Exclusief voor abonnees

Netflixfilm ‘365 Days’ is traumatiserend voor sommige kijkers, maar hoeft volgens psychologe niet offline: “We mogen de problematiek niet doodzwijgen”

365 Days
Netflix 365 Days
De Netflixfilm ‘365 Days’ vertelt het verhaal van een ontvoerde vrouw die op ‘Fifty Shades’-achtige wijze het hof wordt gemaakt door haar kidnapper. En dat vinden slachtoffers van seksueel misbruik traumatiserend: ze eisen dat de prent geschrapt wordt. Psychologe Chloé De Bie legt uit hoe zo’n film een oud trauma kan oproepen en waarom ze zelf geen voorstander is om de film te bannen.

De Britse zangeres Duffy (36) is woedend: in een open brief aan Netflix-topman Reed Hastings uit ze haar ongenoegen over ‘365 Days’. De zangeres, die enkele jaren geleden ontvoerd en verkracht werd, vindt het onverantwoord dat de streamingdienst de film aanbiedt. “Jullie realiseren je niet hoeveel pijn ‘365 Days’ veroorzaakt bij mensen die de angsten die deze film verheerlijkt, hebben ervaren. De film verheerlijkt sekshandel, ontvoering en verkrachting. Dit zou niemands idee moeten zijn van entertainment”, schrijft de boze zangeres. “Ik kan me niet voorstellen dat Netflix over het hoofd ziet hoe ongevoelig en gevaarlijk dit is.” 

En Duffy is absoluut niet de enige die kritiek uit op ‘365 Days’. Op het internet gaat een petitie rond om de film offline te halen. Het verzoekschrift telt ondertussen meer dan 68.000 handtekeningen. Op Twitter delen honderden kijkers hun misnoegde meningen. “Verkrachting en seksueel misbruik zijn niet sexy”, klinkt het. Een journaliste van The Independent schrijft dat de film de laatste druppel was en ze haar Netflixabonnement opzegt. En experten uit het veld verkondigen dat de film een grote impact heeft op slachtoffers van seksueel misbruik, omdat het verhaal hen terugkatapulteert naar hun eigen ervaringen.

(Lees verder onder de tweets.)

Een romantische komedie kan ook triggeren

Dat ‘365 Days’ bij sommige kijkers een trauma weer naar het oppervlak brengt, begrijpt klinisch psychologe en seksuologe Chloé De Bie (@chloe_de_bie op Instagram) volledig. “Ik heb de film gezien en ja: hij verheerlijkt ontvoerd worden en verliefd worden op je kidnapper. Ik heb alle respect voor slachtoffers van seksueel geweld die de film niet kunnen verteren. Stel je voor dat je ooit heel misselijk bent geworden van meloen: als je iemand op tv dat fruit ziet eten, keert je maag ook om. En dat is maar iets heel simpels, compleet anders dan een trauma dat je tot in het diepst van je wezen heeft aangetast.”

De Bie legt uit dat een film of serie al op kleine, zelfs onverwachte manieren triggerend kan zijn voor slachtoffers. Alleen al een woord is soms genoeg. “Wie iets traumatiserend meemaakt, probeert op dat moment gewoon te overleven en heeft alle zintuigen op scherp staan. Na zo’n ervaring kan een geur, een geluid of een woord al genoeg zijn om terug naar dat moment gekatapulteerd te worden. Als je verkrachter een vanilleparfum droeg, kan je telkens wanneer je later vanille ruikt, herinnerd worden aan het trauma. Een personage in een film dat een bepaald woord gebruikt, kan hetzelfde doen.” Zelfs een volledig onschuldige romantische komedie kan op die manier triggerend zijn voor een slachtoffer. “Dat is vaak nog pijnlijker: een film die onverwachts een oud trauma oproept.”

Wat als je met een slachtoffer kijkt?

Duffy reageert heel strijdvaardig en woedend op ‘365 Days’, maar zo zal niet elk slachtoffer reageren, benadrukt De Bie. Daardoor kan het moeilijk zijn om door te hebben dat iemand getriggerd is, wanneer je met anderen naar ‘365 Days’ kijkt. “Iemand die zo’n trauma herbeleeft, valt terug op drie instinctieve reacties: freeze, flight of fight. Zo’n persoon kan als bevroren de film verder uitkijken en achteraf ook geen actie ondernemen. Hij of zij kan wegvluchten naar het toilet en gesprekken erover vermijden. Of hij of zij kan enorm boos worden, zoals Duffy.”

Elke film weren die iemand aan een trauma kan herinneren, is onbegonnen werk

Psychologe Chloé De Bie

Vertoont iemand duidelijke reacties tijdens het kijken, zoals huilen of weglopen, dan zet je – natuurlijk – de film stop, maar dwing je de ander vooral niet om erover te praten. “Misschien is je eerste reflex om te zeggen: ‘Kom, vertel het me, wat scheelt er?’ Maar je moet beseffen dat zelfs over het trauma praten ervoor kan zorgen dat het slachtoffer het herbeleeft”, zegt De Bie. “Laat hem of haar liever in controle en vraag: ‘Wil je erover praten, heb je iets nodig?’ Zonder te pushen.” 

Moeten we de film bannen?

De film offline halen om getraumatiseerde slachtoffers te beschermen? Dat vindt De Bie een stap te ver. “Elke film weren die iemand aan een trauma kan herinneren, is onbegonnen werk”, zegt ze. “De Netflixserie ‘La Casa de Papel’ (over een bankoverval, red.) kan triggerend zijn voor iemand die een overval meemaakte. Een film waarin geschoten wordt, kan triggerend zijn. Een film waarin iemand sterft aan kanker, kan triggerend zijn. Zulke films moeten kunnen bestaan, anders zwijgen we zulke issues ook dood.”

Dat de film sommige kijkers op misdadige ideeën zou kunnen brengen en daarom niet te zien mag zijn, vindt De Bie ook niet correct. “We weten uit onderzoek dat wie naar gewelddadige porno kijkt, niet opeens dat gedrag nabootst. Ja, individuen die al worstelen met misdadige neigingen, kunnen zich bevestigd of geïnspireerd voelen door een film als ‘365 Days’. Maar je kan je media-aanbod niet afstemmen op dat enorm kleine percentage kijkers, want dan is quasi elke film met een seksscène off limits.” 

Het is goed dat zo'n film seksueel geweld bespreekbaar maakt en in the picture brengt

Psychologe Chloé De Bie

‘365 Days’ heeft, hoe fout ook, dus wel bestaansrecht, besluit De Bie. “Het blijft heel logisch dat slachtoffers zich getriggerd voelen en ze hebben het volste recht om de film niet te willen bekijken. De plot van de film geeft duidelijk aan waarover het verhaal zal gaan, dus ze kunnen ook bewust die keuze maken. Maar tegelijk vind ik het goed dat zo’n film seksueel geweld bespreekbaar maakt en in the picture brengt. Het kan slachtoffers de mogelijkheid bieden om het onderwerp aan te kaarten met hun geliefden, als ze dat willen. Of het doet hen bij zichzelf stilstaan en spoort hen zo misschien aan om hulp te gaan zoeken. Het kan hen doen beseffen dat de maatschappij niet zal veranderen: zij kunnen alleen aan zichzelf werken.”

Lees ook:

Duffy boos om pikante Netflix-film ‘365 Days’: “Het verheerlijkt ontvoering en verkrachting”

Semi-porno, misbruik en emotionele manipulatie: controversiële Netflixfilm ‘365 Days’ doet ‘Fifty Shades’ verbleken (+)

Psychologe en relatietherapeute Chloé De Bie: "Het is juist goed dat '365 Days' seksueel misbruik bespreekbaar maakt en in the picture brengt."
medialaan Psychologe en relatietherapeute Chloé De Bie: "Het is juist goed dat '365 Days' seksueel misbruik bespreekbaar maakt en in the picture brengt."



4 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Michaël Struyf

    Kijk er dan niet naar als je er niet tegen kunt..

  • Yvanka Pilzer

    Ben ook geen fan van dit 'amusement', maar kijk er dan niet naar ... er is toch niemand die je verplicht.

  • Herman De Gent

    Ik heb die film gezien, niet bijster goed, misschien hebben sommigen daarvan een trauma opgelopen?

  • Eric Meyers

    Snap niet dat er altijd mensen zijn die willen dat een film of programma geschrapt wordt . Er is toch niemand die je verplicht om een programma te bekijken , zet een ander kanaal op of ga een glas drinken op een terras .