“Je verdrietig voelen wanneer je kinderen het huis uitgaan is volstrekt normaal”: zo ga je om met het legenestsyndroom

Telenet Play
Over het legenestsyndroom is al heel wat gezegd en geschreven. Zo ook in de komische HBO-serie “Mrs. Fletcher”, die je sinds kort bij Telenet Play & Play More kan kijken. Psychotherapeute Kristel Matthys vertelt hoe je er als moeder het best mee omgaat als je kinderen hun vleugels uitslaan.  

In “Mrs. Fletcher” krijgt Eve Fletcher, vertolkt door actrice Katryn Hahn, te maken met een serieus gevalletje legenestsyndroom. Ze besluit daarom haar leven over een andere boeg te gooien nadat haar zoon gaat studeren. Geen slecht idee, vindt psychotherapeute Kristel Matthys. 

“Dat je je verdrietig voelt als je kinderen het huis uitgaan, is volstrekt normaal”, vertelt Matthys. “Het luidt het einde van een levensfase in en loslaten is nooit makkelijk. Bovendien zijn we nu eenmaal sociale wezens die houden van gezelschap en gezelligheid, en daar weten kinderen als geen ander voor te zorgen. Ze beleven veel en komen thuis met allerlei verhalen, ze brengen vrienden mee, ze zorgen dat je bijblijft... Dat vermindert automatisch wanneer ze niet langer thuis wonen.” Dat je moet wennen aan die nieuwe situatie is logisch. Voor de meerderheid van de vrouwen verloopt dat proces spontaan: zij schakelen vanzelf over naar een volgende fase en gebruiken de extra tijd die ze hebben voor nieuwe uitdagingen die hun leven kleur kunnen geven of om de dromen die ze al lang koesteren waar te maken. Maar bij een aantal vrouwen gaat die overgang minder vlot. Zij hebben het er moeilijker mee dat hun kinderen nu echt zelfstandig zijn. Meestal wordt dan op de eerste plaats aan huisvrouwen gedacht, die altijd sterk op de zorg voor hun kinderen hebben ingezet. Hoe meer je met je kinderen bezig was, hoe meer leegte je nadien kan voelen. Maar volgens Kristel Matthys kan het legenestsyndroom elke vrouw overkomen. “Ik zie ook weleens carrièrevrouwen die ermee kampen. Zij hebben vaak het gevoel dat ze een aantal fases gemist hebben in het leven van hun kinderen en zitten met een soort schuldgevoel, omdat het nu te laat is om nog echt te kunnen zorgen. Ook bij mannen duikt het syndroom om die reden soms op: ook zij hebben zich als de kinderen klein waren dikwijls op hun carrière geconcentreerd en zien hun zoons en dochters vertrekken op het moment dat ze net meer aandacht aan hen zouden willen spenderen.”

Op eigen benen

Zorgen voor, het is vooral dat aspect dat een grote rol blijkt te spelen bij het ontstaan van het legenestsyndroom. Het goede contact met je kinderen zal namelijk meestal niet veranderen wanneer ze wegtrekken - het contact zal wel verminderen maar vaak ook kwalitatiever worden, omdat je meer als volwassenen met elkaar omgaat. Maar de praktische zorg valt weg: het wassen en strijken, het dingen oplossen of bijhouden voor je kinderen... Je zou denken dat dat vooral een opluchting is voor mama’s, maar voor sommige ligt net dat gevoelig, omdat de navelstreng daardoor echt doorgeknipt wordt en de controle wegvalt. Toch is het volgens Kristel Matthys heel belangrijk om als ouder niet te lang te willen blijven zorgen: “Steeds meer jonge mensen blijven lang thuis wonen en dat is geen goede zaak. Een mensenleven verloopt langs verschillende gevoelige fases en zo’n belangrijke gevoelige fase ligt tussen de leeftijd van achttien en drieëntwintig jaar. Dat is de tijdspanne waarin kinderen zelfstandig leren zijn. Als ouders in die periode alles voor hun kind blijven regelen en het hem of haar te comfortabel maken, dan raken de nodige vaardigheden voor zelfstandigheid niet voldoende ontwikkeld en zal je kind te veel afhankelijk blijven. Terwijl je als ouder toch juist wil dat je kind ook zonder jou het leven aankan.” Je kind op tijd z’n zelfstandigheid gunnen is dus van alle belang, ook voor jou. Want hoe meer vertrouwen je er in hebt dat je kind stevig in het leven staat, hoe makkelijker je het voor jezelf zal maken op het moment dat je dochter of zoon uitvliegt. Wat kan helpen, is om je al voor je kind verhuist een voorstelling te maken van je leven na die verhuis. “Door een gedetailleerde toekomstvoorspelling te maken en je in te beelden hoe je dagen er vanaf dan zouden kunnen uitzien, kan je veel invloed uitoefenen op je gevoelens, gedachten en stemmingen, en zo kan je vermijden dat je te veel in het verleden blijft hangen en heel verdrietig wordt”, legt de psychotherapeute uit. “Besef dat je je goed genoeg ingezet hebt en dat de toekomst er, zonder kinderen in huis, nog mooi kan uitzien.”

Nieuwe invulling

Zijn je kinderen al het huis uit en zit je midden in je verdriet? Wees je er dan bewust van dat je recht hebt op die trieste gevoelens en dat die lege momenten die je ervaart, heel normaal zijn. Probeer wel om er niet te lang in te blijven hangen, door uit te zoeken welke zaken voor jou nog zinvol kunnen zijn in het leven. Je kan niet verwachten dat je kinderen voor de invulling van jouw leven blijven zorgen, zij moeten hun eigen leven kunnen leiden. Richt je daarom liever op de dingen waar je vroeger bijvoorbeeld niet aan toekwam. Is het toch vooral het zorgen voor anderen dat jouw tweede natuur is? Dan zal je je misschien ook goed voelen bij vrijwilligerswerk dat om zorgen voor anderen draait. Kristel Matthys: “Ik raad aan om niet enkel naar plezier te zoeken wanneer je je leven opnieuw invult, maar vooral naar zaken die je innerlijke voldoening kunnen schenken. Vrijwilligerswerk kan je veel vreugde bezorgen, maar zal doorgaans ook veel inspanning vragen, en vooral dat zal je het gevoel geven dat je weer zinvol bezig bent.” Daarnaast raadt de psychotherapeute aan om bewust voor de engagementen die je aangaat, te kiezen. Veel grootouders nemen een deel van de zorg voor hun kleinkinderen op zich, maar het is belangrijk dat ze zich afvragen of dat écht is wat ze willen. Want door die zorg op zich te nemen, blijven ze deels in hun ouderrol hangen, terwijl ze misschien net meer tijd met hun partner willen spenderen. Neem voldoende tijd om te beslissen hoe je nieuwe identiteit er voor jou het best kan uitzien.

Meerdere factoren

Belangrijk om weten is volgens de psychotherapeute bovendien dat het legenestsyndroom zelden een alleenstaand feit is. Het moment dat de kinderen op eigen benen gaan staan, is voor veel vrouwen ook het ogenblik dat ze in de menopauze belanden, door hormonale veranderingen zijn ze dan sowieso gevoeliger. Maar de gevoelens van somberheid die dan opduiken, kunnen ook te maken hebben met andere problemen uit het verleden. Zaken die nog in je onderbewustzijn sluimeren, komen vaak naar boven in periodes dat je het minder druk krijgt. Kristel Matthys: “Voor iemand zorgen houdt mensen in moeilijke situaties dikwijls op de been, omdat het een doel geeft aan hun leven. Als dat zorgen wegvalt, kunnen bepaalde zaken met vertraging alsnog naar boven komen.” Probeer als je je somber blijft voelen daarom eens te analyseren wat er mogelijk nog kan meespelen in je verdriet. Wat mis je echt in je leven en hoe zou je dat gemis kunnen compenseren? Kan je er zelf de vinger niet opleggen, aarzel dan niet om eens een gesprek aan te gaan met een therapeut. Die zal je vaak naar meer klaarheid kunnen begeleiden, zodat ook jij weer aan een mooie, vreugdevolle toekomst kan beginnen te werken.




3 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Mike Straub

    Soms is het omgekeerd, mijn vrouw is vertrokken wanneer mijn zoon bijna afgestudeerd was op 18 j leeftijd, Nu wil zei zelfstandig leven en heeft mijn zoon thuis gelaten. Beide hebben we nooit een periode zelfstandig geleefd en vrijgezel geweest. Nu wil ze die tijd inhalen. Dus het is waar dat je een tijd moet zelfstandig leven als je jong bent. Nu betaal ik de prijs na 20j huwelijk.

  • johan ruell

    Hum, klopt Albert. Missen is een groot woord, ben blij als ze nog wel eens binnenkomen maar niet meer dan dat.

  • Albert Jacobs

    Velen zullen ook content zijn dat ze moeder hotel verlaten maar die ouders durven het niet bekennen