Exclusief voor abonnees

Waarom het raar is jezelf terug te horen op een opname

Getty Images
We horen onszelf heel de dag praten, maar opnames van onze stem klinken ons vreemd in de oren. Hoe komt dat?

Ooit wel eens een opname van je eigen stem gehoord en bij jezelf gedacht: ben ik dat? Wees gerust: je ben niet de enige. We zijn slecht in het herkennen van ons stemgeluid op opnames.

“Mensen zijn vaak verrast als ze zichzelf op een opname horen”, vertelt Niels Schiller, hoogleraar psycho- en neurolinguïstiek aan de Universiteit Leiden. Hij doet onderzoek naar hoe mensen taal verwerken. “Sommigen geloven zelfs niet dat het hun eigen stem betreft.’’

Maar hoe komt het dat die stem ons zo onbekend in de oren klinkt? “Als we een stemopname beluisteren, ontstaat er een mismatch tussen hoe we onszelf horen en hoe we in werkelijkheid klinken”, verklaart Schiller. “Iedereen om ons heen hoort onze stem zoals die op een opname klinkt, maar zelf horen we tijdens het spreken een ander stemgeluid. We horen dus een afwijkende en unieke stem en staan daarin alleen.”

Een opname laat weten dat onze stem hoger is dan we zelf dachten

Dat komt omdat ons stemgeluid op twee manieren onze oren bereikt. Allereerst door de lucht: geluidsgolven raken het buitenoor en vinden via het trommelvlies hun weg naar het binnenoor, waar de geluidsinformatie wordt verwerkt en doorgegeven aan het brein. Daarnaast via de beenderen: tijdens het spreken veroorzaken de stembanden trillingen die via de schedel en het weefsel daaromheen het binnenoor bereiken.

Externe signaal

“Als we praten, horen we een combinatie van deze twee geluidssignalen’', legt Schiller uit. Daarom klinkt een opname anders dan de stem die we gewend zijn. Je hoort dan alleen het externe signaal, het geluid dat de mond verlaat.”

Daar komt bij dat de schedel als filter functioneert. Lagere frequenties gaan er makkelijker doorheen dan hogere frequenties. Hierdoor vervormt het geluid en lijkt onze stem lager dan dat deze in werkelijkheid is.

“Een geluidsopname confronteert ons met het feit dat onze stem een stuk hoger is dan we zelf dachten. Dat is natuurlijk vreemd.”

Hoge stemmen

Volgens Schiller vinden mensen lage stemmen over het algemeen mooier dan hoge stemmen. Mogelijk omdat we dit associëren met kracht en competentie. “Presentatoren op radio of televisie hebben ook vaak een lage en sonore stem. We voelen ons aangetrokken tot dergelijke stemmen.”

Wie ontevreden is met zijn stemgeluid heeft pech. Een spraak- of stemtherapeut kan helpen met zaken als klank en intonatie, maar aan toonhoogte valt weinig te veranderen. Deze is namelijk genetisch bepaald. “Als je een lage stem hebt, dan zijn je stembanden wat langer. Voor een hoge stem geldt het omgekeerde: dan zijn je stembanden korter. Daar doe je helaas niets aan”, aldus Schiller.




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.