Bijna 20% van de bevolking is hoogsensitief, wat is dat juist?

Hanne Troonbeeckx
Bron: Instagram @hannetroonbeeckx Hanne Troonbeeckx
Deze week vertelde Hanne Troonbeeckx (40) in Primo nog dat ze hoogsensitief is en daar is ze niet alleen in. Naar schatting zou maar liefst 15 tot 20% van de bevolking hooggevoelig zijn. Alles op een rijtje wat je erover moeten weten.

Voor hoogsensitiviteit is niet slechts één beschrijving te geven, omdat het bij iedereen anders is. Sommige HSP’s (Hoog Sensitief Personen) raken uitgeput van veel geluid en licht, zoals Troonbeeckx die in haar kindertijd al liever op de wc ging zitten tijdens de pauze dan op de drukke speelplaats te vertoeven. Anderen zijn dan weer erg empathisch en ervaren emoties van anderen net zo sterk als die van henzelf. Bijna alle hoogsensitieve mensen hebben meer behoefte om alleen te zijn om zo tot rust te komen. 

Hoewel de wetenschap lang zijn neus ophield voor hoogsensiviteit, zijn er ondertussen voldoende studies waaruit blijkt dat de hersenen van hoogsensitieve mensen anders werken en dat het dus wel degelijk een bestaand fenomeen is. Een voorbeeld daarvan is de studie van de Belgische klinisch psycholoog Elke van Hoof van de Vrije Universiteit Brussel uit 2015. Zij vergeleek toen MRI-scans van ruim 1.500 volwassenen en zag dat de meesten van ons een filter hebben in het informatieverwerkingssysteem. Informatie die we op dat moment niet nodig hebben, filteren we weg. Mensen met hooggevoeligheid kunnen dat niet. Bij hen komen veel prikkels tegelijk binnen. Ook bij het uitvoeren van een opdracht zijn bij hooggevoeligen meer hersengebieden tegelijk actief. “Daardoor vindt er een diepere verwerking plaats”, concludeerde Van Hoof op basis van haar studie toen, waarmee ze bedoelde dat hoogsensitieve mensen lang op een vraagstuk kauwen, het van alle kanten belichten. Negatief gezegd: dat ze dingen te complex maken, te veel piekeren. In vergelijkbare MRI-studies zagen andere onderzoekers dat hoogsensitieve mensen sneller en beter subtiele verschillen opmerken tussen twee plaatjes die op het eerste gezicht hetzelfde lijken. En in rust blijkt het brein van hooggevoelige mensen actiever. 

Hoe weet je of je hoogsensitief bent?

Aangezien iedereen natuurlijk gevoelig is voor zijn omgeving, is het vaak moeilijk vast te stellen of iemand echt hoogsensitief is of niet. Wat je kunt even goed snel schrikken, niet tegen luide geluiden kunnen, maar daarom nog niet hooggevoelig zijn. Momenteel wordt de “diagnose” nog steeds gesteld aan de hand van een vragenlijst die ontwikkeld is door de Amerikaanse psychologe Elaine Aron. Volgens hem ben je ofwel hooggevoelig of niet, maar daar zijn de meeste andere experts ondertussen van terug gekomen. Toch blijft het moeilijk te bepalen vanaf wanneer iemand net hoogsensitief is en wanneer niet. 

In haar nieuwste boek ‘The Handbook for Highly Sensitive People’ geeft psychotherapeut Mel Collins enkele tips om op een goede manier om te gaan met hoogsensitiviteit.

“Stel je toch niet zo aan”

“Stel je toch niet zo aan”. De kans is groot dat kinderen met HSP dit zinnetje regelmatig gehoord hebben. Het gevolg: ze lopen vaak rond met het gevoel ‘niet goed genoeg’ te zijn.

Tip van Collins: Probeer jezelf niet te veel te vergelijken met anderen. En al zeker niet met mensen die niet hoogsensitief zijn. Iedereen zit anders in elkaar, en daar mag je gerust trots op zijn. Jezelf elke dag trakteren op een compliment of bemoedigend zinnetje zou al veel helpen, stelt Collins. In plaats van jezelf te onderschatten, zou je beter luidop zeggen: “Ik ben uniek en ik omarm mijn gevoelige kantjes”.

Zoek evenwicht in je relaties

HSP kan voor extra uitdagingen in je liefdesleven zorgen. Denk aan een partner die niet altijd begrijpt dat je af en toe me-time nodig hebt, of je soms anders voordoen dan je echt bent, uit schrik dat de andere je té emotioneel vindt.

Tip van Collins: Ga eens na of er een goed evenwicht is in je relatie. Is er één iemand die altijd praat, terwijl de andere het luisterend oor is? Of is dat goed verdeeld tussen jullie twee? Als dat evenwicht ver te zoeken is, is het misschien tijd om je romance te herevalueren.

Hetzelfde geldt voor je vriendschappen

Mensen die zeer empathisch zijn, hebben de neiging om mensen aan te trekken die af en toe in de put zitten. Nogal wiedes, want zij voelen zich achteraf steevast opgebeurd. En de hooggevoelige persoon? De kans is groot dat die na een afspraakje met de andere uitgeput is.

Tip van Collins: Heb je de indruk dat jij je veel zorgen maakt over sommige mensen? Dan kan het zijn dat ze te veel en te zwaar emotioneel op jou leunen. De enige oplossing: afstand nemen. Niet van je vrienden an sich, maar wel van hun problemen en zorgen.

Omarm je ‘donkere kantje’

Volgens Collins vinden hoogsensitieven het niet simpel om hun negatieve emoties een plaats te geven, zoals kwaad zijn. En wat gebeurt er als je dingen opkropt? Juist ja, die komen - vaak op een explosieve manier - tot uiting.

Tip van Collins: Zoek een manier om je frustraties en ergernissen te uiten. Een tip die Collins aan haar patiënten geeft als ze boos zijn: brul eens in een kussen. Dat kan in eerste instantie onnozel lijken, maar geeft je achteraf wel een opgelucht gevoel. Een private ruimte opzoeken en eventjes luidop tekeergaan, kan hetzelfde effect teweegbrengen.

Neem de touwtjes in eigen handen

Hoogsensitieven moeten naar hun lichaam luisteren. En dat is zeker het geval wanneer ze overladen worden door prikkels.

Tip van Collins: Indien mogelijk doe je er goed aan om zo’n situaties te vermijden. Heb je geen fut om naar een feestje of familiediner te gaan? Zeg het dan een keertje af. Als je toch gaat, kan het deugd doen om af en toe een adempauze te nemen. Daarnaast raadt Collins ook aan om naar buiten te gaan om een frisse neus te halen.

Word vrienden met je grootste criticus: jezelf

Wie hoogsensitief is, is vaak ook ontzettend streng voor zichzelf. Je kan proberen om het te negeren of om geregeld positief te denken, maar die strenge stem en dat intern, wijzend vingertje duikt gegarandeerd opnieuw op.

Tip van Collins: De beste manier om met je innerlijke criticus om te gaan, is om die te omarmen. Geef hem of haar desnoods een naam, zoals Zagende Zora of Strenge Sarah. En ga eens na waar die strenge stem vandaan komt. Heb je soms het gevoel dat je niet slim genoeg bent? Wie is de eerste die dit ooit gezegd heeft? Was het misschien een leerkracht? Richt de pijlen van Strenge Sarah dan op die leerkracht: want was die opmerking wel terecht? Kans is groot van niet. En anders is de kans groot dat de situatie ondertussen volledig veranderd is.

<div style=" display: flex; flex-direction: row; align-items: center;"> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 40px; margin-right: 14px; width: 40px;"></div> <div style="display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center;"> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 100px;"></div> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 60px;"></div></div></div><div style="padding: 19% 0;"></div> <div style="display:block; height:50px; margin:0 auto 12px; width:50px;"><svg width="50px" height="50px" viewBox="0 0 60 60" version="1.1" xmlns="https://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="https://www.w3.org/1999/xlink"><g stroke="none" stroke-width="1" fill="none" fill-rule="evenodd"><g transform="translate(-511.000000, -20.000000)" fill="#000000"><g><path d="M556.869,30.41 C554.814,30.41 553.148,32.076 553.148,34.131 C553.148,36.186 554.814,37.852 556.869,37.852 C558.924,37.852 560.59,36.186 560.59,34.131 C560.59,32.076 558.924,30.41 556.869,30.41 M541,60.657 C535.114,60.657 530.342,55.887 530.342,50 C530.342,44.114 535.114,39.342 541,39.342 C546.887,39.342 551.658,44.114 551.658,50 C551.658,55.887 546.887,60.657 541,60.657 M541,33.886 C532.1,33.886 524.886,41.1 524.886,50 C524.886,58.899 532.1,66.113 541,66.113 C549.9,66.113 557.115,58.899 557.115,50 C557.115,41.1 549.9,33.886 541,33.886 M565.378,62.101 C565.244,65.022 564.756,66.606 564.346,67.663 C563.803,69.06 563.154,70.057 562.106,71.106 C561.058,72.155 560.06,72.803 558.662,73.347 C557.607,73.757 556.021,74.244 553.102,74.378 C549.944,74.521 548.997,74.552 541,74.552 C533.003,74.552 532.056,74.521 528.898,74.378 C525.979,74.244 524.393,73.757 523.338,73.347 C521.94,72.803 520.942,72.155 519.894,71.106 C518.846,70.057 518.197,69.06 517.654,67.663 C517.244,66.606 516.755,65.022 516.623,62.101 C516.479,58.943 516.448,57.996 516.448,50 C516.448,42.003 516.479,41.056 516.623,37.899 C516.755,34.978 517.244,33.391 517.654,32.338 C518.197,30.938 518.846,29.942 519.894,28.894 C520.942,27.846 521.94,27.196 523.338,26.654 C524.393,26.244 525.979,25.756 528.898,25.623 C532.057,25.479 533.004,25.448 541,25.448 C548.997,25.448 549.943,25.479 553.102,25.623 C556.021,25.756 557.607,26.244 558.662,26.654 C560.06,27.196 561.058,27.846 562.106,28.894 C563.154,29.942 563.803,30.938 564.346,32.338 C564.756,33.391 565.244,34.978 565.378,37.899 C565.522,41.056 565.552,42.003 565.552,50 C565.552,57.996 565.522,58.943 565.378,62.101 M570.82,37.631 C570.674,34.438 570.167,32.258 569.425,30.349 C568.659,28.377 567.633,26.702 565.965,25.035 C564.297,23.368 562.623,22.342 560.652,21.575 C558.743,20.834 556.562,20.326 553.369,20.18 C550.169,20.033 549.148,20 541,20 C532.853,20 531.831,20.033 528.631,20.18 C525.438,20.326 523.257,20.834 521.349,21.575 C519.376,22.342 517.703,23.368 516.035,25.035 C514.368,26.702 513.342,28.377 512.574,30.349 C511.834,32.258 511.326,34.438 511.181,37.631 C511.035,40.831 511,41.851 511,50 C511,58.147 511.035,59.17 511.181,62.369 C511.326,65.562 511.834,67.743 512.574,69.651 C513.342,71.625 514.368,73.296 516.035,74.965 C517.703,76.634 519.376,77.658 521.349,78.425 C523.257,79.167 525.438,79.673 528.631,79.82 C531.831,79.965 532.853,80.001 541,80.001 C549.148,80.001 550.169,79.965 553.369,79.82 C556.562,79.673 558.743,79.167 560.652,78.425 C562.623,77.658 564.297,76.634 565.965,74.965 C567.633,73.296 568.659,71.625 569.425,69.651 C570.167,67.743 570.674,65.562 570.82,62.369 C570.966,59.17 571,58.147 571,50 C571,41.851 570.966,40.831 570.82,37.631"></path></g></g></g></svg></div><div style="padding-top: 8px;"> <div style=" color:#3897f0; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:550; line-height:18px;"> Dit bericht bekijken op Instagram</div></div><div style="padding: 12.5% 0;"></div> <div style="display: flex; flex-direction: row; margin-bottom: 14px; align-items: center;"><div> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(0px) translateY(7px);"></div> <div style="background-color: #F4F4F4; height: 12.5px; transform: rotate(-45deg) translateX(3px) translateY(1px); width: 12.5px; flex-grow: 0; margin-right: 14px; margin-left: 2px;"></div> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(9px) translateY(-18px);"></div></div><div style="margin-left: 8px;"> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 20px; width: 20px;"></div> <div style=" width: 0; height: 0; border-top: 2px solid transparent; border-left: 6px solid #f4f4f4; border-bottom: 2px solid transparent; transform: translateX(16px) translateY(-4px) rotate(30deg)"></div></div><div style="margin-left: auto;"> <div style=" width: 0px; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-right: 8px solid transparent; transform: translateY(16px);"></div> <div style=" background-color: #F4F4F4; flex-grow: 0; height: 12px; width: 16px; transform: translateY(-4px);"></div> <div style=" width: 0; height: 0; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-left: 8px solid transparent; transform: translateY(-4px) translateX(8px);"></div></div></div>

Een foto die is geplaatst door null (@hannetroonbeeckx) op




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.