Exclusief voor abonnees

Coronacrisis brengt storm aan slaapproblemen, angstklachten en burn-outs met zich mee: deze tips helpen je door deze moeilijke periode

Photo News
Handen wassen, hoesten in je elleboog en een meter afstand bewaren, dat zit er ondertussen ingestampt. Vergeten: ons hoofd. De kalmte bewaren terwijl een coronastorm over ons heen raast, blijkt allerminst een evidentie. “Nu al stijgt het aantal angstklachten en slaapstoornissen enorm”, zeggen specialisten. 

Van handen wassen krijg je geen gerust hart. Van meters afstand bewaren geen rustig hoofd. En van niezen in je elleboog geen kalme nacht. Dan mag je de richtlijnen van de overheid nog zo keurig opvolgen, soms neemt angst het gewoon over. En daar is geen lijstje maatregelen, geen campagne of geen hashtag voor. Specialisten trekken aan de alarmbel. De fase van het ongeloof - ‘China is ver van ons bed’ - en de fase van de ontkenning - ‘Laten we massaal lockdownfeesten’ - is voorbij. 

“Stilaan komen we in de fase van de verhoogde spanning”, zegt professor Elke Van Hoof (VUB), autoriteit in stressbehandeling. “We weten niet waar deze crisis ons naartoe leidt, hoelang ze zal duren en wat er op ons afkomt. De klachten die daarbij komen kijken, merken we nú al. Slaapproblemen, piekergedrag, disfunctioneren op het werk, concentratiestoornissen en verhoogde irritatie. En het blijft heel hard onder de radar.”

Nu zijn we nog solidair. Maar ik vrees voor de dag dat er verbetering op til is en de aandacht gaat verslappen.

Het hoofd koel houden met drie jengelende kinderen binnen vier muren terwijl er ook nog moet gewerkt worden, maakt het er niet makkelijker op. “Het is goed mogelijk dat de groep met een kroost, die plots niet meer naar school kan, sneller met die klachten te kampen krijgt. Zoiets organiseren is pittig. Na twee dagen zit je op elkaars lip. Ook de groep 60-plussers, die nu plots ‘vermeden’ moet worden, zal het sneller lastig krijgen.” 

Daarnaast speelt ons referentiekader een rol. Er zijn redenen waarom de één vatbaarder is voor angst en chaos dan de ander. “Een militair zal een uitzonderlijke situatie als deze wellicht perfect kunnen controleren. Iemand die in het verleden al ziek is geweest, krijgt het nu benauwd”, duidt professor Ralf Caers (KU Leuven), gespecialiseerd in stress en burn-out. “We kijken allemaal anders naar zo’n situatie. Nu zijn we nog solidair. Maar ik vrees voor de dag dat er verbetering op til is en de aandacht gaat verslappen.”

Oogkleppen op

De vraag is alleen: hoe doe je dat, de kalmte bewaren? De paniek wegslikken? Sla een krant open en er valt weinig anders te lezen. In Whatsappgroepen wordt er nog over één ding gediscussieerd. Instagram bulkt van goedbedoelde adviezen. Alles sluiten dan maar? Oogkleppen op om de angst te verdrijven? “Af te raden”, weerlegt Caers meteen. “Doen alsof het coronavirus niet bestaat, is uiteraard geen goed idee. Weten dat het nieuws beschikbaar is terwijl je niet kijkt, zorgt opnieuw voor angst. Zit anderzijds ook niet de hele dag voor het journaal alsof dat nog het enige aspect in het leven is. Plan vaste momenten in om het nieuws te checken. En zet daartussen je normale taken voort. Dring ook je mening niet aan anderen op. Weet dat de informatie van de overheid de enige juiste is.”

“Die structuur is het allerbelangrijkste om angst en chaos weerwerk te bieden”, gaat Van Hoof verder. “Sta steeds op hetzelfde tijdstip op en ga op een degelijk uur slapen. Slaaphygiëne is alles. Voor de kinderen geldt eigenlijk net hetzelfde, en het brengt op zijn beurt ook meer rust voor de ouders.”

Getty Images

50 jaar

De mentale gezondheid niet over het hoofd zien in deze onzekere tijden, daarvoor pleiten de experts. “De overheid gaat uit van drie principes: info geven en ervan uit gaan dat mensen de juiste info krijgen, een bepaald gedrag afdwingen door angst in te boezemen en gedrag veranderen door te benadrukken hoe dodelijk iets is. Als je mensen wilt doen stoppen met roken, werkt dat nog. Maar daar is 50 jaar overgegaan. Nu is er geen tijd. De overheid moet in plaats daarvan focussen op wat wel nog goed gaat, de juiste info geven en vooral eraan toevoegen hoé we daarmee om kunnen gaan.”

Tips voor wie in paniek is:

• Realiseer je dat je klachten ongevaarlijk zijn. Je bent niet ziek, het zijn gevoelens van angst. 

• Zoek afleiding. Drink water, tel in je hoofd tot honderd. Onderneem ook ontspannende activiteiten, zoals sporten of wandelen. 

• Vermijd situaties die angst opwekken niet. Probeer ze juist aan te gaan, uiteindelijk zal je angst hierdoor net afnemen. 

• Heb begrip voor de angst van een ander, ook al is ze in jouw ogen overdreven. Probeer het ook niet weg te praten, maar spoor een ander aan om dingen te blijven ondernemen.

• Focus op jezelf. Het is niet omdat de paniek groter wordt, dat jouw kans op besmetting groeit. Hou enkel rekening met waar je zelf invloed op hebt, zoals je hygiëne. 

• Stop met het coronavirus te vergelijken met de oorlog. Dit is geen oorlog. Dergelijke termen zorgen voor overdrijving waardoor ze op een bepaald punt zelfs ongeloofwaardig worden. 

• Laat je niet afleiden door extremen. Mensen die dansen op lockdownparty’s en mensen die paniekerig gaan hamsteren, zijn minderheden. 

• Dring je mening niet op aan anderen en laat je ook geen mening van een ander opdringen. Iedereen heeft z’n eigen referentiekader.

Tips voor wie thuis de kalmte wil bewaren:

• Maak een dagelijkse structuur en start met basisbehoeften zoals slaap, eten en beweging. Plan minstens één keer per dag een wandeling in de natuur in en sluit alle schermen af drie kwartier voor je gaat slapen. 

• Lijst op welke huishoudelijke taken er moeten gebeuren op korte en lange termijn en plan elke dag een uurtje om dat lijstje weg te werken.

• Werk 45 minuten en plan dan een herstelmoment in. Even koffie drinken, even spelen met de kinderen,...

• Wees creatief met sociale momenten. Spreek af met de collega’s op Google Hangouts, zet een online boekenkransje op om boekentips met vrienden uit te wisselen: zo heb je ook tijdens een online gesprek een ander gespreksonderwerp dan Covid-19.

• Herontdek gezelschapsspelletjes. 

• Ga niet met z’n allen werken en schooltaken doen rond de keukentafel. Creëer een aparte ruimte en optimaliseer die zodat je efficiënt kan werken. Haal huwelijks- en vakantiefoto’s weg, ze leiden alleen maar af. 




24 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Joris Peeters

    Met je eigen diepste angsten geconfronteerd worden, is goed voor je spirituele groei. Je kunt leren in aanvaarding en Overgave gaan, mediteren en ontspannen. "Never waste a good crisis" zoals de Engelsen zeggen. De hollende maatschappij tot stilstand gebracht. Onze verwende levensstijl even 'on hold'. Wat is er écht belangrijk in je leven?

  • Chris Verberne

    In het bedrijf waar ik werk blijven we door werken. De eerste dagen waren een hel, collega's die na 1 dag onbetaald verlof namen door de angst anderen die het niet vertrouwden en daardoor anderen aanstaken. De eerste week vielen deze mensen reeds uit. Vanaf de tweede week ging alles beter, de sfeer werd positief en we zijn terug een hecht team. De werkdruk neemt toe. Mensen die een burn out krijgen in deze moeilijke tijden, willen echt wel werken l

  • Charity Swinnen

    Angst en slaapproblemen kan ik eventueel nog snappen, maar burn-out door corona... Dat hadden we natuurlijk nog niet gehad. Weer een paar die een nieuw uitvlucht gevonden hebben om niet te moeten gaan werken in de toekomst.

  • Karel Van Beeck

    Zijn we solidair? Ga deze dagen maar eens winkelen dan weet men onmiddellijk hoe solidair men is.

  • Patrick De Moor

    Eigenlijk moet je het zo zien, wij kunnen een paar weken niet buiten, niet op restaurant enzo maar er zijn veel landen waar de mensen dat niet kunnen het ganse jaar door, zelfs zonder corona. Wij kunnen er echter voor zorgen dat we snel terug al die dingen kunnen door ons nu aan de regels te houden maar blijkbaar snapoen sommigen dat niet, we zijn eigenlijk rotverwend.