Dit moet je weten over volwassenen met autisme

Dit clichébeeld associëren we doorgaans met autisme...tijd om ons spectrum te verbreden.
THINKSTOCK Dit clichébeeld associëren we doorgaans met autisme...tijd om ons spectrum te verbreden.
De kans is groot dat je wel minstens iemand kent met een autismespectrumstoornis, misschien zelfs zonder dat je het helemaal beseft. In een openhartig betoog op The Frisky deelt een vrouw met het syndroom van Asperger zonder schroom een aantal dingen die jij moet weten over volwassenen met autisme.

Ik herhaal mezelf heel vaak. Als een ruimte te druk wordt, maak ik mij zo snel mogelijk uit de voeten. Ik doe er langer over dan anderen om eender wat te doen, gewoon omdat ik tragere overgangen maak, maar ik ben grappig. Wij autisten zeggen misschien niet altijd dat we er eentje zijn, maar wat wil je? Het is niet bepaald de meest sexy mentale stoornis op de aardbol. Hier zijn een paar dingen die je zou moeten weten over ons:

* Oogcontact is toegestaan
Sommige mensen met autisme maken van nature geen oogcontact, maar velen onder ons voelen er zich perfect comfortabel bij.

* Ander perspectief
We komen soms kinderachtig over omdat letterlijk alles een groot probleem lijkt voor ons. Net als mensen met bijvoorbeeld bipolaire stoornis, zien autisten alles vaak in extremen. Het grote verschil is dat er geen intense stemmingswisselingen spelen, maar wel moeite met het verbinden van daden en de achterliggende concepten. Daarom kijken we van alles op, zijn we ons hele leven lang verbaasd.

* Hyperbewust
We beseffen misschien niet onmiddellijk dat we iemand irriteren en we zeggen vervelende dingen zonder na te denken, maar meestal zijn we ons hyperbewust van sociale signalen omdat we overcompenseren voor het gebrek aan dat bewustzijn als kind.

* Liegebeest
Hoewel ik er zelf moeite mee heb, zijn mensen met autisme vaak zeer goed in liegen. We verzinnen soms de meest waanzinnige verhalen, gewoon om het idee te wekken dat we ambitieus zijn. Onze motivatie is echter niet anders dan wanneer jij overdrijft of liegt.

* Onzichtbaar
Autisme is goed gecamoufleerd omdat het zoveel gelijkenissen kan hebben met andere gekende aandoeningen. We zijn afwezig net als mensen met ADD. We verheerlijken of demoniseren anderen alsof we borderline hebben. Paranoia is ons niet vreemd, zeker wanneer we het gevoel hebben dat mensen geen al te goede bedoelingen hebben. We kunnen kampen met een gigantische obsessie. Psychiaters schatten ons al decennia verkeerd in. Ze zijn er ofwel als bij wonder beter in geworden of het is ernstig gesteld met de menselijke genen, want de diagnoses van autisme zitten in de lift.

* Affectie
Eén van de grootste misvattingen over autisme is toch wel dat we geen bal zouden geven om anderen. De waarheid is dat we iemand net zo graag kunnen zien als jij, alleen uiten we het vaak anders. Ik had ooit een lief dat werkte met mensen met autisme. Ik viel meteen door de mand omdat ik altijd de drang voelde om zijn ogen, oren en lippen aan te raken. Ik stond er lang niet bij stil, maar nu besef ik dat ik altijd al de neiging heb gehad om delicate delen van iemands gezicht te verkennen.

* Geen excuses
Leven met autisme is geen excuus voor wangedrag, maar tegelijkertijd zijn we jou geen verantwoording verschuldigd. Mensen verwijten me vaak dat ik gewoon op zoek ben naar aandacht of ze doen alsof ze al lang doorhadden dat ik een autist ben. Toch kijken ze op van elke gekke kronkel en herinneren ze mij er bij alles aan dat ik die dingen doe omdat ik een 'Aspie' (korter dan 'iemand met het syndroom van Asperger') ben.

Het ergste van al zijn mensen die boos worden omdat je ze niet onmiddellijk gewaarschuwd hebt, waardoor ze hun gedrag niet artificieel konden aanpassen. Ik ben niet trots op mijn stoornis, het is geen pretje. Jarenlang heb ik geprobeerd mezelf te forceren om "normaal" te zijn in onze hectische samenleving, maar ik ging eraan ten onder.

Als iemand met autisme zich comfortabel genoeg voelt bij jou om te delen wat hij of zij ervaart, doe dan gewoon waar wij ondertussen al razend goed in geworden zijn: luister.

* Harde tante
Gemarginaliseerde groepen hebben vaak de neiging om 'soortgenoten' te verheerlijken die het dichtst aansluiten bij de norm. Wij zijn daarentegen vaak harder voor elkaar dan anderen voor ons zijn. We maken ruzie over wie zich het sociaalst gedraagt. Zo was er eens een jongen met autisme die geen date met me wou omdat ik zichtbaar autistischer was dan hij. Ik betrap me er zelf ook op dat ik anderen die het zwaarder hebben dan mij veroordeel voor een gebrek aan "normale" vrienden. Los van de positieve kanten van onze focus, intensiteit en eeuwige verwondering, willen we eigenlijk allemaal gewoon zijn zoals jij.

* Diversiteit
Je wist dit wellicht al over ons, maar autisme manifesteert zich verschillend bij iedereen. Sommigen zijn hypersensitief, anderen eerder obsessief, nog anderen zijn slecht in het lezen van non-verbale communicatie. Niet elke autist heeft ook letterlijk alle autistische trekjes en ook onze doelen, interesses en waarden kunnen onwaarschijnlijk hard verschillen.

Vergeet nooit dat autisme een ontwikkelingsstoornis is. Dit is nu eenmaal hoe onze hersenen gevormd zijn, het is geen chemische storing die opgelost kan worden met een paar pilletjes. We kunnen nieuwe verbindingen in ons brein maken om vooruitgang te boeken naarmate we opgroeien, dus behandel ons gewoon zoals eender wie. Koester geen vooroordelen, maar heb wel geduld.

"Als iemand met autisme zich comfortabel genoeg voelt bij jou om te delen wat hij of zij ervaart, doe dan gewoon waar wij ondertussen al razend goed in geworden zijn: luister."

THINKSTOCK