Waarom vertellen we leugentjes om bestwil om een gesprek aan de gang te houden?

Getty Images
“Je hebt die film al gezien, toch?” “Heb je al dat drama rond de Kardashians gevolgd?” “Het is toch echt ongelooflijk wat er gisteren in Washington gebeurde?” Flashback naar het laatste gesprek dat je had met een kennis die iets aanhaalde, waarover jij stiekem geen idee had. De kans is groot dat je gewoon instemde of knikte, onder het mom ‘fake it till you make it’. Een leugentje om bestwil, het floept uit onze mond voor we het goed en wel beseffen, maar waarom eigenlijk? En is het het überhaupt waard om daardoor een diepgaand gesprek te hebben om uiteindelijk door de mand te vallen en toe te geven dat je de Kardashians eigenlijk niet eens kent? 

Er is eigenlijk een heel logische verklaring: we voelen ons onzeker en willen erbij horen. “De mens is eigenlijk een kuddedier, we streven ernaar om leuk gevonden te worden en willen erbij horen. Een leugentje om bestwil is een natuurlijke reactie dat een gevoel van veiligheid verzekert”, stelt klinisch psycholoog Carla Marie Manly. “Het gaat uit van een instinct dat een gevoel voor betrokkenheid beantwoordt, al is het niet ideaal.”

We gaan het vaakst doen alsof onze neus bloedt wanneer we praten met iemand die we niet heel goed kennen, zoals een date of een vriend van een vriend. Een kleinschalige studie uit 2002 toont aan dat 60% van de mensen niet eens een gesprek van 10 minuten kan aanhouden zonder te liegen. ‘Niet waar!’ Hoor ik je al protesteren, maar denk even na, hoe vaak heb je al ‘goed’ geantwoord op de vraag ‘hoe gaat het met jou?’ als het eigenlijk helemaal niet zo goed met je ging? 

Maar waarom doen we dat? We willen aangenaam overkomen, zeker bij vreemden. Het maakt een connectie gewoon zo veel gemakkelijker. Bijvoorbeeld: als iemand je vraagt of je een bepaalde muziekgroep kent, is ‘ja, ik heb er al van gehoord’ een simpele uitweg. Zeg je ‘neen’, dan heb je meer kans dat het gesprek meteen stilvalt. “Wanneer we het gevoel hebben dat we deel uitmaken van een groep, voelen we ons minder angstig en hebben we minder stress”, meent Dr. Manly. “Leugentjes om bestwil komen het vaakst voor wanneer iemand onvoldoende weet over een onderwerp." 

Al is zo’n leugentje maar een tijdelijke uitweg. Val je door de mand? Dan twijfelen mensen aan hoe oprecht je bent. Probeer die automatische ‘ja, ik weet waar je het over hebt’, dus even in te slikken. Dr. Manly raadt aan een pauze in te lassen voor je je uitspreekt en te accepteren dat het alleen maar menselijk is om niet alles te weten. 




2 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Koenraad Verstraeten

    Hangt ervan af tegen wie, over wat en vooral... hoelang. Als je bijvoorbeeld nu zegt die band te kennen en men vraagt je er iets meer over? Wat dan?? Sla je ook al je leugentjes op, zodat je er later kan over verder liegen?? Kom zeg, vertel gewoon dat je die band/groep niet kent en vraag dan zelf uitleg wanneer je meer wil weten. Met plezier gaan ze je over hun favoriete band vertellen. Komt echt beter over, hoor!

  • raf peeters

    Er worden veel leugentjes vertelt om de vrede te bewaren en de kerk in midden te houden,wat niet zo verkeerd is.