Ga naar de mobiele website
^ Top

Waarom we nog genieten van vlees, zelfs na gruwelbeelden van dierenmishandeling

thinkstock
De gruwelijke beelden van de varkens in het slachthuis in Tielt roepen algemene afschuw op - gesteld dat je er al in slaagt ze helemaal te bekijken. Maar desondanks kijken we tegelijkertijd al reikhalzend uit naar de eerste barbecue van het seizoen. Hoe komt het dat we smakelijk van vlees kunnen genieten, terwijl we weten dat er dieren voor geleden hebben? Wetenschapper en moraalfilosoof Stijn Bruers: "We maken de vreemdste gedachtekronkels om onze vleesconsumptie goed te praten."

De gruwelijke beelden van het slachthuis in Tielt gaan druk over de tongen deze dagen. Maar dat we er gechoqueerd over praten tijdens diezelfde lunch waarop we in een boterham met vleessalade bijten, is op zijn zachtst gezegd contradictorisch. "We maken het verband niet tussen het stuk vlees dat op ons bord ligt, en het feit dat we eigenlijk datzelfde varken uit die slachterij aan het verorberen zijn", legt Stijn Bruers uit, doctor in de moraalfilosofie en wetenschappen die zich onder meer in (dieren)ethiek verdiept. "Het is een soort selectieve blindheid. Er is al veel psychologisch onderzoek gedaan naar hoe wij collectief dingen kunnen doen die botsen met onze normen en waarden, en met vlees is dat ook het geval. Als je iemand op straat vraagt hoe belangrijk dierenrechten zijn, dan antwoorden mensen bijna altijd een acht, negen of tien op een schaal van tien. Daarom dat beelden uit een slachterij ons ook zo aangrijpen. Maar we blijven intussen wel vlees eten."

Bijna iedereen vindt dierenrechten belangrijk. Maar we blijven wel vlees eten.

doctor Stijn Bruers
Bij een voorverpakt stuk vlees denken we niet aan de koe of het varken dat daarvoor geleden heeft.
thinkstock Bij een voorverpakt stuk vlees denken we niet aan de koe of het varken dat daarvoor geleden heeft.

Sociale druk en superioriteitsgevoel

Dat die voorverpakte kippenworsten ons niet meteen doen stilstaan bij de laatste levensuren van die kip, is dus één factor. Maar ook onze omgeving en cultuur spelen een grote rol. "Als je familie, vrienden, leraars, bekende chef-koks en noem maar op het allemaal oké vinden om vlees te eten, dan zal je er zelf ook veel minder problemen mee hebben," legt Bruers uit. "We willen daar dan niet verder bij stilstaan omdat het ons dan een slecht gevoel bezorgt. We gaan dan allemaal vreemde gedachtekronkels maken om ons gedrag goed te praten. 'Het zijn toch maar dieren,' is daar een voorbeeld van, een vorm van discriminatie die je kan vergelijken met racisme. We beschouwen onszelf als meerderwaardig en willen zo ons gedrag rechtvaardigen. In een andere vorm gebeurde dat jaren geleden met slavernij: door je superieur te voelen aan een bepaalde groep, geef je jezelf het recht om die te behandelen zoals jij dat wil. Terwijl varkens bijvoorbeeld de intelligentie hebben van een peuter van 3 jaar, wat best indrukwekkend is."

We maken de vreemdste gedachtekronkels om het eten van vlees goed te praten

doctor Stijn Bruers
Wij zien geen graten in het eten van rund, terwijl in India de koe een heilig dier is
thinkstock Wij zien geen graten in het eten van rund, terwijl in India de koe een heilig dier is

Cultureel bepaald

'Ons lichaam heeft vlees nodig', is ook één van die klassieke gedachtekronkels waarmee we ons verlangen naar een sappige biefstuk willen goedpraten. Maar proteïnen die je lichaam nodig heeft kan je net zo goed uit pakweg bonen of linzen halen. "Vlees eten is puur een cultureel fenomeen. Dat verklaart ook waarom wij wel varken eten en onze neus ophalen voor hond, terwijl dat in andere culturen andersom is. We eten wat de cultuur ons als norm aangeeft." Ook Marta Zaraska, auteur van het boek Meathooked, verklaart dat we zo moeilijk zonder vlees kunnen omwille van het sociale aspect. Het ritueel waarbij we een dier delen om samen op te eten gaat al 2,5 miljoen jaar terug in de tijd, zelfs nog voor de Homo Sapiens. Een gewoonte die er in onze tradities over millenia heen zo diep zit ingebakken, dat we maar moeilijk kunnen 'afkicken'.

Vlees eten is puur een cultureel fenomeen. Wij halen onze neus op voor hond, in andere culturen eten ze geen koe.

Allemaal vegetarisch?

Toch ziet Bruers een evolutie waarbij we wel meer en meer zullen afstappen van vlees eten. "De vleesconsumptie daalt steeds meer, en ook de komst van diervrij kweekvlees is aan zijn opmars bezig. Een alternatief met dezelfde smaak en textuur, dat gezonder, diervriendelijker en goedkoper zal zijn. Ik denk dat onze achterkleinkinderen later naar onze vleescultuur zullen kijken, zoals wij nu op slavernij terugkijken: we houden het niet meer voor mogelijk."

Volgens cijfers van EVA vzw (zie tabel) is het aantal vegetariërs tussen 2011 en 2016 in Vlaanderen gestegen van 1,4% naar 2%. Ook het aantal flexitariërs ging omhoog van 7% naar 9,4%.




11 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • geoff enthoven

    wil ze gewoon niet zien ben nu vegitariër

  • Anny

    Het lijkt plotseling zo gemakkelijk om correct te werken als ze in hun portefeuille worden geraakt. Maar een boete van 10% van hun omzet gedurende 5 jaar te storten aan de dierenbescherming is hier zeker gerechtvaardig.

  • karin verwimp

    Je eet nog vlees omdat je ervan uit gaat dat het dier op een humane manier geslacht is. Ik heb echter nog twee kotteletjes in de vriezer liggen en die gaan daar nog lang liggen want op dit moment kan ik ze echt niet door mijn keel krijgen. En ik heb alleen maar de foto's gezien.

  • Patrick Duyck

    In de eerste plaats moeten de eters( dus zo goed als iedereen) er van af gaan dat niet alles steeds goedkoper kan of moet dang er gaan nog veel zulke dingen gebeuren als de prijs van alles nog naar beneden moet

  • Albert Vaneigens

    Geef de dieren een vrij leven, laat ze vrij lopen en geef ze een snelle dood met een slagpin zoals ze met koeien doen. Pijnloos en snel. En laat de dieren niet zien dat ze gedood worden, nu staan ze er op te kijken en voelen het gevaar.

Meld een bug