Exclusief voor abonnees

Natuurwijn is hipper dan ooit, maar wat is het precies? En klopt het dat je er geen kater van krijgt?

Getty Images/Image Source
De terrasjes en cafés moeten we nog even missen, maar gelukkig kunnen we thuis quarantwijnen. Met een goed glas natuurwijn, natuurlijk. Vin naturel wint in ons land immens aan populariteit. Maar wat is het juist? Hoe verschilt de smaak van gewone wijn? En klopt het dat je er geen kater van krijgt? We vroegen het aan sommelier Iphy Dubois, van de Antwerpse zaak Bar Brut. 

“Acht jaar geleden heb ik voor het eerst natuurwijn geproefd. Een Fleurie van Julien Sunier. Echt mindblowing”, zegt Iphy Dubois (28), die in Antwerpen de zaak Bar Brut runt, een bar met voornamelijk natuurlijke wijnen op de kaart. “Ik dacht altijd dat een rode wijn vol en krachtig was, en dat je er blauwe lippen van kreeg. Deze was veel puurder en intenser. Helemaal anders. Je kon er echt de ingrediënten in herkennen, wat mijn interesse meteen aanwakkerde.” 

In grote steden als New York, Berlijn en Parijs is het al langer een ding, natuurwijn. Bij ons is het pas de laatste jaren aan het doorbreken. Naast Bar Brut zijn er steeds meer bars en restaurants die het serveren. Daar kan Wouter De Bakker over meespreken. Hij importeert sinds 2007 natuurwijnen via z’n gerenommeerde winkel Terrovin. “In het begin moest ik alles uit de kast halen om natuurwijn verkocht te krijgen aan restaurants. De laatste drie à vijf jaar zijn er steeds meer zaken die het weten te appreciëren”, vertelt hij ons. 

Roeland Ford - die eveneens een wijnhandel heeft - merkt dezelfde evolutie op. “Brussel, Antwerpen en Gent zijn al eventjes op de kar van natuurwijnen gesprongen. Sinds kort beginnen ze ook op te komen in kleinere steden als Leuven, Kortrijk en Brugge”, legt hij uit. “Wat me vooral opvalt, is dat het aantal producenten verveelvoudigd is. Vijf jaar geleden was het bij momenten moeilijk om een nieuw wijndomein te vinden. Als ik nu even zoek, kom ik er twintig tegen waar ik nog niet eens van gehoord heb.” 

De opmars van natuurwijn hebben we te danken aan topchefs als Kobe Desramaults of Nick Bril

Sommelier Iphy Dubois van de Antwerpse zaak Bar Brut.

Kortom, het aanbod én de vraag neemt toe. Dat laatste hebben we te danken aan enkele topchefs in ons land, verklaart Iphy. “Denk maar aan Kobe Desramaults of Nick Bril. Zij hebben het goede voorbeeld gegeven door met natuurwijn te werken, anderen zijn hen gevolgd.”

“Dankzij die restaurants en wijnbars zijn er ook meer particulieren die natuurwijn drinken, en bestellen voor bij hen thuis”, zo gaat de sommelier verder. “De etiketten van flessen natuurwijn zijn ook veel specialer dan van traditionele wijn. Dat wekt interesse en nieuwsgierigheid op." 

Geen chemicaliën en menselijke interventie

Allemaal goed en wel, maar wat is het precies? In feite gaat het om wijn die natuurlijk geproduceerd is. Iphy: “Bij conventionele wijn wordt er technologisch of chemisch ingegrepen. Wijnbouwers gebruiken kunstmest en chemicaliën om onkruid en ziektes in de wijngaard te voorkomen. In de wijnkelder voegen ze allerlei additieven toe om de wijn zo helder mogelijk te maken. Denk maar aan het conserveringsmiddel sulfiet.” 

(Lees verder onder de foto.)

Iphy Dubois.
Jonathan Ramael Iphy Dubois.

Als een wijnbouwer natuurlijker te werk wil gaan, kan hij eerst en vooral kiezen voor biologische landbouw. Dan gaat men op de wijngaard niet werken met chemische herbicides en insecticides, maar wel met natuurlijke producten om de wijnranken en druiven te beschermen tegen ziektes en beestjes. In de wijnkelder kunnen ze nog wel additieven zoals gist of sulfieten gebruiken, aldus Iphy. “Welke producten en hoeveel men er exact van mag gebruiken, ligt vast in de wet.” 

Als wijnbouwers een stapje verder gaan, spreken we van biodynamische wijn. “Dan gaan ze niet alleen op natuurlijke wijze ziektes een beestjes bestrijden, maar dan maken ze de planten en de ondergrond ook zo sterk mogelijk. Bijvoorbeeld door het gebruik van zelfgemaakte compost.” 

Last but not least, is er natuurwijn. “Dan vertrekt de teler van biologische druiven, en werkt hij ook in de kelder zo milieuvriendelijk mogelijk. Geen fabrieksgist, en geen of zo weinig mogelijk sulfiet. Ook worden de wijnen niet gefilterd.” 

Geen spelregels

En toch is vin naturel een omstreden begrip. Dat komt omdat er - in tegenstelling tot bij biologische wijn - geen regelgeving is. En dat is volgens veel wijnbouwers én Roeland een goede zaak. “Momenteel is natuurwijn een mooi, ambachtelijk product dat door kleine boeren met veel passie gemaakt wordt. Leg je regels op? Dan springen de grote labels ook op de kar en wordt het een pure industrie.” 

Ook Iphy erkent dat het een bewuste keuze is om geen duidelijke spelregels in te voeren. “Er moet gewerkt worden met biologische druiven, dat is een feit. Maar verder doet iedereen z’n eigen ding. Als je regels creëert, gaan sommige natuurwijnen die aan de top van de wereld staan, plots uit de boot vallen. Stel: een wijnboer heeft last van rupsen en gebruikt valken om die rupsen weg te halen van het domein. Als je in de wet vastlegt dat er helemaal géén menselijke inbreng mag zijn, dan zijn die valken ook uit den boze. Dat is toch zonde? Deze manier van werken is een mega natuurlijke oplossing.” 

En dan de hamvraag: smaakt het ook anders dan traditionele wijn? Iphy is duidelijk: “Absoluut. Het eerste wat je opmerkt, is dat de kleur troebeler is. Dat komt omdat het overgrote merendeel van de natuurwijnen niet gefilterd wordt. Als je vervolgens een glas uitschenkt en je neus erin steekt, merk je een natuurlijke geur op. Wat je exact ruikt, is persoonlijk en hangt af van wijn tot wijn. Veel mensen spreken over een zekere ‘stalgeur’. Laat je dat vooral niet afschrikken! Tot slot smaakt het ook anders. Intenser, aardser. Als mensen in mijn bar voor het eerst een funky witte natuurlijke wijn drinken, zeggen ze vaak dat hij wat wegheeft van geuze bier of gefermenteerd sap.” Of het ook beter is, zal je zelf moeten oordelen. 

Enkele belangrijke termen

Is je interesse geprikkeld, wil je in deze coronaperiode graag enkele flesjes bestellen om thuis uit te proberen, of wil je gewoon mee kunnen discussiëren over natuurwijn? Dan komen deze termen zeker van pas. Iphy geeft alvast een woordje uitleg.

1. Orange wine

“Af en toe vind je een oranje wijn bij traditionele wijnbouwers, maar het zijn toch vooral de natuurlijke wijnbouwers die ermee uitpakken. Bij rode wijn worden de druiven geperst en blijft het sap vervolgens bij de schillen en de pitjes van de druiven. Het zijn die schillen en pitjes die zorgen voor de typische kleur en smaak bij rode wijn. Bij witte wijn worden de druiven geperst, en wordt het sap meteen gescheiden van de schillen en de pitjes. Bij een orange wine werk je ook met witte druiven, maar laat je het sap zitten bij de schillen en de pitjes. Hierdoor kleurt de wijn geel tot oranje.” 

2. Pet Nat

“Pet Nat staat voor pétillant naturel. Het is dus een wijn met natuurlijke bubbels.” 

Bij natuurwijn zal het katerige gevoel misschien iets minder zijn

sommelier Iphy Dubois van de Antwerpse zaak Bar Brut

3. Sulfieten

“Sulfiet is een bewaarmiddel. Het voorkomt schimmel en houdt de wijn langer fris. Maar sulfiet wordt geacht ongezond te zijn en is volgens sommigen de oorzaak van een flinke kater. Bij natuurwijn - waar weinig tot geen sulfieten in zitten - zal het katerige gevoel misschien iets minder zijn. Zeker als je één glas drinkt en allergisch bent aan of gevoelig bent voor sulfieten. Maar geloof me vrij: als je een hele fles leegdrinkt, zal je de volgende dag nog steeds last hebben van hoofdpijn. Alcohol is en blijft de grote boosdoener." 

4. Vin vivant en glouglou

“Vin vivant en glouglou zijn synoniemen van natuurwijn, maar voegen nog een extra betekenis toe. Glouglou is heel sappige wijn. Bij vin vivant zie je de bacteriën nog bewegen in de wijn als je met de fles draait.”

Lees ook: Wijn lokaal kopen? Onze sommelier selecteert haar favorieten uit Belgische speciaalzaken (+)




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.