Exclusief voor abonnees

Zorgt de lente ook echt voor een betere stemming? Experts leggen uit

-
Getty Images/Image Source -
Godzijdank. In tijden van een bizarre crisis, is het wel lente geworden. Althans, in Europa toch. We verwelkomen groene knoppen aan bomen, fleurige bloemen, hommels en hier en daar een vlinder. De klokken werden bijgedraaid en we verliezen een uurtje slaap. Maar hallo daglicht. Maakt de lente ons ook effectief gelukkiger? Experts vertellen. 

Wel, nu we allemaal even huisarrest kregen misschien niet even gelukkig als anders. Maar toch. Katerine Milkman, gedragswetenschapper aan de Wharton School aan de University of Pennsylvania, bestudeerde het fenomeen en ontdekte dat er meer schuilt achter de lenteschoonmaak en het zonlicht dat plots op verborgen spinnenwebben en vegen op de vensters valt. “Het begin van de lente gaat vaak hand in hand met een motiverend gevoel. Het is een ‘frisse start-datum’”, legt ze uit aan de Britse krant The Guardian. Dat zou maken dat we minder nadenken over het verleden. “We denken minder na over fouten die we eerder maakten. We kunnen het weer goedmaken. Misschien gaf de oude-jij na amper twee dagen dat goede voornemen om te stoppen met roken op, maar de nieuwe-jij? Die kan dat wel volhouden.”  

Op die momenten denk je ook verder na. “Je denkt na over je langetermijndoelen.” Of het nu over je gezondheid, financiën of carrière gaat. Milkman onderstreept dat dit effect al onze activiteiten beïnvloedt. “We zien dat dit een impact heeft op hoe we onze keuzes maken.” 

Maar ook in ons lichaam verandert er heel wat. In de zon maakt ons hormoonstelsel endorfine aan, wat zorgt voor energie, rust in het hoofd en een kortstondig goed gevoel. Is het ook nog warm, dan verwijden de bloedvaten zich met een ontspannen gevoel als gevolg. Geen wonder dat in 2008 uit Amerikaans onderzoek (Here Comes the Rain Again: Weather and the Intertemporal Substitution of Leisure) bleek dat mensen op een mooie dag gemiddeld een half uur minder lang op kantoor doorbrengen dan op een regenachtige dag. Onder invloed van lekker weer worden we bovendien minder kritisch voor zwakkere argumenten en nemen we minder weloverwogen beslissingen, toonde de Amerikaanse hoogleraar psychologie Gerald Clore al in 1994 aan.

Maar klopt dat juichende ‘can you feel the brand new day-gevoel’ als je op een mooie zomerdag de gordijnen opentrekt? Of zit dat gewoon tussen de oren?

“Het is niet zo dat je leven als geheel er beter van wordt”, zegt geluksprofessor Ruut Veenhoven van de Erasmus Universiteit. “Maar goed weer beïnvloedt wel je stemming van het moment. En dat effect is vooral sterk bij weersverandering.” Als de regen wegtrekt en de hemel openbreekt, bijvoorbeeld, kun je best even een euforisch gevoel ervaren.

Dat bevestigen professor Christiaan Schotte, klinisch psycholoog, en dr. Nathalie Verbruggen, psychiater: “Wanneer er nu een periode met warme en zonnige dagen aanbreekt, dan zorgt die verandering in het weerpatroon, dit doorbreken van de normaliter donkere winterweken, voor een opflakkering van energie en voor een betere stemming. Mensen komen buiten, gaan wandelen, en zijn wat actiever, een invloed op het gedrag dat een positief effect op de stemming kan hebben. Dat merken we ook in de natuur op: flora en fauna reageren op het mooie weer. Uiteraard moet deze bevinding genuanceerd worden: het weer en het toegenomen aantal uren zon is maar één van de talrijke factoren die onze stemming kunnen beïnvloeden.”

Hormonen

Ook biologische factoren spelen een rol: de opflakkeringen van energie en stemming na de winter hebben te maken met een verhoogde aanmaak van verschillende hormonen zoals serotonine (stemming), melatonine (dag-nachtritme) en cortisol (activiteit). Via het zonlicht op de huid nemen we terug vitamine D op, waardoor alertheid, reactie en immuniteit verbeteren. 

Daarom benadrukt Hugh Selsick, hoofd van de slaapafdeling aan de Royal College of Psychiatrists, dat het ook nu belangrijk is om ook af en toe je hoofd buiten te steken. “Anders verlies je je ritme.” Zelfs dat beetje langer slapen omdat je nu niet achter een trein moet hollen kan nefast zijn. Hij benadrukt dat het belangrijk is om nog steeds op hetzelfde uur op te staan en daglicht te zien. “Als je iedere ochtend opstaat met daglicht op een ander moment, dan heeft je lichaam geen idee hoe laat het is", legt hij uit. “Eigenlijk creëer je dan een soort van jetlag.”