Barbieworld: waarom iedereen plots aan de plastische chirurgie gaat

thinkstock
"Ik ga m'n lippen laten doen en iets van botox," zo kirde vlogger Masha Feokistova onlangs enthousiast op haar YouTubekanaal. Daarmee treedt ze in de voetsporen van tal van collega-vloggers als Monica Geuze en Esmee Trouw. Een spuitje hier want "het ziet er zo naturel uit", een lipfiller of een ooglidcorrectie daar. En stuk voor stuk filmen de dames het hele gebeuren alsof het even normaal is als een tripje naar de dichtstbijzijnde winkelstraat. Welkom bij plastische chirurgie 2.0.

"Ik heb altijd gedacht, nope, niks voor mij," zo begint Mascha haar filmpje, dat overigens gek genoeg getiteld is: 'Iets aan mijn gezicht laten doen'. Naalden zouden nooit of te nimmer in haar buurt komen, zo beweert ze stellig. Een opvallende intro voor een filmpje dat draait over de lipfiller- en botoxbehandeling die ze liet uitvoeren. Want ze heeft nu eenmaal een beautyblog, vertelt ze. En dan volgt er een hele uitleg waarom het eigenlijk net onverantwoord zou zijn ten opzichte van haar publiek om het niét te doen. Toch? "Dus toen ik dertig werd, heb ik het mezelf cadeau gedaan voor m'n verjaardag.

Ready, set, spuit
Mascha is niet de enige. Collega-blogsters en -vlogsters lopen eveneens de deur plat bij de plastische chirurg. Van een preventieve spuit botox tot een injectie voor vollere lippen of een frisse blik. Met dank aan celebrities als Kylie Jenner, de immense populariteit van sociale media en talloze Instagramgoeroes is plastische chirurgie doodnormaal geworden. Zo lang het er maar niet nep uit gaat zien, want dat is natuurlijk wél lelijk.

Maar niet alleen de vloggerscultuur is verantwoordelijk voor de groeiende populariteit van de spuit. Plastische chirurgie is ook lang niet meer zo ingrijpend als vroeger. Integendeel. Al lang jaloers op dat verleidelijke kusmondje van Kylie Jenner of het gladde voorhoofd van pakweg Rihanna? Dan ga je toch gewoon tijdens de middagpauze even naar de kliniek. Een verdovende crème erop, spuit erin, en een halfuurtje later zit je weer gewoon achter je bureau. Inclusief volle lippen, minus die vervelende denkrimpel.

Niet verwonderlijk dat ze ook bij ons een enorme stijging zien wat zulke ingrepen betreft. "De laatste jaren is het aantal cosmetische ingrijpen wereldwijd maal zéven gegaan," weet dokter Ilan Karavani, oprichter van de privékliniek Carpe. "De technieken zijn minder radicaal, én ze zijn efficiënter. Om een voorbeeld te geven: waar we vroeger een slappe huid aanpakten met een chirurgische lift - door te knippen in de huid en deze strakker te trekken, vaak met een onnatuurlijk resultaat - werken we nu op volume. Met een simpel spuitje kunnen we het gelaat bijna ogenblikkelijk veel voller en dus jeugdiger laten lijken. Veel natuurlijker, sneller én zonder de zware herstelperiode. En dat geldt voor quasi alle ingrepen." En die verandering zet zich ook door naar zijn cliënteel: "We zien een shift van de gepensioneerde dame met meer middelen en die zich drie weken kon terugtrekken uit het sociale leven naar jonge actieve carrièrevrouwen, soms met gezin, die tussen de kantooruren snel even binnenspringen."

thinkstock

Mijn lichaam, mijn fillers
Want dat moet gezegd worden: die blogsters zijn natuurlijk allemaal volwassen vrouwen. En die doen uiteraard gewoon wat ze zelf willen. Hun lichaam, hun keuze. Maar Mascha, Esmee en Monica zijn niet zomaar je collega of dat meisje van een paar straten verder. Ze zijn online influencers. Ze hebben een ontzettend grote schare jonge meisjes als volgers. De 21-jarige Monica Geuze filmde deze zomer hoe zich ze bij Doctors at Soap te Amsterdam Angelina Jolie-lippen liet aanmeten. Haar verslag werd meer dan 320.000 keer bekeken, en bij Doctors at Soap wisten ze niet meer waar ze het hadden: heel Amsterdam stond plots voor de deur voor de fillers van Monica.

En precies daar zit het probleem. Dat twintigers en dertigers minder schroom hebben om langs te gaan bij de plastische chirurg is helemaal prima. Het is zelfs te begrijpen, want als we eerlijk zijn moeten we toegeven dat het resultaat erg mooi kan zijn. Maar zodra jonge tienermeisjes je als voorbeeld zien, verandert de zaak. Want wat als je dertienjarige dochter plots komt bedelen om lipfillers? Haar favoriete blogster heeft ze immers ook, en het ziet er toch natuurlijk uit? Al zien de blogsters het zelf heel anders. Zo wijdde Monica Geuze een heel filmpje aan de hetze die ontstond na het verslag over haar lipfillers. "Eigenlijk is het net zoals blokjes of een beugel, vindt ze. "Want die laat je toch ook zetten omdat je dat mooier vindt?" Over een betere hygiëne, minder slijtage en minder tandklachten rept ze evenwel met geen woord. En daarbij, "zou ik mijn levensstijl aan moeten passen omdat ik film wat ik doe?" Enerzijds niet. Anderzijds heeft ze - als één van de meest populaire vloggers van Nederland - die levensstijl precies ómdat ze filmt wat ze doet. Iets met de kip en het ei.

Dat twintigers en dertigers minder schroom hebben om langs te gaan bij de plastische chirurg is helemaal prima. Maar zodra jonge tienermeisjes je als voorbeeld zien, verandert de zaak.

thinkstock

De normaalste zaak van de wereld
Mascha gooit het over een andere boeg. Zij raadt haar volgers aan om precies hetzelfde te doen als zij: "jonge meiden, don't do it. Wacht tot je dertig bent", en daarmee is ook voor haar de kous af. Maar zo eenvoudig is het niet. Eén jongere op vijf heeft moeite met de onhaalbare schoonheidsidealen. En niet alleen magazines dragen daartoe bij, ook sociale media en YouTube-bekendheden. "Het probleem bij zulke social mediasterren is dat het allemaal 'echt' lijkt," legt Lies Verhetsel uit, beleidsmedewerker bij Vlaams expertisecentrum Sensoa. "Vaak zijn het ook de vrouwen die het luidst verkondigen 'dit ben ik en ik zie mezelf graag zoals ik ben', terwijl ze wel net urenlang hun make-up hebben gedaan." Of af en toe een spuitje laten zetten in hun lippen, zo blijkt uit de filmpjes.

"Zulke vlogs zijn dan weer dubbel", vindt Verhetsel. "Langs de ene kant geven ze informatie zonder taboe, wat goed is voor de kritische zin bij jongeren, op voorwaarde natuurlijk dat ze helemaal eerlijk zijn. Maar langs de andere kant gaan ze plastische ingrepen zo ook normaliseren. Zo wekken we de indruk dat wie een paar honderd euro aan de kant heeft staan, toch gewoon even haar lippen laat opvullen. Terwijl plastische chirurgie natuurlijk niét de normaalste zaak van de wereld is voor jongeren. Bovendien heeft ook dit weer een elitair kantje: het is alleen voor wie geld heeft. De 'dutsen' zonder geld, hun kijkers dus, die moeten het stellen met een gewone lipgloss. En zo creëer je opnieuw onhaalbare idealen en verwachtingen bij jongeren."

Wie een paar honderd euro aan de kant heeft staan, laat toch gewoon even haar lippen opvullen?