"Jij ziet er echt uit als een Fien!" Volgens onderzoek lijken we op onze voornaam

Getty Images
Ooit al eens iemand ontmoet en gedacht: 'Tiens, dat is nu een typische Jeroen, Heleen of Bo'? Doodnormaal, beweren psychologen uit Israël, Frankrijk en de VS, want volgens hun onderzoek lijken we ontzettend hard op onze voornaam. 

Een Emelie ziet er helemaal anders uit dan een Mathilde en een Xavier lijkt in de verste verte niet op een Oscar. Dat schrijven onderzoekers althans in het vakblad Journal of Personality and Social Psychology. Ze baseren zich voor die uitspraak op acht gelijkaardige onderzoeken, waarbij ze aan inwoners van Israël en Frankrijk foto's lieten zien van vreemden. Bij elke foto moesten ze uit een lijstje van vier of vijf namen de juiste naam kiezen. En in 35 tot 40 procent van de gevallen kozen ze vanaf de eerste keer de juiste naam, wat ontzettend goed is. 

Tijdens een ander experiment deden de wetenschappers een beroep op een computer. Die moest een databasye van 100.000 profielfoto's analyseren en uit twee namen de juiste kiezen. In 64 procent van de gevallen kwam de juiste naam uit de bus, wat dus een betere prestatie is dan puur geluk (50 procent). 

Stereotypes

Volgens de onderzoekers komt dat omdat er bij een naam ook sociale verwachtingen horen. Een Anneleen is misschien een serieuze, hardwerkende carrièrevrouw terwijl Elise een ondeugende losbol is die geniet van het leven. En mensen worden ook beïnvloed door die sociale verwachtingen, stellen de bollebozen. Zelfs hun uiterlijk: iemand die veel lacht, zal meer kraaienpootjes hebben, maar ook het kapsel en andere aspecten kunnen verschillen. 

Dat kan wel eens kloppen, want blijkbaar spelen bijnamen ook een grote rol. Als een Charlotte bijvoorbeeld voortdurend Charlie wordt genoemd, verdwijnt het effect. Logisch, zeggen de sociaal psychologen, want bij een bijnaam hoort geen stereotype, waardoor de druk en sociale verwachtingen verdwijnen. 

Kanttekeningen

Toch kan de studie ook op kritiek rekenen. "Daar geloof ik niets van", reageerde Gerrit Bloothooft, namenonderzoeker van de Universiteit Utrecht, eerder al in de Volkskrant. De studie is goed uitgevoerd, maar de vooropgestelde lijst met namen is een struikelpunt, beweert hij. "Als een naam zeker niet van toepassing lijkt, kan deze meteen weggestreept worden en is de kans de juiste naam te kiezen al groter."

De belangrijkste voorspellers van een bepaalde voornaamkeuze zijn volgens Bloothooft het opleidingsniveau van de ouders en hun inkomen, een traditionele of trendgevoelige levenshouding en etniciteit. Dit onderscheid in sociale groepen heeft het onderzoek niet gemaakt, besluit hij kritisch.




7 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • Theo Schuermans

    Wat is dat nu weer voor iets onnozel? Ik zie er in ieder geval niet uit zoals mijn naam klinkt hoor.

  • JEF JOOSSENS

    Men kan meer op gelaatsuitdrukkingen voortgaan dan op een naam. Neem nu mensen waarvan je enkel het ondergebit zie als ze praten of mensen waarvan de mondhoeken naar beneden lopen. Ik heb er me zelf lang mee bezig gehouden om gelaatsuitdrukkingen met karaktereigenschappen te vergelijken, puur uit interesse en dat is verdomd interessant waar je dan bij uitkomt.

  • Mario Adams

    Weeral een onderzoek van mijn voeten... Zet eens 100 foto's van mensen met dezelfde naam naast mekaar. Je zal direct zien dat dit onderzoek dikke BS is. Wat wél gebeurt volgens mij is dat mensen onbewust namen associëren aan een bepaald type persoon als dat de naam is van een bekend persoon.

  • Johan Picavet

    Simpel als dit klopt dan moet er zeker een correlatie zijn tussen iemands gezichtskenmerken en -uitdrukkingen en zijn persoonlijkheid , karakter en sociaal verhouden.

  • rudolf jacobs

    en hoe ziet er dan een Fien uit als ik dat mag vragen kan dat met foto please,dan ben ik toch tenminste gewaarschuwd voor een al dan niet Fien,ik ken een Fien en die is wel schattig hoor