Van ‘f*ck off’ tot ‘bescheiden glimlachje’: waarom iedereen de simpelste smiley zo anders interpreteert

De simpelste smiley ... met de meest complexe interpretatie.
nina.be De simpelste smiley ... met de meest complexe interpretatie.
“De allervreselijkste emoji” noemt cartooniste ‘Niet nu Laura’ het. Ze heeft het over de simpele smiley met de neutrale glimlach, de ‘slightly smiling face’ genaamd. Het internet barst van de memes over hoe we die emoji ervaren. Is hij gewoon blij? Ironisch? Passief-agressief?  Of hoe ambigue zo’n simpele emoji toch kan zijn. Mediapsycholoog Koen Ponnet onthult waarom.

“Ik haat u en ik kom straks onder uw bed liggen met een botte bijl, maar ik verberg dit alles onder een nietszeggende glimlach, lol.” Zo interpreteert cartooniste ‘Niet nu Laura’ de ‘slightly smiling face’. De post verzamelde bijna duizend likes en een blik op de reacties toont dat de doodgewone emoji bij wel meer mensen verrassende gevoelens oproept. 

(Lees verder onder de foto.)

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

“Helemaal waar. Die emoji heeft het creepy lachje waar je als kind wakker van lag”, zegt de ene. “Dit is mijn standaard ‘ik weet echt niet meer wat ik daar nu nog moet op antwoorden’-emoji”, zegt de ander. En een handvol simpele zielen – God zegene hen – getuigen: “Ik snap er niks van, voor mij is dat gewoon een bescheiden smiley”. 

Full of shit

Een snelle Googlesessie onthult dat een groot deel van de internetpopulatie zich ook ongemakkelijk voelt bij de wel erg neutrale emoji. Een journaliste van het online magazine Slate beschrijft hoe ze ontdekte dat haar collega’s de smiley helemaal anders gebruiken. “Blijkbaar gebruiken sommige van hen – én mijn baas – het gezichtje ironisch. Om aan te geven dat ze beleefd glimlachen, maar stiekem denken dat het idee of de persoon full of shit is. Ik voel me er nu zo ongemakkelijk bij.” 

Memes die de ambiguïteit van de ‘slightly smiling face’ aankaarten zijn er ook met hopen. “When I use the :-) emoji, this is what I mean” is eentje getiteld, met daaronder een beeld van Spongebob: een nietszeggende glimlach op zijn gezicht, op de achtergrond zien we zijn innerlijke demonen. Een andere noemt het de ‘all-in-one emoji’, met daarrond alle emoties die het gezichtje kan overbrengen: van ‘damn you’, ‘moe’ of ‘geïrriteerd’ tot ‘f*ck off!’ of ‘you piece of sh*t’. 

(Lees verder onder de foto.)

Gaat er bij jou ook zoveel schuil achter de simpele smiley?
rv Gaat er bij jou ook zoveel schuil achter de simpele smiley?

Emojipedia.org, de Wikipedia voor emoji’s, bevestigt de ambiguïteit met hun definitie. Volgens de website uit de ‘slightly smiling face’ “een veelheid aan positieve, gelukkige of vriendelijke gevoelens”, maar kan hij ook “neerbuigend, passief-agressief of ironisch” overkomen. “Bijvoorbeeld wanneer iemand zegt ‘het is oké’, terwijl het dat echt niet is.” Geef toe, als jij iemand via Whatsapp vraagt ‘scheelt er iets?’ en die persoon antwoordt met ‘nee :-)’, dan ga je toch ook even wankelen? 

Dan nog liever blooswangetjes

Professor mediapsychologie Koen Ponnet begrijpt waarom zo veel mensen die simpele emoji als zo onduidelijk ervaren. Al moeten we eerst begrijpen waarom we zo veel gewicht hangen aan smileys. “Wanneer we communiceren met anderen, bepaalt de non-verbale communicatie 90 (!) procent van onze ervaring. Dat is dan onze lichaamstaal, onze toonhoogte, onze gezichtsuitdrukking. In digitale gesprekken ontbreken die factoren en daarom zijn emoji’s zo belangrijk: ze zijn nagenoeg onze enige tool om toch die non-verbale expressie toe te voegen”, licht Ponnet toe. 

Omdat emoji’s zo belangrijk zijn – en omdat we steeds meer digitaal communiceren – gebruiken we ze ook steeds vaker. En dat is volgens Ponnet de oorzaak van de nietszeggendheid van de ‘slightly smiling face’. “Hoe meer we die simpele emoji gebruiken, hoe betekenislozer hij wordt. Om dezelfde reden introduceerde Facebook bijvoorbeeld ook andere manieren om te reageren op een post. Vroeger likete iedereen alles en op den duur betekende dat duimpje niks meer.” 

Dus net omdat we zo hard nood hebben aan non-verbale expressie via emoji’s, voelt die nu afgezaagde smiley zo leeg. En dat er zo veel andere lachende emoji’s zijn, helpt ook niet. Een vrolijke emoji met de tanden bloot of met blooswangetjes is veel expressiever dan de basic smiley met blanco ogen en licht gebogen mondje. Volgende keer iemand je vraagt of er iets scheelt, ga je dus nog liever voor de smiley met het feesthoedje of de kusknipoog. Alles is beter dan die nietszeggende glimlach.

Lees ook:

Mensen die emoji’s gebruiken hebben meer seks (volgens dit onderzoek dan toch)

Olijven tot kakkerlakken: dit zijn de 117 nieuwe emoji’s van 2020

Hilde Van Mieghem schrikt van schermgebruik: is het in deze tijden dan zo ongezond om meer op je smartphone te zitten? (+)




1 reactie

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Mario Tersago

    Wat een hoop lariekoek en apekool. Emoji's worden altijd gebruikt om de context van een antwoord of zin, duidelijk en/of dynamisch te maken. Ik denk/hoop dat we anno 2020 wel kunnen concluderen dat meerderheid van de mensen, sarcasme, ironie, intonatie of ambiguïteit an sich, wel kunnen vatten? Net zoals bv. nederlands een taal is emoji dat ook, die ook bepaalde etiquette en een minimum aan intelligentie vereist om het deftig te gebruiken.