"Ik durf niet op een balkon te gaan staan, want ik ben bang dat ik ga springen"

thinkstock
"Ik durf soms niet op een balkon te gaan staan, omdat ik bang ben dat ik ga springen. Niet omdat ik mijn leven beu ben, maar ik voel een soort magnetische aantrekkingskracht," biechtte fotograaf Jimmy Kets vanochtend op bij Radio 1. Herkenbaar? Dat kan, want 9 op de 10 mensen kampt volgens psychologe Els Brunfaut wel eens met dit soort bizarre gedachtenkronkels: "Het is heel menselijk, maar we durven er meestal niet voor uit te komen."

In de auto komt plots de gedachte in je op 'wat als ik nu één rukje naar links geef aan mijn stuur?'. Op een hoog balkon voel je de diepte lonken, alsof je in een impulsief moment toch opeens zal springen. Of je ziet een fietser naderen in je zijspiegel, en krijgt de neiging om het portier heel hard open te zwaaien.

Dwanggedachte

Heb je nu een psychisch probleem of suïcidale neigingen als je jezelf in één van deze situaties herkent? Niet noodzakelijk, stelt klinisch psychologe Els Brunfaut van de KU Leuven ons gerust op Radio 1. Negen op de tien mensen rapporteert volgens haar wel eens dit soort rare gedachten waar je zelf bang van wordt. In de psychologie krijgt het fenomeen de naam intrusie, wat wijst op een steeds terugkerende dwanggedachte die je maar niet kan onderdrukken. Ga je te vaak obsessief mee in dat soort gedachten, dan kan dat tot een dwangstoornis leiden. Maar veel hangt af van hoe je met dit soort kronkels omgaat, die we allemaal wel eens hebben.

Magnetische aantrekkingskracht

"Ik kom voor mijn foto's op verschillende locaties," vertelde fotogaaf Jimmy Kets vanochtend op Radio 1 bij de bende van Annemie, "Maar ik durf bijvoorbeeld amper nog op daken van gebouwen gaan staan. Niet dat ik hoogtevrees heb, maar ik voel dan een bepaald soort aantrekkingskracht. Alsof er een magneet is die je wil laten springen. En dat betekent niet dat ik van mijn leven af wil. Het is heel raar, een soort schrik voor jezelf. Mijn vraag is dan ook: kan je daar iets aan doen?"

Als je niet te veel betekenis geeft aan dit soort gedachten, dan gaan ze vanzelf weer weg

psychologe Els Brunfaut

"Denk niet aan een roze beer"

"Het heeft geen zin om dit soort gedachten weg te proberen krijgen, want dan krijg je het ironische effect van gedachten onderdrukken", adviseert Burnfaut. "Als ik nu zeg 'denk niet aan een roze beer,' dan is de kans groot dat je een roze beer voor je ziet. Wat je best doet is weten voor jezelf dat het een rare kronkel is, maar toch gewoon doen wat je normaal doet in het leven. Ik zou net toch die foto's maken vanop die hoogte. Als je niet te veel betekenis geeft aan die gedachten, dan gaan die ook wel weer vanzelf weg - net zoals ze zijn gekomen. Als je er te veel belang aan hecht en je probeert ze vooral niet te hebben, dan krijgen dit soort gedachten net heel veel macht."

Seks op de bus

Een grote geruststelling voor wie in gedachten wel eens van een dak springt: het is heel menselijk. "Alleen durven de meeste mensen er niet voor uitkomen," vertelt Brunfaut. "Dat is het leuke aan mijn werk: ik mag heel vaak van dat soort rare gedachten horen. De neiging om iemand die met een stok wandelt onderuit te schoppen bijvoorbeeld. Je op de bus inbeelden dat je met iemand seksueel contact hebt. Of denken dat je iemand omvergereden kan hebben." Als het dus een troost mag zijn: iedereen heeft wel eens een afwijkende hersenkronkel. Zolang we niet alles wat we denken ook beginnen uitvoeren, komt het allemaal wel goed.