Exclusief voor abonnees

Hoe ouder we worden, hoe vitaler we ons voelen: 55-plussers zeggen meer energie te hebben dan jongeren

getty
55-plussers voelen zich véél vitaler dan jongeren. Ze zeggen levenslustiger, minder moe en minder uitgeput te zijn dan de ‘actievere’ 18- tot 54-jarigen. Dat blijkt uit jongste Gezondheidsenquête van Scienscano naar het psychisch welbevinden van de Belg. Opvallend: hoe ouder, hoe meer we ons energiek voelen. “Met de herfst van het leven in zicht, doen we meer wat ons echt energie geeft.”

Hoeveel levensenergie heeft de Vlaming? Om daarop een antwoord te krijgen, stelde het Wetenschappelijk Instituut voor de Volksgezondheid Scienscano 4.300 Vlamingen de vraag ‘Hoe vaak voelde u zich de afgelopen vier weken levenslustig?’. Maar ook: ‘Hoe vaak had u veel energie, voelde u zich uitgeput en was u moe?’ Wat blijkt? We voelen ons almaar minder energiek. Waar de vitaliteitsscore in 2004 nog 67,4 op 100 bedroeg, was die in 2018 nog 63,4. Slechts één op de zes Vlamingen (17 procent) heeft naar eigen zeggen een ‘optimale levensenergie’ (een score van minimum 86,8). Veertien jaar eerder was dat nog één op de vier (25 procent).

Het aandeel Vlamingen met een 'optimale levensenergie' neemt jaar na jaar af.
Scienscano, Gezondheidsenquête 2018 Het aandeel Vlamingen met een 'optimale levensenergie' neemt jaar na jaar af.

Opvallend: de actieve bevolking tussen 25 en 54 jaar scoort beduidend minder goed wat betreft levenstevredenheid, psychisch welbevinden en levensenergie dan de 65- tot 74-jarigen. Een deel van de verklaring ligt volgens psychologen bij ‘werkstress’. Uit de Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 nog bleek dat 840.000 Vlaamse werknemers psychische vermoeidheidsproblemen vertonen. Meer dan de helft (50,4 procent) zegt geen ‘werkbare job’ te hebben. “Door glijdende uren en thuiswerk is de grens tussen werk en privé vervaagd, waardoor het in het hoofd van de werknemer nog maar zelden echt rustig wordt”, weet arbeidspsycholoog Sara De Gieter (VUB). “Ons brein heeft die rust absoluut nodig, zo niet loopt de figuurlijke batterij echt wel leeg.” Burn-outs zijn dan ook een gevolg van het onvermogen om mentaal te recupereren.

Dokter Luc Swinnen, gespecialiseerd in werkstress, volgt De Gieter. “Als jongere hebben we allemaal een reeks ambities: carrière maken, een huis (ver)bouwen, een gezin stichten, kinderen opvoeden, sociale contacten onderhouden,... Een hele klus. Men komt ’s avonds laat thuis, schrokt halsoverkop iets binnen, er is de zorg om de kinderen, om vervolgens voor het scherm te eindigen. Gezond eten, 8 uur slapen, 10.000 stappen per dag,... het komt er dus allemaal niet van.” Het is een levensstijl die niet echt energie geeft.

De 55-plusser richt zich meer op wat hij leuk vindt en wat hem energie geeft

Koen Lowet, psycholoog

“Voor een 55-plusser zijn de meeste van die zorgen voorbij. Hij weet ook dat de herfst van het leven nadert: het pensioen lonkt aan de horizon, de eerste kleinkinderen komen eraan en er worden volop plannen gesmeed”, weet Swinnen. “De ‘arbeidsethos’ wordt vanzelf wat minder: het hoeft zo allemaal niet meer. De drang om er nog iets van te maken alvorens definitief in de zetel te belanden, komt sterker opzetten – men wil ‘leven’.” 

Swinnen doelt daarmee op de 55-plusser die veel meer dan vroeger op reist, musea en concerten bezoekt en contacten met vrienden onderhoudt. Psycholoog Koen Lowet treedt hem hierin bij: “De vrijetijdsbesteding van de 55-plusser is anders: hij richt zich meer op wat hij leuk vindt, wat hem energie geeft. Hij schakelt over op een andere ‘work-lifebalance’, eventueel door gebruik te maken van arbeidsduurvermindering, onder andere om meer tijd met familie door te brengen.”

Getty Images

Vitaliteitsscore

Opvallend: hoe ouder, hoe méér we ons energiek voelen. Dubbel zoveel 75-plussers dan min 55-jarigen beschikken over een ‘optimale levensenergie’, zo blijkt nog uit de Gezondheidsenquête. Lowet wijst op de toenemende levensverwachting, die nu al 82,3 jaar bedraagt, en op het gegeven dat we ook langer gezond blijven. Dat is nu gemiddeld al meer dan 64 jaar. “Daardoor kunnen we lichamelijk langer genieten van activiteiten. Wandelen en fietsen zijn enorm in de mode. Actief bezig zijn gééft ook energie, wat ons langer vitaler houdt.” 

Het vertaalt zich in het succes van heel wat seniorenverenigingen. Maar sociale contacten opbouwen en eropuit trekken met vrienden zorgt ook voor de aanmaak van endorfines, geluksstoffen die een goed gevoel geven, verklaart de psycholoog. “Dergelijke ‘gedragsactivatie’ is dan ook een zeer actieve methode om bijvoorbeeld een depressie te overwinnen.”

Met een gemiddelde Vlaamse vitaliteitsscore van 63,4 voelen we ons wel nog duidelijk vitaler dan onze landgenoten in Brussel (55,7) en Wallonië (55,1). 

Scienscano, Gezondheidsenquête 2018
Scienscano, Gezondheidsenquête 2018 Scienscano, Gezondheidsenquête 2018



5 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Wannes Van De Velde

    Mr Peeters,in de bouw is het een zak van 25kg.Uiteraard niet te vergelijken met mijn vader die als havenarbeider zakken van 70 kg hoefde te tillen .Zelf in de bouw met zakjes van 50 kg gespeeld.Nu als 55+ werken we dagelijks minstens 9h .30 Jaar geleden werkte we ook tot 100h per week,(zeven dagen).De huidige generatie doet dat niet ,ze zijn veel slimmer en geef ze geen ongelijk.Ben in de fleur van mijn sleet,richting tram 6.Nu is een man van 70 is in vergelijking met 35J geleden een 50 jarige.

  • raf peeters

    Logisch ,de huidige 50 jarige zijn dan ook niet "versleten".Vroeger was je op door labeur,vandaag mag je volgens de ARAB(arbeidsreglement) zelfs geen zak zwaarder dan 5 kg verzetten ,er zijn zoveel voorschriften wat je niet mag dan wel dat zelfs je spieren zouden weg schrompelen.Wij werkten ook veel meer ,men had in onze tijd eens met 36 uur moeten afkomen per week,het is dan ook logisch dat men langer kan en moet werken.

  • Emi De graeve

    Triestig als ge ziet hoe veel jongeren rondhangen, met handen in de broekzakken ipv van ze uit de mouwen te steken. Ik vraag me af wat ze nog itoe in staat zullen zijn op hun 75ste als ze nu ' t werken niet gewoon zijn.

  • Niko Karavas

    Na een leven in de koolmijn en op de bouw zit er op mijn 58 niet veel leven meer in, het is maar wat je gedaan hebt zeker.

  • Frits Van Buyten

    Als dat zo is waarom zouden we dan niet langer werken?