Exclusief voor abonnees

Wanneer de hitte naar je hoofd stijgt: “De invloed van de hittegolf op ons mentale welzijn valt niet te onderschatten”

Getty Images
Some like it hot, zong Marilyn Monroe ooit. Maar van deze aanhoudende hitte houdt vrijwel niemand. Als we het hebben over de gevolgen van de hittegolf, beperken we ons meestal tot de fysieke gevolgen: hallo okselvijvers, verminderde eetlust en knalrode huid. Maar die bloedhete temperaturen hebben ook een invloed op onze mentale gezondheid. “Mensen worden agressiever en ook mentale problemen komen veel vaker voor.”

Een heethoofd, je bloed dat kookt, een verhit debat,... Als we de spreekwoorden mogen geloven heeft de hitte ook gevolgen op ons mentale welzijn. Een negatief effect, welteverstaan. “Dat klopt inderdaad”, vertelt Leslie Hodge, klinisch psychologe en oprichtster van de groepspraktijk Strong Mind. “Uit onderzoek blijkt dat extreme hitte ons meer geïrriteerd en agressiever maakt. Zo hebben wetenschappers ontdekt dat wanneer de temperatuur significant stijgt, er 4 procent meer interpersoonlijk geweld voorkomt en tot 14 procent meer groepsgeweld.”

Dat is volgens de psychologe ook een van de factoren die meespeelde tijdens de rellen in Blankenberge. “Mensen zijn bij zo’n extreme hitte humeuriger en vliegen sneller uit. Gooi daarbij het groepseffect - je durft veel meer dingen in groep dan alleen -, dat ze onder invloed waren en dat het jongeren waren die zich wilden profileren, dan heb je het perfecte recept voor een situatie die helemaal uit de hand kan lopen. Al is dat uiteraard geen excuus voor geweld. Het is niet omdat er een duidelijke link is tussen extreme temperaturen en agressie, dat je de boel kort en klein mag slaan. Je hebt nog altijd controle over jezelf om zo’n gedrag niet te stellen.”

Zelfmoordcijfers liggen hoger tijdens een hittegolf

Leslie Hodge

De hitte maakt ons niet alleen agressiever, ook mentaal kunnen we ons slechter voelen. Hodge: “Er bestaat een sterk vermoeden dat serotonine, het gelukshormoon, beïnvloed wordt door extreme hitte. Helaas op een negatieve manier. Zo wijzen onderzoeken uit dat hete temperaturen een ongunstig effect hebben op het gemoed, waardoor meer mensen kampen met depressieve gevoelens en zelfmoordgedachten.” Een van de grootste studies die daarnaar gedaan is, komt uit de Verenigde Staten en Mexico. “Zij zijn naar 600 miljoen interacties van mensen op sociale media gaan kijken in periodes van extreme hitte. Daaruit kwam naar voren dat er veel meer depressief taalgebruik voorkwam en mensen beduidend meer over zelfmoordgedachten praatten. Uit het onderzoek bleek ook dat de zelfmoordcijfers hoger lagen tijdens een hittegolf.”

De hitte heeft ook een effect op ons cognitief functioneren

Leslie Hodge

Zelf zal je ook al wel gemerkt hebben dat het telewerken met 35 graden Celsius niet zo vlot verloopt als bij een aangename 20 graden. “De hitte heeft ook een effect op ons cognitief functioneren”, vertelt Hodge daarover. “Voor een studie aan de Harvard-universiteit werden gezonde studenten onderzocht tijdens een 12 dagen durende hittegolf. De ene groep studeerde in een kamer met airco, de andere moest het zonder doen. Wat bleek? De studenten die in de verhitte ruimtes moesten functioneren, konden zich minder goed focussen en hadden een tragere reactiesnelheid.”

Slaaptekort

Met het verkeerde been uit bed stappen, het gebeurt wel vaker als je niet kan slapen door de warmte. En dat werkt natuurlijk ook niet bevorderlijk voor je humeur. “Zodra het erg warm weer is en het ‘s nachts amper afkoelt, slapen de meeste mensen een pak minder goed”, aldus de psychologe. “Slaap heeft een herstellend effect, waardoor ook je gemoed een boost krijgt. Is je nachtrust slecht, dan is de kans groot dat je je ook mentaal slechter gaat voelen en dat depressieve gevoelens uitvergroot worden.”

Wat kan je doen?

Hodge: “Probeer je hoofd letterlijk en figuurlijk zo veel mogelijk koel te houden. Daarbij is het belangrijk om je niet te lang bloot te stellen aan extreme hitte, niet alleen voor je fysieke gezondheid maar ook voor je psychische welzijn. Vermijd ook stresserende situaties. Op het strand van Blankenberge was er veel te veel volk op een te kleine plek, waardoor er een stresstoestand ontstond en de gemoederen nog sneller verhit raakten. Probeer zulke momenten uit de weg te gaan en je kalmte te bewaren.”

Wie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de site www.zelfmoord1813.be.