Exclusief voor abonnees

185.000 Belgen zijn intersekse, maar taboe blijft groot: "Dokters hebben beslist hoe mijn lichaam eruitziet. Ik niet"

Emmanuelle Verhagen wil er met haar verhaal voor zorgen dat niemand hetzelfde lot als zij moet ondergaan.
vincent duterne / photo news Emmanuelle Verhagen wil er met haar verhaal voor zorgen dat niemand hetzelfde lot als zij moet ondergaan.
"Op mijn dertiende kreeg ik de boodschap: je bent fout. En dat allemaal omdat de medische wereld datgene wat ik tussen mijn benen had niet in het hokje 'man' of 'vrouw' kon plaatsen." Emmanuelle Verhagen werd geboren als intersekse, net als zo'n 185.000 andere Belgen.

"Ik ben geboren met een geslachtsorgaan dat te klein was om een penis te zijn, maar te groot voor een clitoris. In medische termen: niet normaal, dus dat moest gecorrigeerd worden. Toen ik op m'n dertiende na mijn operatie wakker werd, heb ik dagenlang gehuild. Want ik wist: er is iets met mij gebeurd dat ik niet wou." De Brusselse Emmanuelle Verhagen (53) groeide op als jongetje. Ze werd als intersekse geboren, en tegenwoordig omschrijft ze zichzelf als transvrouw.

Vermoedelijk gaat er bij weinig mensen een belletje rinkelen bij die term. Dat heeft onder meer te maken met het feit dat het niet onder één noemer geplaatst kan worden: er zijn zeker 40 variaties mogelijk. Dat kan gaan van een vrouw die baardgroei heeft, een man die te veel oestrogeen aanmaakt tot een persoon die uitwendig helemaal een vrouw is, maar zonder baarmoeder en mét inwendige teelballen door het leven gaat. Of in het geval van Emmanuelle: geboren met een geslachtsorgaan dat noch penis, noch clitoris is.

Evenveel roodharigen

Intersekse is dan ook iets wat je hébt - het zijn met andere woorden biologische kenmerken waarmee je geboren wordt. Door de medische wereld kunnen ze niet in de categorie 'man' of 'vrouw' geplaatst worden. Dat is dan ook meteen het verschil met een transgender persoon: dat is een genderidentiteit, het gevoel dat je biologische geslacht niet overeenkomt met het geslacht dat je ervaart.

Intersekse is bovendien geen randfenomeen: élke dag worden er in België vijf à zes baby's geboren met intersekse kenmerken. In heel België gaat het dus over zo'n 185.000 mensen. Om een idee te geven: in ons land lopen er even veel mensen met rood haar rond. "Het is opvallend: als je aan een huisarts vraagt wat intersekse is, dan hoort hij het vaak in Keulen donderen. Maar als je dezelfde vraag aan een veearts stelt, dan weet die het meteen. In de natuur is het dan ook een uiterst normaal fenomeen."

Littekens

"Als kind ging ik naar een specialist in Antwerpen. Met mijn benen open moest ik daar naakt op een tafel gaan liggen, zodat de dokter foto's kon nemen van mijn geslachtsdeel. Langs zijn neus weg zei hij dan dat hij die ging gebruiken in een wetenschappelijke publicatie. En op dat moment ben je te jong om te roepen: het is wel míjn lichaam waar jij nu over beslist." Vandaag kan Emmanuelle openlijk praten over haar intersekse kenmerken en de littekens die het heeft achtergelaten. Maar vroeger was het absoluut not done. “Ik werd geopereerd in de zomervakantie, zodat er zeker geen vrienden of familie in de buurt waren. Niemand van de buitenwereld mocht het weten", vertelt Emmanuelle. "De schaamte groeide dan ook enorm. Ik vereenzaamde, want ik kon er met niemand over praten."

Over de geslachtsbepalende operaties die ze onderging, had ze amper iets te zeggen. "Je krijgt als prepuber de boodschap: er is iets fout met je lichaam en dat moet gecorrigeerd worden. Terwijl ik zelf totaal niet het idee had dat er iets mis was." Tussen haar tiende en vijftiende ging Emmanuelle meermaals onder het mes. Niet omdat dat medisch noodzakelijk was: het waren cosmetische ingrepen. "Met de beste bedoelingen. De medische wereld heeft het idee dat het leven gemakkelijker is te leven als man óf als vrouw. De dokters dachten: 'Hoe vroeger we opereren, hoe minder het kind er later last van gaat hebben'", zegt Emmanuelle. "Maar in de realiteit is het tegendeel vaak waar: de puur cosmetische ingrepen zijn gewoon seksuele mutilatie, met de nodige trauma's tot gevolg."

Geen haast

Dat is dan ook de boodschap die Emmanuelle wil meegeven: het is niet omdat het medisch kan, dat het ook moét. "Er zit geen haast achter. Het zijn vaak onomkeerbare operaties met zware psychologische gevolgen. De keuze moet in samenspraak gemaakt worden met de intersekse persoon, niet door de dokters of de ouders", zegt Emmanuelle. "Ik heb het gevoel dat mijn geslachtsorgaan nooit van mij is geweest. Andere mensen zouden niet moeten beslissen hoe mijn lichaam eruitziet. Voor niet-medische redenen is het beter om te wachten."

Emmanuelle wil er dan ook voor zorgen dat niemand hetzelfde lot moet ondergaan. "Door samen te komen en te praten met lotgenoten kon ik het een plaats geven. Dat is zo belangrijk."

Meer info op interseksevlaanderen.be