Exclusief voor abonnees

Herken jouw frenemies: toxische vriendinnen en wat je ermee aan moet

Haast elke vrouw heeft zonder dat ze het beseft toxische vriendschapsrelaties. Als een sluipend gif dringen die ‘goede vriendinnen’ ons leven binnen. Ze opereren onder de blitse naam ‘frenemies’ (friends + enemies). Nochtans is het kinderspel om ze te ontmaskeren.

Het ene moment is ze jouw grote steun en toeverlaat, die hartsvriendin met wie je al je geheimen, een zwak voor Brad Pitt en desnoods het pashokje deelt. Het volgende moment haalt ze het bloed onder je nagels vandaan door die knappe barman voor je neus weg te kapen, je liefdesleven te bekritiseren of rond te bazuinen dat je nog elke avond huilend in slaap valt met een foto van je ex.

Herkenbaar of niet, zowat de helft van de vriendschapsrelaties tussen vrouwen heeft ambivalente trekjes.
Hoe komt het dat vrouwen toestaan dat de warme, liefdevolle vriendschapsband tijdelijk onder druk gezet wordt door negatieve gevoelens van jaloezie, kritiek of afwijzing? Dat danken ze volgens psychologe Patricia Meyntjens aan zichzelf. Vanuit haar jarenlange ervaring heeft Patricia Meyntjens een zesde zintuig ontwikkeld voor toxische vriendschappen. “Anders dan mannen streven vrouwen vaak naar het complete verhaal van hun vriendinnen. We willen weten hoe hun liefdesleven in elkaar zit, wat de kinderen studeren en wie de financiën beheert. Al die verhalen willen we de hele tijd aftoetsen bij elkaar.” Maar je hele kleurenpalet prijsgeven is best riskant. Het veroorzaakt complexiteit, want je laat ook al je zwakke plekken zien. En dat vergroot het risico om in de frenemieszone terecht te komen.

Onderscheppen

In elke vriendschapsrelatie valt weleens een scheef woord of gaat de vriendin, die even naar het toilet is, over de tongen. Is er dan acuut frenemiesgevaar? Niet meteen. Het wordt pas alarmerend als een vriendin een situatie of conflict zodanig gaat uitbuiten dat jullie vriendschapsrelatie een ambivalent karakter krijgt. Als er schending van vertrouwen is, grenzen zwaar overschreden worden of je publiek belachelijk gemaakt wordt. Dan ontpopt de verbondenheid waarop vriendschappen idealiter gebaseerd zijn zich tot een machtsverhouding en gaan er andere dingen spelen. Zoals: Wie is er rijker? Wie is er mooier? Wie heeft er meer succes?

Kan je zo’n frenemie, eenmaal onderschept, beter uit je vriendenkring zetten? Dat hoeft niet, vindt Patricia Meyntjens. “Het gaat trouwens vaak om vriendinnen die al heel lang meedraaien. Met wie we al zoveel lief en leed gedeeld hebben dat ze haast deel van de familie geworden zijn. En er gaan, zoals gezegd, vaak veel
positieve gevoelens mee gemoeid. En net die duurzame vriendschapsbanden zijn moeilijker te doorbreken.”

Zulke vriendinnen kan je veel beter een plek geven die iets verder van jouw inner circle ligt. Vriendschappen waar je je vingers aan gebrand hebt, zet je gewoon wat verder weg van jezelf. Als je die vriendin minder vaak ziet, ga je
automatisch minder verhalen delen met jullie tweetjes.

Uiteraard zijn er uitzonderingen. Vrouwen die nooit teleurgesteld werden in vriendschappen én hun relaties prima in balans weten te houden, zullen hun hartsvriendin gewoon voluit tegen hun boezem blijven drukken. Niks mis mee, maar voor veel vrouwen is die ene bff met wie ze al hun geheimen delen enkel zaligmakend rond hun zestiende. Op zekere leeftijd is een compartimentering van vriendschappen veel meer aangewezen.

Rijkere vriendschappen

Met een sportvriendin deel je je fysieke prestaties, met de jeugdvriendin haal je herinneringen op. Wie het totaalpakket niet langer bij die ene vriendin zoekt, voorkomt dat de vriendschap ontspoort. Maar investeer niet in te veel vriendschappen. Met een stevige inner circle zijn vijf vriendinnen al veel.

Bouw vooral aan rijkere vriendschappen. De sleutel tot succes? Dat is eerlijkheid en méér zelfvertrouwen. Eerlijkheid zet de deur open naar rijkere vriendschapsrelaties waarin jouw geheimen veilig zijn. Nog een gouden tip? Geef je vriendin in het publiek een compliment. Zelfs als ze niet in de buurt is. Als de geruchtenmolen zijn werk doet, dan weet ze dat jullie vriendschapsband écht goed zit.

WATCH OUT, ZIJ ZIJN TOXISCH

Psychologe Patricia Meyntjens distilleerde uit alle praktijkverhalen vijf archetypes van frenemies en schetste die met een karikaturale pennentrek. Wellicht ontwaar je in realiteit slechts enkele frenemietrekjes in je vriendenkring. Of misschien ontmasker je venijnige kantjes van jezelf? Niemand is vrij te pleiten.

Type 1: Miss Fortune

Hoe slechter het met jou gaat, hoe fortuinlijker Miss Fortune zich voelt. Ze hangt als eerste aan de lijn als je man vreemdgegaan is, want ze wil dolgraag jouw verhaal horen. Jouw kwetsuren geven haar een rijker gevoel. En dat mag de buitenwereld best weten. De kans is groot dat ze het slechte nieuws de volgende dag al aan de grote klok hangt. In wezen is ze niet meer dan een roddelaarster, te zwak om een geheim voor zichzelf te houden. Miss
Fortune blijft je met de neus in de modder duwen. Zo beschermt ze je schijnbaar tegen alle leed van de wereld, maar eigenlijk is ze geen steungevende vriendin. Met Miss Fortune kan je beter geen hartsgeheimen delen.

Type 2: De glossy vriendin

Deze vrouw herken je al van ver aan haar hippe handtas volgepropt met trendy magazines, die haar leven dirigeren. Ze loopt er opgetut bij en weet in welke nieuwe restaurantjes of mondaine badplaatsen jij moet zijn. Glossy vriendinnen leven het leven uit magazines en zijn altijd druk met hun eigen verhalen. Ze vinden het leuk als je aan hun lippen hangt, maar in jouw ‘plattelandsleventje’ zijn ze minder geïnteresseerd. Zo’n vriendschap is vaak niet meer dan een luchtbel. De glossy vriendin uit je vriendenkring ontmaskeren? Dat doe je door je authenticiteit te benadrukken en te bedanken voor die killerheels van Prada. Een uitdaging, want vaak veert dan de groepsdruk op. En hollen veel vrouwen toch naar de schoenwinkel.

Type 3: De bloedzuiger

Net als Miss Glossy teert de bloedzuiger op jouw verdriet en tegenslagen. Op het eerste gezicht beschikt ze over grenzeloze empathie, onderhuids wentelt ze zich steeds verder in jouw leed. Haar eigen leven? Daarover hult ze zich in stilzwijgen, dat blijft een mysterie. Vaak valt daar ook niks over te vertellen. Haar streefdoel: jou zo lang mogelijk in die put houden. Zodra leeggezogen, moet ze op zoek naar een ander slachtoffer. Wapen jezelf door haar niks persoonlijks te vertellen. Of geef tegengas, door de positieve kanten van je leven te benadrukken. Een bloedzuiger kiest dan gauw het hazenpad.

Type 4: De chef

Vol overgave stort de chef zich op jullie vriendschap. Als een Florence Nightingale, met een disproportioneel groot engagement, schiet ze jou te hulp, biedt ze je ticketjes aan voor het theater of nodigt ze je uit voor een weekendje. Jij gaat jezelf bijzonder voelen, maar dit is een tactiek van de chef om dichter bij jou te komen. Jullie vriendschap is haar sleutel tot een hogere status. De chef wil de lakens uitdelen en behandelt jou als een marionet. De dag dat je haar voorstel voor dat weekendje Ardennen weigert, zal ze zich afgewezen voelen.

Type 5: De sadist

Heeft jouw vriendin altijd haar ongezouten mening over jou? Vertelt ze onomwonden dat je carrière of liefdesleven op een dood spoor zit? Zelfs in het bijzijn van anderen? Veel kans dat je te maken hebt met een sadist. Zonder een greintje empathie spuwt ze haar gedachten uit. De vernedering is voor jou. De sadist pakt je op zwaktes in jouw levensfases met ongefundeerde uitspraken. Je geeft haar van hetzelfde laken een broek door constructieve, geciviliseerde slagzinnen in je achterhoofd te houden. Wijs haar erop dat haar uitspraken bikkelhard overkomen, maar dat je ervan uitgaat dat het vast zo niet bedoeld was. Zet haar gewoon voor de spiegel.




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.