Exclusief voor abonnees

Koffers uitgepakt en scheiden maar: waarom de liefde bekoelt tijdens de vakantie én hoe je dit voorkomt

thinkstock
September staat bekend als de maand waarin de meeste echtscheidingen worden aangevraagd. De wekenlange zomervakantie vormt voor veel koppels kennelijk de druppel. Hoe komt dit? En valt er nog iets te redden? We vroegen het aan een bemiddelaar, liefdesexpert, mediator en filosoof.

Het tropische Bermuda moest hun liefde nieuw leven inblazen, ‘maar we kwamen erachter dat weggaan even erg is als thuisblijven’, zegt de 30-jarige Lynn. Haar vriend Andrew was pissig dat ze niet met hem wilde golfen en ze ruzieden over geld. Het ontspannend bedoelde reisje dat uitmondt in een relatiecrisis; het is van alle tijden blijkt wel uit dit New York Times-artikel uit 1983, waarin Andrew en Lynn worden opgevoerd. 

'Alle barrières die koppels gebruiken om hun problemen te ontlopen, vallen weg op vakantie. Een workaholic ontdekt dat hij en zijn vrouw niet dezelfde interesses hebben omdat hij twee weken met haar doorbrengt in plaats van naar kantoor te gaan. Zijn vrouw realiseert zich dat haar zus, niet haar man, haar emotionele steun geeft’, schreef The New York Times toen al.

Te hoge verwachtingen

Waarom gaat het fout op vakantie? “Dat heeft te maken met verwachtingen”, zegt Corine Koole, auteur van de Volkskrant-rubriek Lust & Liefde. “Stellen werken hard gedurende het jaar en verliezen elkaar uit het oog. De vakantie moet een hoogtepunt worden, waarin alles wordt opgelost. Daar gaat het fout. Op vakantie moet je genieten, maar dat gaat niet op commando. Dat woord ‘genieten’, weg ermee. Je moet beginnen met weer een beetje snuffelen aan elkaar. Niets hoeft. Wees gewoon samen.”

Mensen zijn ook niet eerlijk tegen elkaar over hun vakantie. “Zelf heb je een enorme ruzie midden op de Ramblas gehad, maar terug op kantoor vertelt iedereen elkaar hoe geweldig het was. Er rust een taboe op een mislukte vakantie.”

Je hoeft niet alles samen te doen

Corine Koole interviewde meer dan duizend mensen over de liefde. Heeft ze tips? “Stellen die het redden laten elkaar vrij. Ze accepteren dat de ander anders is en dus ook andere behoeftes heeft. En laat dat nou net niet goed samengaan met het idee dat we van vakantie hebben. Want dan moet júist alles gezellig samen. Vakantie wordt een snelkookpan van ergernissen en spanningen. Niet één keer per dag met elkaar eten, maar drie keer. Wat als hij liever naar musea gaat en jij naar het strand? Ga dan vooral lekker apart. Dan heb je elkaar ’s avonds ook nog wat te vertellen.”

Ook het concept van de familievakantie kan op de schop. “Je hoeft niet altijd met z’n allen te gaan. Ik ben nu met mijn dochter en haar vriendinnetje in Spanje. Zij rijden paard, ik lees een boek. De rest van het gezin komt later. Je kunt vakantie met het gezin prima opdelen in plaats van iedereen gestrest samen zien te krijgen.”

“Als je relatie niet goed loopt, kun je ook lekker in je eentje weggaan, even uitrusten en bijkomen. Dat brengt soms meer goeds dan met z’n allen in een hete auto naar Zuid-Frankrijk te rijden.”

Voer eens een echt eerlijk gesprek

“Dit is niet zonder risico, maar op vakantie hebben we er wel alle tijd voor: een echt eerlijk gesprek”, zegt filosoof Lammert Kamphuis, auteur van het boek Filosofie voor een weergaloos leven. “In de Italiaanse film ‘Perfetti sconosciuti’ wordt gesuggereerd dat we de mensen die het dichtst om ons heen staan nauwelijks kennen. Omdat we allemaal van alles verbergen − onze grootste angsten, onzekerheden, fantasieën. Dat is een somber beeld.”

Volgens Kamphuis kunnen we ons voordeel doen met de filosoof Philodemus. “Voor hem was de essentie van vriendschap dat je openhartig kritiek kan leveren, iets wat parrhêsia heet. Dit betekent niet dat je bot doet tegen de ander, want je bent gericht op diens welbevinden. Je houdt een spiegel voor. Door zo eerlijk te zijn zet je wellicht je relatie op het spel, maar het kan er ook voor zorgen dat de vakantie niet de druppel vormt. We hebben de neiging ons terug te trekken wanneer je partner iets zegt dat schuurt. Maar dat is de verkeerde beweging. Je kunt ook denken dat het mooi is dat diegene jou aanspreekt en jou dus de moeite waard vindt. Met dat uitgangspunt kan een eerlijk gesprek tot een diepere liefde leiden.”

Ervaar seks als sleutel tot zelfkennis

“Nog iets waar we op vakantie alle tijd voor hebben is seks”, zegt Kamphuis. “Onze seksuele begeertes onthullen meer over onszelf dan we ons realiseren. De Amerikaanse Ayn Rand laat zien hoe iemand met weinig eigenwaarde zich aangetrokken voelt tot iemand die daar ook last van heeft. Dat is misschien wat simpel, maar ik denk wel dat als we onze seksuele verlangens in een bepaalde periode van ons leven nagaan we er ook achter komen hoe we ons in die periode voelden, en andersom. Soms willen we vooral veiligheid, in een andere periode juist avontuur en experiment. Het is een van de belangrijkste manieren waarop we ons uiten. Daarom zie ik seksualiteit als een sleutel tot zelfkennis. Door het gesprek met de ander over je seksuele verlangens aan te gaan, kun je die vergroten.”

Vakantie is onnatuurlijk

Laten we vooral niet vergeten dat vakantie een erg onnatuurlijke situatie is, vindt Steven de Winter, mediator gespecialiseerd in families. “Opeens zit je 24-uur per dag op elkaars lip. Ouders hebben vaak verschillende ideeën over opvoeding en dat valt extra op.”

Ook de praktijk van De Winter wordt vaker gebeld vlak na de zomervakantie. “Wat helpt is om actief naar je eigen relatie te kijken en te bepalen wat ervoor nodig is om het goed te houden. Liefde is een werkwoord. Op mijn website staat een relatietest van vijf vragen. Bijvoorbeeld: kun je in jouw relatie jezelf zijn? Wat merk je in jouw relatie van empathie van je partner? Zijn jij en jouw partner lichamelijk dicht bij elkaar? Ga je daar pas over nadenken op vakantie dan is het te laat. We moeten minder gegeneerd zijn om in relatietherapie te gaan. In een lange relatie moet je elkaar soms herontdekken.”

Lees ook binnen HLN+:

Een dag in het zog van een echtscheidingsadvocaat: “Scheiden is altijd lijden. Maar je hebt zelf in de hand hoe erg het wordt”

Een vechtscheiding, dat keuren we meer dan vroeger af: “Uit elkaar gaan mag geen pijn meer doen”

Albert gaf de woeste zeeën op voor zijn grote liefde: “Ik, de grote zeeman, kon alleen maar huilen”




7 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Annie Vano

    Even ingaan tegen de vele "ik ben al X aantal jaar gelukkig gescheiden": ik ben echt graag bij mijn partner. We zijn sterk gebleven door moeilijke situaties, elkaar gesteund en er achteraf mee gelachen. Ik kan me niet inbeelden dat we elkaar beu zouden zijn na een exceptionele FIJNE paar weken...

  • mark germanus

    Na 2 huwelijken totaal 31 jaar ben ik al 25 jaar gescheiden en nog geen minuut spijt van gehad.Ik kan gaan en staan waar ik wil,uitgeven ,eten en drinken wat ik wil enz.Kinderen zijn reeds meerderjarig,ik heb betaald wat betaald moest worden en zelfs meer.Dus iedereen gelukkig. De rest kan de pot op !

  • Joske Zeeuw

    Je bent het niet gewoon om een paar weken echt dag en nacht samen te zijn. Dan kan de irritatie oplopen of sluimerende conflicten kunnen boven komen. Herkenbaar voor velen denk ik.

  • TIM DE CROES

    ik ben na 10 jaar gelukkig gescheiden , lang geleden dak nog zo goed heb gehad , op elk vlak

  • Willy VanErps

    Iets minder boekjes lezen en naar flut programma en series kijken. Met beide voeten in de realiteit staan en niet altijd denken dat het ergens anders beter is. Velen die scheiden zijn daarna (financieel)veel slechter af dan vroeger en zouden maar wat graag de klok terug draaien. Spijtig genoeg moeten de anderen dan daarna inspringen omdat ze het zelf niet meer kunnen bolwerken.