendin. We zijn het niet gewoon om dat te doen, we hebben geleerd om bescheiden te zijn.
• een moment te herinneren waarop je die dag gelukkig was. Het is niet altijd evident, maar vraag je af wat het beste moment van de dag was. Verplicht jezelf iets positiefs te bedenken, zelfs al was het een lastige dag vol stress en problemen.
• bewust te genieten van je vrijheid, zelfs al is het een rondje joggen.
• leren alleen te zijn, want het is een uitdaging. Het kan helpen om het huis extra gezellig te maken met een kaarsje en mooie muziek.

Het positieve van single zijn

• Je hebt meer tijd voor jezelf
• Je kan opnieuw volledig jezelf zijn
• Vroegere vriendschappen krijgen een nieuwe kans
• Je hebt tijd om alles op een rij te zeten: waar sta je in het leven, wat wil je nog doen?
• Je kan volop voor je carrière gaan
• Je kan zelfs een betere ouder zijn, intenser en bewuster met de kinderen omgaan

Lees ook binnen HLN+:

“De eerste barst in onze relatie kwam toen ik de afwasmachine verkeerd inlaadde”

Onze redactrice test 69 ‘bucketlist’ Kamasutra-standjes: “Je moet dicht genoeg bij elkaar zien te komen om seks te hebben. Maar wie wil dat met al die pijn van het stretchen?”

Houdt je huwelijk stand of niet? Deze psycholoog heeft het geheim (bijna) ontrafeld




21 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • DIRK VAN DESSEL

    Single is plezanter ; ge doet wat ge wilt, thuiskomen wanneer ge wilt, eten & drinken wat ge wilt, op TV zien wat ge wilt, gaan slapen en opstaan wanneer ge wilt, geen ander volk in de badkamer of op WC, geen vrouw die uw pinten telt op café, veesten en boeren laten zoveel ge wilt, alles laten rondslingeren in huis zonder gezaag aan uw kop, als ge goesting hebt belt ge een escort dame, elke keer één met een ander profiel

  • Eric De landtsheer

    Met de mentaliteit van de vrouwen van nu ben ik liever alleen. Misschien ietsje duurder voor mezelf, maar goedkoper op lange termijn. Tenslotte wil ik mijn huis niet inzetten als jokerkaart tijdens een huwelijk.

  • yvan van impe

    kant en klare gerechten,ik kook al 16 jaar alle dagen men potje.

  • bart vansteenkiste

    eigen huis , geen huur , heb 30 jaar gewerkt in de bouw sector als kraanman 51 jaar , waarvan nu 920 euro dopgeld , kosten , 51euro electriek per maand , 120 euro teletet .en in de winter 1 tank mazout van 1000 liter voor 3 maanden en stook ook met hout , niet rond komen met 900 euro whoehaha , en krijg dan nog elk jaar 2000 euro van de belastingen terug omdat ik op jaar basis te weinig verdien , 10 jaar langer werken voor 100 euro meer pensioen (noway) je kan met geld omgaan of je kan dat nie

  • Wim Eggermont

    Helft van de mensen arm. Een single moet voor alle kosten opdraaien