Oef: banaan dan toch niet met uitsterven bedreigd

thinkstock
Banaanliefhebbers kregen deze week choquerend nieuws te horen. Het bericht circuleerde dat de gele vrucht binnen 5 à 10 jaar zou uitsterven, door een steeds grotere toename van schimmelziektes. Maar professor Dr. Ronny Swennen van de KU Leuven nuanceert deze paniekvoetbal: "De schimmels worden inderdaad resistenter, maar dat is zeker geen reden om te zeggen dat de banaan zal verdwijnen."

Het is geen geheim dat de bananenoogst aangetast wordt door schimmelziekten, en dat is al decennialang het geval. Recent ontdekten wetenschappers van de Nederlandse Wageningen Universiteit en de University of California dat twee van de drie schimmelziekten die bananen aantasten, nog schadelijker zijn dan eerst gedacht. Vandaar het snel verspreide paniekbericht dat de banaan zou kunnen uitsterven binnen 10 jaar, maar zo'n vaart zal het niet meteen lopen, nuanceert professor Dr. Rony Swennen van de afdeling plantenbiotechniek aan de KU Leuven.

Enkel de bladeren aangetast

"Al in 2003 werd het bericht verspreid dat de banaan zou verdwijnen, op basis van een heel ernstige grondschimmel, maar toch kweken we vandaag nog steeds bananen," legt de professor uit. "Het recente onderzoek gaat over een bladschimmel, die enkel de bladeren van de bananen aantast." De oogst zal dus inderdaad afnemen door de schimmels die steeds moeilijker te bestrijden zijn, maar dat wil niet zeggen dat alle bananen meteen verdwijnen. "In Leuven hebben we een wereld bananen collectie van 1500 soorten, waarvan we vele intussen resistent hebben gemaakt tegen schimmels. Er zijn dus zeker alternatieve soorten."

In Afrika heb je zo'n 200 bananensoorten die zonder pesticiden gekweekt worden, ondanks de aanwezigheid van bladschimmel.

Professor Dr. Ronny Swennen

Export versus lokaal gebruik

Dat pesticiden niet meer krachtig genoeg zouden zijn om schimmels te bestrijden, wil nog niet zeggen dat we alle bananen wereldwijd kwijt zijn, benadrukt de professor. "In de wereld wordt slechts 15% van de bananenoogst uitgevoerd naar andere landen. De overige 85% wordt niet bespoten en dient voor lokale consumptie. Enkel de export komt dus mogelijk in het gedrang. In Afrika heb je bovendien zo'n 200 bananensoorten die al jarenlang zonder pesticiden gekweekt worden, ondanks de aanwezigheid van bladschimmel."

Alternatieve bestrijdingsmiddelen

Dat de export in het gedrang komt door schimmels, klinkt voor ons als spijtig nieuws. Maar gelukkig staat de wetenschap intussen niet stil, en worden alternatieve oplossingen bedacht voor schimmels waar zelfs niet noodzakelijk schadelijke pesticiden mee gemoeid zijn. "Onderzoek in Ecuador in samenwerking met de KU Leuven heeft aangetoond dat we de schimmel onder controle kunnen houden door een andere manier van bemesten. Een onderzoek in Costa Rica toont dan weer aan dat een alternatieve manier van telen zou helpen." Geen paniek dus: er is nog meer dan hoop genoeg voor onze favoriete gele vrucht.