Exclusief voor abonnees

Experts over ongezonde relaties: “Achter elke foute man staat een vrouw die zijn gedrag goedpraat en in stand houdt”

Getty Images
Hij draagt witte sokken. Hij praat dagenlang niet. Hij is lief, maar wil zich niet engageren. Hij slaat. Van licht foute tot heel erg foute mannen: sommige vrouwen komen steeds weer in een destructieve relatie terecht. Hoe komt dat?

 Toen een vriendin me vertelde dat haar nieuwe liefde na zijn echtscheiding weer bij zijn moeder was ingetrokken en daar nog steeds woonde, keken we een beetje onbehaaglijk naar elkaar. Toen ze zei dat ze er nog niet echt over hadden gepraat, maar dat ze vast snel zouden samenwonen, knikte ik aarzelend. Eigenlijk wisten we het toen al. Ze maakt zichzelf iets wijs, maar ik gun haar nog even de illusie. De vriendin weet ze uit te kiezen. Er was die knappe man die heel genereus en warm was, zó vrijgevig dat hij zichzelf met nog veel andere vrouwen deelde. Dan kwam de charismatische reclameman die emotioneel onbereikbaar was en haar inruilde voor een jonger model. Daarna de getormenteerde artiest die jaloers was en haar sloeg. En nu de gekwetste ziel die bij zijn moeder woont. Ze zucht: “Waarom val ik toch steeds op de foute mannen?”

In tegenstelling tot wat ze denkt, is het geen toeval of aanhoudend ongeluk dat de foute mannen op haar pad brengt. Zíj kiest ze, zíj begint er een relatie mee en houdt ze vast. Haar gedrag is een patroon.

Psychotherapeute Caroline Roodvoets is zowat expert op het vlak van foute mannen. In haar boek ‘Het monsterverbond’ beschrijft ze maar liefst zeven archetypes in geuren en kleuren. Maar ze ziet mannen niet als de ultieme boosdoeners en stelt: “Soms moet een vrouw veel kikkers kussen voor ze haar prins vindt. Er zijn echter ook vrouwen die in elke kikker een prins zien en met hem in zee gaan nog voor ze hem goed kennen, waarna ze al snel ontdekken dat een relatie met hem verre van vorstelijk is. Laten ze hem dan gaan? Was het maar waar! Ze klampen zich aan hem vast als een drenkeling aan wrakhout en jawel: meestal verzuipen ze samen.”

Fte man zkt prblmatische vrw

Van haar op zijn rug en rondslingerende sokken tot niet kunnen luisteren en geen karweitjes opknappen: vrouwen zeuren wat af over hun partners. Maar zijn het daarom foute mannen, en zit je daarom in een slechte relatie?

Roodvoets maak een onderscheid: “Een slechte relatie is niet hetzelfde als een moeizame relatie. Een foute man is niet hetzelfde als een problematische man. De problematische man is bereid zichzelf te leren kennen, verantwoordelijkheid te nemen voor zijn problemen en te investeren in het ontwikkelen van ander gedrag. Leven met zo’n man mag dan niet simpel zijn, het is wel mogelijk. Een moeizame relatie kan de moeite waard zijn. Ze kan de persoonlijke groei bevorderen en hoeft niet traumatiserend te werken. Een slechte relatie is beschadigend. Het lijden overheerst: nachtenlang wakker liggen en piekeren, bang zijn voor zijn stemmingen, zijn thuiskomst, ontrouw, fantasieën, wensen, geweld, verwijten, vernederingen...”

Laag zelfbeeld

Ga dan weg, zou je denken. Leer zwemmen en laat los dat wrakhout, rijd die kikker plat. Maar blijkbaar is dat voor veel vrouwen niet zo simpel. Wie de hechtingstheorie kent, weet dat de opvoeding daar voor veel tussen zit. Als je van je ouders geleerd hebt dat liefde voorwaardelijk is, als je moeder grillig en onberekenbaar was of je vader koel en afstandelijk, dan herhaal je dat patroon in latere relaties en blijf je hunkeren naar de liefde van een onmogelijk iemand. Roodvoets stelt het kort en simpel: het zijn vrouwen met een laag zelfbeeld die kikkers blijven kussen.

“Ze zijn bereid om veel te investeren in een relatie, vaak ten koste van zichzelf. Ze nemen te veel verantwoordelijkheid. In een stabiele relatie neemt nu eens de ene en dan de andere het heft in handen. De verantwoordelijkheid wordt gedeeld. In foute relaties is die balans volledig verstoord. Die vrouwen geven alles en krijgen niets terug. Ze zijn dikwijls ook weinig assertief en menen dat alles wat niet goed gaat in de relatie hun schuld is.”

Moeder Teresa

Speelt mee dat vrouwen een moeilijke man vaak spannend vinden, en denken dat ‘lief en aardig’ zo ongeveer hetzelfde is als saai. Psychotherapeut Martien Verreycken bestempelt ze als vrouwen die lijden aan het ‘Teveel-Houden-Van-Hun-Man-Syndroom’. Vaak komen ze uit gezinnen met een problematische achtergrond en grote emotionele tekorten. Moeder Teresa’s zijn het: ze willen hun partner redden, blijven maar proberen om er een betere versie van te boetseren.

Verreycken: “Je kent ze wel, de vrouwen die altijd op zoek zijn naar oplossingen voor ‘zijn’ problemen. Vrouwen die de boerse manieren van hun man verschonen en excuses voor hem zoeken, zijn rothumeur verdragen en blijven naar zijn pijpen dansen.”

Het zijn vrouwen die zó uitmunten in het zichzelf wegcijferen dat ze op den duur niet meer bestaan. Achter elke foute man staat een complexe en problematische vrouw die zijn gedrag verdraagt of in stand houdt.

Pijnlijke dans

Het brengt therapeute Hannah Cuppen in haar boek ‘Liefdesbang’ tot de uitspraak: foute mannen bestaan niet. Alleen de vraag: waarom trek je steeds weer dat soort mannen aan? Zij ontwikkelt de theorie dat het voor sommige vrouwen heel verleidelijk is om zich te focussen op het foute gedrag van de ander. “Zo blijf je zelf buiten schot en hoef je geen echte verbinding aan te gaan. En als je je niet echt verbindt, kan je ook niet verlaten worden.”

Zij ziet foute relaties als een dans waarbij partners elkaar afwisselend aantrekken en afstoten in een complexe interactie van bindings- en verlatingsangst. Hoe koel en pijnlijk deze verhoudingen ook kunnen zijn, ze zijn van een ander niveau dan de ronduit gewelddadige relaties die Roodvoets en Verreycken beschrijven. De foute mannen van Roodvoets horen in de categorie Dominique Strauss-Kahn en Djengis Khan, Blauwbaard en Jack The Ripper. Toch heeft Roodvoets ook een hoopvolle boodschap: “Houd moed en blijf geloven dat er leuke, zorgzame, integere, eerlijke, vrolijke en vooral betrouwbare mannen bestaan die voor jou willen gaan. Is hij op je pad gekomen, jaag hem dan niet weg. Ga hem niet uitdagen, plagen of treiteren om hem op afstand te houden. Stel zijn liefde niet op de proef. Weet van jezelf dat je bang bent voor een aardige man. Hij zal je zien, kennen en liefhebben. Overwin je angst voor de liefde. Stap uit de schaduw en durf te kiezen voor de zon.”

Signalen dat je gevangen zit in een foute relatie

• Je voelt je niet gewaardeerd
• Je bent niet vrij om met vrienden of familie om te gaan
• Je bent bang of voelt je geïntimideerd
• Je twijfelt aan je eigen gevoel of gedachten
• Je durft geen beslissingen te nemen zonder eerst zijn mening te vragen
• Je hebt het gevoel dat je, vergeleken met vroeger niets meer kunt, onzekerder bent en nergens meer zin in hebt
• Je doet vaak iets of laat dingen na om maar geen ruzie te krijgen
• Je hoopt dat het ooit zal verbeteren.

Uit ‘Genoeg kikkers gekust’ van Martien Verreycken

Opgelet: foute man!

De man met bindingsangst is vaak charmant, een versierder. Het is een man die je nooit voor jezelf hebt en dus telkens weer moet veroveren. Spannend, maar je holt steeds weer achter hem aan en de relatie blijft leeg.

De jaloerse en bezitterige man lijkt helemaal dol op je, en da’s best wel flatterend, tot hij je doen en laten gaat controleren en je leven vergalt met zijn achterdocht.

Met de gesloten en afstandelijke man ben je alleen. Hij is koel en onbereikbaar en geeft je niet de intimiteit die je zoekt. Hij zal niet veranderen. Hij zal er nooit voor je zijn.

De seksmaniak. Niks mis met wat experimenteren en spelletjes spelen, maar deze man wil alleen maar zijn wil opdringen. Het gaat om wanhopige seks die te maken heeft met afhankelijkheid en haat, meer dan met liefde en wederzijds respect.

De gewelddadige man kan overkomen als kalm en rustig, maar verandert plots in een gevaarlijke, ontoerekeningsvatbare gek. Als hij bedaart, negeert hij wat er gebeurd is of heeft hij spijt. Maar hij begint altijd opnieuw.

De verslaafde man drinkt, gokt, neemt drugs, is geobsedeerd door porno of altijd aan het werk. Je zal nooit op nummer één staan voor hem. Je kan begrip voor hem opbrengen, maar hem niet helpen.

De narcistische en de psychopatische mannen zijn wolven in schaapsvacht, niet altijd makkelijk te herkennen en vaak heel charismatisch. Maar ze kunnen fataal zijn.

Uit ‘De aantrekkingskracht van foute mannen’, Carolien Roodvoets

Lees ook binnen HLN+:

Professor legt uit waarom we in de liefde geen rationele keuzes kunnen maken: “Verliefheid is een verslaving”

“De overspelige is niet per se zijn partner beu: ontrouw kan je weer dichter bij elkaar brengen”

“De vrouw die mijn ware liefde was, terwijl ik haar nooit had gekust, had een einde aan haar leven gemaakt”




20 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Laetitia Dubois

    En achter foute vrouwen? Het is toch merkwaardig dat men altijd de man neemt als de oorzaak van ontrouw, problemen of geweld.

  • Carla Van Geel

    Of het nu man of vrouw is, de partner die minder zelfwaarde toekent aan zichzelf dan aan de andere zal op lange termijn de gevolgen ervan niet meer aan kunnen.

  • Jonas Buyle

    Ik beken ik ben een blanke man.

  • huib matthijssen

    Nee lekker naar Temptetioneiland kijken. Daar begin de ellende al.

  • Mario Bocque

    Of er geen foute vrouwen zijn !