De 7 meest gestelde vragen aan De DrugLijn

Getty Images, Unsplash, nina.be
Voor al je vragen over drank, drugs, pillen, gamen en gokken kun je al 25 jaar bij De DrugLijn terecht. Omdat het aantal vragen de voorbije jaren piekt, breiden ze nu op hun verjaardag de chatservice uit. Chatten kan voortaan elke dag, zodat er nog meer mensen bereikt kunnen worden. Tom Evenepoel, coördinator van De DrugLijn, geeft ons een antwoord op de 7 meest gestelde vragen.

1. Ben ik verslaafd/Wanneer is iemand verslaafd?

Tom Evenepoel: “Wij spreken eigenlijk zelden over een verslaving, maar eerder over een drank-, drug- of gokprobleem. Want je kan uiteraard ook behoorlijk in de problemen komen zonder dat je ‘echt verslaafd’ bent. De problemen die de drank, drugs, pillen, het gokken of het gamen veroorzaken zijn ook minder gemakkelijk af te wimpelen dan de vraag of iemand al dan niet verslaafd is. Zodra je merkt dat je drinken, snuiven, roken, slikken, gokken of gamen in de weg komt te zitten van andere belangrijke dingen in je leven (denk: gezin, sociaal leven, studies of job, financiële situatie, hobby’s, etc.) kan je spreken van een probleem. Wat niet betekent dat je per se verslaafd bent. Wie echt afhankelijk raakt, is eigenlijk niet meer de baas over zichzelf. De vrije keuze valt weg.”

“Het probleem is dat mensen vaak zelf niet door hebben wanneer of in welke mate de drug de controle over hun leven heeft overgenomen. Je kan lichamelijk afhankelijk zijn, wat wil zeggen dat je lichaam protesteert en ‘ziek’ wordt als het niet tijdig een bepaalde dosis krijgt. Dat kennen we het best van de erg hevige fysieke ontwenningsverschijnselen bij iemand die afkickt van alcohol, pijnstillers, slaappillen of harddrugs zoals heroïne. Maar veel vaker is er sprake van geestelijke afhankelijkheid. Dat slaat op de sterke band die je met de ‘drug’ krijgt. De drang om te gebruiken wordt alsmaar groter en zonder kan je je niet meer goed in je vel voelen. Dat kan ontstaan bij zowel alcohol als andere drugs, inclusief cannabis. Bij gokken en overmatig gamen zal je uiteraard niet lichamelijk afhankelijk raken, maar kan het geestelijk wel. Geestelijke afhankelijkheid doorbreken is veel moeilijker en duurt veel langer dan lichamelijk ontwennen. De kans op herval blijft vaak lang op de loer liggen. Via de anonieme zelftest op onze website kun je trouwens makkelijk vrijblijvend inschatten hoe riskant je gebruik is.”

2. Hoe ga je er als ouder, partner, broer, zus, vriend of vriendin van mee om?

“De helft van alle oproepen bij De DrugLijn komen van mensen die bezorgd zijn om een gezins- of familielid of om een vriend. De verborgen ‘schade’ die alcohol en andere drugs bij hen aanricht, wordt te vaak onderschat. Als iemand waar je om geeft in de problemen komt, wil je uiteraard dat daar zo snel mogelijk verandering in komt. Wat de beste aanpak daarbij is, hangt vaak meer af van de persoon en de omstandigheden dan van de drug. Dreigen en afdwingen is moeilijk omdat je je nu eenmaal niet in de plaats van iemand anders kan stoppen of minderen. Dat wil niet zeggen dat je niets kan doen of je bij de zaken moet neerleggen. Naasten kunnen een grote rol spelen en zelf het verschil maken. Het is dus belangrijk om de persoon in kwestie te blijven aanspreken op het probleem. Al was het maar om te zorgen dat die correct geïnformeerd is, de noodzaak van verandering inzet en niet in het minst jouw mening en bezorgdheid kent.”

“Het is dus zeker zinvol om tegen iemand in te gaan, maar de manier waarop je dat doet, maakt uiteraard een verschil. Belangrijk daarbij is wel om altijd ook aan jezelf te blijven denken. Al te vaak horen we dat mensen te ver over hun eigen grenzen gaan, te veel blijven pikken en blijven incasseren. Als je er uiteindelijk mee onder doorgaat, is geen van beide geholpen en ben je nog verder weg van huis. Hulp zoeken en advies inwinnen als ouder, partner of ander gezins- of familielid is dan zeker aangeraden.”

3. Wat is er nodig voor iemand bereid is om te stoppen of te minderen?

“Vaak geeft iemand niet eens toe dat hij of zij gebruikt, gokt of dergelijke, laat staan dat hij of zij het zou toegeven aan iemand anders. Je kan het tweede niet van iemand verwachten als de persoon in kwestie de eerste stap nog niet gezet heeft. Een nog grote stap is toegeven dat men beter zou minderen of stoppen, om maar te zwijgen van toe te geven dat het alleen niet lukt en dat daarbij hulp nodig is. Iemand met een probleem heeft dus meestal een aantal stappen te doorlopen en dat kan veel tijd en moeite kosten. Een shockeffect, dat ervoor zorgt dat iemand meteen en vooral standvastig tot de overtuiging komt dat hij of zij moet stoppen, is helaas vaak de uitzondering. Als je bezorgd bent om iemand is het goed om te proberen in te schatten in welke ‘fase’ iemand zit om je vervolgens daarop te richten en een stapje verder na te streven. Bijvoorbeeld: als iemand toegeeft dat hij of zij te veel drinkt, kan het volgende doel zijn die persoon zo ver te krijgen dat die toegeeft dat hij of zijn beter zou minderen of stoppen. Een volgend doel kan dan weer zijn om tot een concrete poging te komen.”

4. Hoe kan ik zeker weten of iemand drugs gebruikt?

“Er zijn tal van signalen die kunnen wijzen op gebruik. Als het over alcohol gaat, kennen de meeste mensen die wel redelijk goed. Maar bij illegale drugs is de onzekerheid vaak groter. Verschillende drugs hebben verschillende effecten en dus eigen ‘signalen’. Het probleem is dat elk van die uiterlijke kenmerken ook andere oorzaken kunnen hebben. De fameuze ‘rode ogen’ waarover je vaak hoort, kunnen zowel door druggebruik als door tal van andere dingen veroorzaakt worden. Het is goed om niet alleen naar iemands uiterlijk te kijken maar zeker ook naar iemands gedrag in het algemeen. Maak dus een totaalplaatje op en ga na hoe het in het leven van de persoon in kwestie loopt. Gaat het op een aantal vlakken fout, dan wijst dat op een probleem. Daarmee is nog niet bewezen dat het om een drank- of drug-, of gokprobleem gaat, maar de vraag is ook een beetje of je zoiets echt moet ‘bewijzen’. Als iemand een probleem heeft of ‘niet goed bezig is’ is er reden genoeg om daarop in te gaan.”

5. Hoeveel alcohol is te veel?

“We merken de laatste jaren dat steeds meer mensen bewust met alcohol willen omgaan. Het succes van Tournée Minérale waarvan we mede-initiatiefnemer zijn, illustreert dat ook. Wie de risico’s van alcohol wil beperken, drinkt het best niet meer dan 10 glazen per week. Je spreidt dit uiteraard het best over meerdere dagen in de week en het is ook belangrijk om aantal dagen alcoholvrij te houden. Tegelijk zijn er mensen die zich gaandeweg vragen stellen over de impact van hun alcoholgebruik. Ze voelen klachten of merken dat er stilaan dingen fout lopen maar beschouwen zichzelf terecht niet als ‘verslaafd’. Ook zij hebben vaak de vraag hoeveel alcohol te veel is. Wie voelt dat hij of zij mogelijk op een glijdend vlak is terecht gekomen met zijn alcoholgebruik, grijpt het best zo snel mogelijk in. Want hoe langer je een probleem laat groeien, hoe moeilijker het aan te pakken is. Onderzoek toont dat er gemiddeld 18 jaar zit tussen het ontstaan van een alcoholprobleem en het moment waarop iemand hulp zoekt! Onderschat ook niet dat je voor alcohol gewenning krijgt: op den duur heb je meer nodig voor eenzelfde effect, terwijl de schadelijkheid toeneemt. Opnieuw kan de zelftest op onze site meer zicht geven over hoe riskant je alcoholgebruik is.”

6. Welke soorten hulp bestaan er en waar vind ik die?

“Na 25 jaar merken we helaas nog heel vaak dat de mogelijkheden qua hulp vaak onbekend zijn. Mensen hebben al gehoord van zelfhulpgroepen zoals AA en weten ook dat er ontwenningsklinieken zijn, zoals dat dan genoemd wordt. Via Amerikaanse films, series of het showbizznieuws hebben ze ook al over ‘rehab’ gehoord en in het beste geval over vaak erg dure ontwenningsmogelijkheden in verre landen. Toch bestaat er veel meer. Praten in groep is niet de enige mogelijkheid en een opname is heel ingrijpend en niet altijd nodig. Daarnaast zijn er tal van centra waar je op afspraak op consultatie kan gaan. Zowel als je zelf met een probleem worstelt als wanneer je rondom jou met zo’n probleem geconfronteerd wordt. Hulp hoeft in elk geval geen arm en een been te kosten. Wij verwijzen onze oproepers vooral door naar door de overheid erkende en betoelaagde centra die indien nodig zelfs rekening kunnen houden met iemands inkomenssituatie. De laatste jaren is er ook een groeiend aanbod aan online hulp. Dat is heel toegankelijk en discreet en bieden we deels ook zelf aan. Mensen onderschatten soms hoeveel ze zelf kunnen bereiken; op eigen kracht en ondersteund via online hulp.”

7. Hoe lang duurt het voor iemand ontwend is?

“Geestelijke afhankelijkheid doorbreken is zoals eerder gezegd veel moeilijker en duurt een stuk langer dan lichamelijk ontwennen. De kans op herval blijft vaak lang op de loer liggen. Al te vaak denken mensen dat je op een paar weken tijd van een zware afhankelijkheid af kan geraken. Lichamelijk gezien klopt dat: je kan snel herstellen en je na een paar weken al fysiek top voelen. Maar de valkuil daarvan is dat je psychisch nog erg op de roes bent ingesteld. Dat doorbreken is vaak werk van lange adem. Dat er zoveel mensen hervallen, is het bewijs hoe moeilijk dit is. Dat is geen kwestie van ‘geen karakter hebben’ zoals sommige mensen denken. De drang kan soms onverwachts de kop opsteken. Daarmee leren omgaan is voor veel mensen een grote uitdaging. Ga zelf maar eens na hoe moeilijk het is om een poosje niet te snoepen, te stoppen met roken of je smartphone links te laten liggen. Diezelfde uitdaging maar dan vele keren groter geldt voor drank, drugs, pillen en gokken. Dit betekent niet dat mensen gedoemd zijn om te hervallen of dit nooit doorbroken krijgen. Elke dag bewijzen mensen dat het wel kan. Of ze proberen het op zijn minst. En in 25 jaar DrugLijn hebben we vooral geleerd hoeveel respect dit verdient.”

Dringend nood aan vrijwilligers

Het beantwoorden van de duizenden vragen gebeurt voor een groot stuk door vrijwilligers. Maar met de toename in het aantal vragen werd in de voorbije jaren ook de druk op het beantwoordwerk alsmaar groter. Met de uitbreiding van de chatservice wordt de nood aan extra vrijwilligers dus nog een stuk acuter. Daarom lanceert de lijn een dringende oproep naar kandidaten die zich een paar uur per week vrij kunnen maken als beantwoorder van zowel telefoon, chat als mails. Bekijk hieronder de video-oproep voor meer informatie. 

De DrugLijn, bel 078 15 10 20 (ma-vr 10-20u), mail (24/7) of chat (ma-vr 15-18u) via druglijn.be.




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.