Exclusief voor abonnees

Slachtoffer Francien geeft advies over sexting: “Wanneer slachtoffers beelden van zichzelf zien circuleren, willen ze vaak de hele boel verwijderen. Doe dat niet”

Ongeveer 12 procent van de tieners tussen de 12 en 18 jaar heeft al eens een seksueel getinte foto van zichzelf gemaakt en naar iemand doorgestuurd.
Getty Images Ongeveer 12 procent van de tieners tussen de 12 en 18 jaar heeft al eens een seksueel getinte foto van zichzelf gemaakt en naar iemand doorgestuurd.
De laatste dagen doen naaktfoto’s van enkele BV’s massaal de ronde op sociale media. Heeft jouw kind een smartphone? Dan is de kans groot dat het de expliciete beelden ook heeft zien passeren in WhatsApp of op TikTok. Hoe moet je nu als ouder hierover praten? Wat als het ooit jouw kind overkomt? Of erger: wat als jouw oogappel zulke expliciete foto’s doorstuurt? Twee ervaringsdeskundigen- een onderzoeker en een slachtoffer - delen concrete tips. “Sexting verbieden klopt niet, want het hoort er gewoon bij. Het is shame-sexting waartegen we moeten ­optreden.”

MNM-presentator Peter Van de Veire (48) is een van de drie bekende Vlamingen die het slachtoffer werden van gelekte naaktbeelden die momenteel circuleren op het internet. Tijdens zijn ochtendshow op de radio heeft hij voor het eerst gereageerd op de hetze. “Ik heb getierd om wat voor een gigantisch kalf ik  geweest ben … Ik heb geleerd. Ik heb heel veel nagedacht. En nu heb ik ook gesproken. Om jou te laten nadenken. Over de gevolgen van wat er op dit moment gebeurt.” Hij roept ook op om sexting bespreekbaar te maken. “Om ervoor te zorgen dat dit niet voor niks is geweest. Voor jonge mensen en minder jonge mensen.” 

Sexting versus shame-sexting

Daarmee slaat hij de nagel op de kop: het is een goed idee om het taboe over sexting te doorbreken. Want vergis je niet: sexting is onder jongeren géén ver-van-mijn-bedshow. Ongeveer 12 procent van de tieners tussen de 12 en 18 jaar heeft al eens een seksueel getinte foto van zichzelf gemaakt en naar iemand doorgestuurd. 

“Sexting maakt deel uit van de seksuele beleving van jongeren”, bevestigt Francien Regelink. Ze spreekt uit ervaring. Toen ze op haar vijftiende via de webcam haar borsten toonde aan haar crush, maakte die een screenshot en verspreidde hij de foto over de hele school. In haar nieuwe boek Help! Ik sta online geeft ze slachtoffers en hun ouders tips om met dit fenomeen om te gaan. 

“Foto’s naar elkaar doorsturen maakt deel uit van hoe jongeren zichzelf ­ontdekken en hoe ze de digitale wereld aftasten”, vertelde Francien eerder al aan onze collega’s van Goed Gevoel. “Sexting verbieden klopt niet, want het hoort er gewoon bij. Het is shame-sexting – het bewust ­iemand met de grond gelijkmaken door een intieme foto te verspreiden – waartegen we moeten ­optreden.”

(Lees verder onder de foto.)

Francien Regelink
RV Francien Regelink

Hoe je dat kunt doen? Ze geeft enkele concrete tips voor slachtoffers, daders, ouders en vrienden. 

TIPS VOOR SLACHTOFFERS

• Onthoud dat dit niet jouw schuld is

Francien Regelink: “Wanneer jongeren het slachtoffer worden van shame-sexting, denken ze vaak: ik ben dom, waarom overkomt mij dit? Het eerste wat ik hen wil meegeven, is: ‘Lieve schatten, het kan iedereen overkomen. Of je dat beeld nu bewust of onbewust gemaakt hebt, zodra het door iemand anders de wereld ingestuurd wordt, is dat shame-sexting en daar kan jij helemaal niks aan doen.”

Maak screenshots en bewaar de beelden als bewijsmateriaal tot je aangifte gedaan hebt bij de politie

Ervaringsdeskundige Francien Regelink

• Verwijder geen bewijsmateriaal

“Wanneer slachtoffers beelden van zichzelf zien circuleren, hebben ze vaak de neiging om de hele handel meteen te verwijderen. Doe dat niet. Maak screenshots en bewaar de beelden als bewijsmateriaal tot je aangifte gedaan hebt bij de politie.”

• Vertel het aan je ouders

“Zijn er beelden van jou online verspreid? Dan is de kans groot dat je ouders ze ook zien. Is dat niet het geval? Neem dan het heft in eigen handen en vertel hen wat er gebeurd is, ook al vind je dat eng. Ik heb mijn ouders vroeger niet op de hoogte gebracht en achteraf gezien betreur ik dat. Ik voelde me heel eenzaam in de periode nadat de foto’s van mijn borsten op school verspreid waren en ik denk dat ik hun steun goed had kunnen gebruiken.”

TIPS VOOR OUDERS

Komt je kind je vertellen dat het slachtoffer is van shame-­sexting? Begin dan niet met te zeggen: ‘Ik had je toch ­gewaarschuwd?!’

Ervaringsdeskundige Francien Regelink

• Veroordeel je kind niet

“Komt je kind je vertellen dat het slachtoffer is van shame-­sexting? Begin dan niet met te zeggen: ‘Ik had je toch ­gewaarschuwd?!’ Nogmaals: sexting maakt deel uit van de seksuele ontwikkeling van jongeren. Wat je wel kan doen, is je kind bewust maken van de risico’s. Dat doe je het best zodra je het een gsm geeft. Ik merk dat ouders meestal wel met hun kinderen praten over de gevaren van sociale media, maar vaak gebeurt dat veel te laat.”

• Voer open gesprekken

“Slachtoffers van shame-sexting voelen zich nergens meer veilig. Toen het mij zestien jaar geleden overkwam, had ik thuis een veilige plek. Nu gaan de kwetsende commentaren en pesterijen online gewoon door. Daardoor hebben slachtoffers het gevoel dat ze geen kant meer op kunnen, wat soms zelfs kan leiden tot zelfmoordgedachten. Durf daarnaar te vragen, hoe moeilijk het ook is. Probeer het gesprek zo open mogelijk aan te gaan. Doe dat terloops, tijdens de afwas of als je samen met je kind in de auto zit. Als je een tiener in de zetel zet en vraagt wat er aan de hand is, heeft hij of zij al snel de neiging om te denken: waar moeien mijn ouders zich mee?”

• Zoek hulp indien nodig

“Ouders wachten soms lang met hulp zoeken, omdat ze niet zo goed weten waar ze terechtkunnen. Ik vind het een goed idee om je kind naar een psycholoog te laten doorverwijzen. Als ouder heb je sowieso een zeker waardeoordeel, terwijl een psycholoog de zaken neutraal bekijkt.”

• Wil de dader zich persoonlijk excuseren?

Denk goed na, tipt Francien. “Wat in Nederland vaak voorkomt, is dat een dader als deel van zijn straf zijn excuses moet aanbieden aan het slachtoffer. Bespreek met je kind of het daar wel op zit te wachten. Meestal geeft het zo’n dader alleen het gevoel dat hij of zij ervan af is, terwijl het kwaad voor het slachtoffer geschied is. Bovendien zijn het vaak geen oprechte excuses, wat het trauma bij het slachtoffer alleen maar erger maakt.”

We denken ten onrechte dat vooral jongens aan shame-texting doen, door een naaktfoto of foto in ondergoed van een meisje dat ze kennen te verspreiden. Dat is niet zo

Ervaringsdeskundige Francien Regelink

SHAME-SEXTING ONDER ‘VRIENDINNEN’

Francien Regelink: “We denken ten onrechte dat vooral jongens aan shame-texting doen, door een naaktfoto of foto in ondergoed van een meisje dat ze kennen te verspreiden. Dat is niet zo. In Nederland zie je vaak dat meisjes foto’s van hun ‘vriendinnen’ online gooien als ze ruzie hebben. Ze maken eerst samen een groepsselfie met de telefoon van de ene vriendin, terwijl een tweede meisje de gsm neemt om die door te sturen naar zichzelf. Zij ziet op dat toestel een foto van haar vriendin in een setje van Calvin Klein en denkt: die stuur ik ook naar mezelf, die kan ik later ooit nog gebruiken. Sowieso worden ruzies nu vaak digitaal uitgevochten. Zo hebben jongeren op Instagram een codetaal, waarbij je je beste vriendinnen op je ogen tagt, je vriendje op je lippen en anderen in de hoek. Heb je ruzie met je beste vriendin en word je plots niet meer getagd in haar foto’s, dan kan dat erg hard aankomen.”

WAT ALS JE KIND DE DADER IS?

In haar boek richt Francien Regelink zich tot slachtoffers van shame-sexting en hun ouders. Maar wat moet je doen als je ontdekt dat je kind diegene is die foto’s van een ander verspreid heeft? Joris Van Ouytsel, onderzoeker naar de invloed van digitale media op relatiebeleving en seksualiteit bij adolescenten aan Universiteit Antwerpen, geef tips.

• Eis dat je kind de foto’s van het slachtoffer verwijdert

“De eerste en belangrijkste tip.”

• Bespreek de gevolgen

“Vaak staan jongeren niet stil bij de verstrekkende gevolgen van hun daden. In het geval van shame-sexting ­beseffen daders soms niet dat de beelden in kwestie online te vinden blijven en het slachtoffer levenslang zullen achtervolgen. Maak je kind duidelijk dat het iets strafbaars gedaan heeft. Die foto’s maken en naar een ander sturen binnen een relatie is legaal, ze zonder medeweten van het slachtoffer verspreiden is illegaal.”

Heeft jouw kind naaktfoto’s verspreid? De laptop of smartphone wegnemen is niet per se een goede straf

Ervaringsdeskundige Francien Regelink

• Ga op zoek naar de onderliggende reden

“Praat met je kind en zoek uit wat zijn of haar gevoelens en onderliggende gedachten zijn. Misschien zit hij of zij niet goed in zijn of haar vel.”

• Geef een gepaste sanctie

“Een laptop of smartphone wegnemen is niet per se een goede straf. Jongeren vinden hun smartphone heel belangrijk. Ze ­gebruiken hem om huiswerk te maken, om af te spreken ... Hem afpakken kan tot een vertrouwensbreuk leiden. Kies er liever voor om het gebruik te beperken en maak duidelijke afspraken over wat je kind wel en niet mag online. Oudere tieners gun je meer vrijheid, maar ook bij hen blijven duidelijke afspraken belangrijk. Blijf praten over wat ze online doen. Dat doe je het best wanneer sociale media aan bod komen op tv. Pols subtiel hoe je zoon of dochter ermee omgaat en wat er in hun omgeving leeft. Zo hou je de vinger aan de pols zonder dat je kind dichtklapt.”

• Overleg met de school

“Gebeurde het incident op school? Neem contact op met de school en bespreek de juiste aanpak en een eventueel ­herstelgesprek tussen dader en slachtoffer.”

OOK OP VOORHAND PRAAT JE BEST OVER SEXTING

Ook als er geen vuiltje aan de lucht is, is het een goed idee om een gesprek over sexting aan te knopen met je kroost. Op die manier creëer je een veilige omgeving van vertrouwen, zodat kinderen geen schrik hebben dat je hen gaat veroordelen als ze zelf te maken krijgen met sexting. Gemakkelijk is dat niet. Seks is nu eenmaal niet het meest vlotte onderwerp om een gesprek tussen ouders en kinderen aan de gang te krijgen. Maar hoe vroeger je ermee begint, hoe beter. Stel het gesprek niet uit tot er effectief een probleem is. Al vanaf de leeftijd van 10 jaar kan je het thema stapje bij stapje bespreekbaar maken.

Nog enkele concrete tips van Medianest:

• Leg uit wat toestemming is

“Toestemming is één van de criteria voor aanvaardbaar seksueel gedrag. Dat geldt in bed, maar ook voor alles wat mensen online doen met seks. Je kan je zoon of dochter al op heel jonge leeftijd aanleren dat je nooit iemand mag dwingen tot aanrakingen, naakt zijn enz. En dat dat ook geldt in de online wereld.”

• Probeer om gebruik van internet of mobiele toestellen niet te verbieden

“Internet is voor jongeren zoals de lucht: het is er gewoon. Jongeren zijn gehecht aan hun toestel en aan hun online vrienden. Grenzen stellen is een goed idee, maar doe dat vooral in gesprek met je tiener. Ben je bezorgd, praat er dan over en probeer je tiener niet achter de rug om te controleren.”

• Zeg niet dat het niet mag

“Sexy beelden delen of ‘sexting’ maakt deel uit van de seksuele leefwereld van jongeren. Dat betekent niet dat het allemaal onschuldig is of nooit voor problemen kan zorgen. Maar als je als ouder aanvaardt dat het bestaat, dan kun je er met jongeren ook beter over praten.”

• Praat met respect

“Meisjes waarvan een foto verspreid geraakt worden slet genoemd, jongens dan weer losers. Leer je kind dat niet de persoon van wie de foto verspreid geraakt in fout is, wel de persoon die de foto verspreid heeft. Geef zelf het goede voorbeeld en praat met respect over zowel meisjes als jongens.”

• Praat over seks

“Praten over seks in je gezin zorgt ervoor dat je kinderen beter geïnformeerd zijn en meer respect hebben voor hun lichaam. Jongeren die goed voorgelicht zijn, beginnen meestal later aan seks en zijn minder vatbaar voor sociale druk, ook online.”

• Panikeer niet

“In de pers verschijnen soms heel extreme verhalen over ‘sexting’ die verkeerd afliepen. Hoe verleidelijk het ook kan zijn, je tiener heeft aan die verhalen weinig boodschap. Ze kunnen een goede aanleiding zijn om over het thema te praten, maar probeer dit steeds zo rustig mogelijk te doen zonder de extreme situatie die je in de pers zag op je kind te reflecteren.”

• Vertrouwen is de boodschap

“Zeg niet dat alle boodschappen sowieso doorgestuurd worden, want dat klopt gewoon niet volgens onderzoek. Voor tieners is vertrouwen net superbelangrijk in vriendschappen en relaties. En jongeren gaan daar steeds verstandiger mee om.”

Vragen over kinderen en hun internetgebruik? Bel dan naar de Click-safe-hulplijn van Child Focus op het nummer 11 60 00 of surf naar www.clicksafe.be. Ook op www.sexting.be vind je een hele hoop nuttige informatie en tips voor jongeren én ouders. 

RV

Help! Ik sta online van Francien Regelink (Blossom Books, 12,99 euro).

Lees ook:

‘Help! Mijn borsten staan online’ maakt sexting bespreekbaar: zo maak je je kind weerbaar tegen online gevaren

Peter Van de Veire reageert voor het eerst op gelekte naaktfoto’s: “Ik heb erover gepraat, ik heb geroepen, ik heb gehuild”

Wat zijn de gevolgen voor een relatie? “Ene partner ziet dit als overspel, andere gaat haar man net keihard steunen” (+)




3 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Monique Asaert

    Je kunt gevoelens hebben, maar waarom dan je dan naakt fotograferen en dan delen op sociale media? Dat is de miserie zelf zoeken..

  • Maria de swert

    Het allerbeste is niets dat echt privé is te posten , want bij een ruzie of jaloezie of ..... kunnen die beelden plots rondgaan en is het miserie , bezin voor je begint .

  • dirk derycke

    Door een taboe sfeer te creëren rondom seks (vooral geïnspireerd door ons christelijk verleden) veroordelen we mensen die in de sociale mediums of soms onterecht op bepaalde sites te zien zijn, terwijl de seksindustrie naast de drugs de best verdienende sector is ! Kijk in de spiegel, wie heeft nooit gevoelens voor iemand anders?