Exclusief voor abonnees

Hoe consequent moet je als ouder zijn? We vroegen het aan een orthopedagoog

Karen Damen
Kristof Ghyselinck Karen Damen
Kinderen opvoeden is geen sinecure. Ook kersvers ‘Familie’-actrice Karen Damen (45) heeft het soms moeilijk. “Ik ben totaal niet consequent”, vertelt Karen in ‘Boeie!’, de podcast van ex-JOE-presentatrice Nathalie Delporte. Kan het kwaad als je niet altijd even consequent bent als ouder? We vroegen het aan Orthopedagoog Steven Gielis. 

Keuzestress?

Karen is naar eigen zeggen streng opgevoed en is nu zelf een softe mama voor zoon Sky (10). Maar hoe voed je als koppel je kind op wanneer je elk een andere opvoeding hebt gehad? “Communicatie binnen het gezin is het belangrijkst”, zegt Steven Gielis. “Je moet niet per se kiezen tussen een strenge of soepele opvoeding. Kies voor een opvoeding waarbij open communicatie mogelijk is. Als mama dit zegt en papa dat, ontstaan er dubbele boodschappen. Als dat een aantal keer voorvalt, bestaat de kans dat er coalities ontstaan waarbij het kind partij kiest voor een van de ouders. In probleemgezinnen wordt niet gesproken over onenigheid, de problemen worden met andere woorden niet aangekaart. Stel vooraf enkele doelen op en kijk welke afspraken daaruit komen in plaats van omgekeerd.

“Stem je opvoeding op elkaar af”, vertelt Ilse De Block van De Opvoedingslijn. “Kijk naar je kind, als je ziet dat het worstelt met iets moet je ingrijpen. Het gedrag van je kind is een signaal waarbij al dan niet ingegrepen moet worden. Als de opvoeding van je eerste kind van een leien dakje loopt, wil dat niet zeggen dat dat met het tweede kind even vanzelfsprekend is. Zet je kind centraal en kijk naar zijn of haar noden.”

Meer vriendin dan mama?

“Tegenwoordig is het ouderschap veranderd van streng naar sturend”, zegt Steven Gielis. “Dat heeft alles te maken met de maatschappij waarin we leven. Er zijn nu eenmaal meer mogelijkheden dan vroeger. Nu zijn we vaak langer afhankelijk van ‘hotel mama’ of ‘taxi papa’. Aan de ene kant is dat goed omdat we onze kinderen meer kansen kunnen bieden, maar aan de andere kant moeten we hier toch mee oppassen. Kinderen leren zo minder snel hoe ze op hun eigen benen moeten te staan. Houd daarom altijd een doel voor ogen: wil je dat je kind een vriend(in) is of dat het later op zijn of haar eigen benen kan staan?”

Boeman of softie?

“Als je altijd ‘ja’ antwoordt op elke vraag die je kind stelt, ben jij waarschijnlijk de softie van de twee”, vervolgt De Block. “De reden waarom je toezegt heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat je je kind niet teleur wil stellen. Zo zorg je ervoor dat je partner de grote problemen moet oplossen en de stempel ‘strenge ouder’ of ‘boeman’ opgedrukt krijgt. Dat is alles behalve leuk voor jouw wederhelft. Onthoud goed dat iedereen wel eens een schuldgevoel heeft, dat is eigen aan het ouderschap. Als dat serieus de kop opsteekt, houd dan in gedachten dat een schuldgevoel niet wil zeggen dat je je kind tekort doet.”

“Als je het gevoel hebt dat je kind misbruik maakt van je goedheid of ja-woord, heb je vast nog niet stilgestaan bij het effect daarvan”, vervolgt De Block. “Als je toegeeft vermijd je conflicten op korte termijn. “Je kind wordt daar echter niet gelukkig van. Kinderen hebben grenzen nodig, want grenzen zorgen voor veiligheid. Ga bij jezelf te raden en wees consequent. 

Maar hoe zet je die stap van ‘grote softie’ naar ‘strenge ouder’? En kan je nog van stijl veranderen als je zoon al tien is? “Die stap kan je inderdaad niet op een, twee, drie zetten” zegt De Block. “Begin met kleine veranderingen. Als je kind bijvoorbeeld voor de tiende keer op rij zijn brooddoos vergeten is, kan je ervoor kiezen om ze niet achterna te brengen. Dat zal in eerste instantie een grote schok zijn voor je kind, maar zo stuur je hem of haar wel een signaal. Je laat merken dat je stevig in je schoenen staat. Zo zal je beetje bij beetje je softiegehalte doen dalen.”

Wat met structuur?

“Kinderen hebben nood aan duidelijkheid”, vertelt Steven Gielis. “Sommige kinderen hebben moeite met het feit dat ze niet dagelijks op hetzelfde moment eten of gaan slapen. Die nood is niet bij iedereen even aanwezig. Structuur moet afgestemd zijn op de behoefte en ontwikkeling van een specifiek kind. Als je merkt dat het kind moeite heeft met het feit dat er geen structuur is en daardoor bijvoorbeeld opstandig wordt ‘s avonds, zorg dan voor een structuur die visueel zichtbaar is. Het is normaal dat je af en toe eens moet overwerken en niet elke dag om 17 uur thuis bent. Dankzij een weekplanning kan je kind zelf nakijken hoe laat mama of papa thuis is en hoe laat verwacht wordt dat hij of zij gaat slapen.

Lees ook: 

Laat je kind los en deal met heftige situaties: de 7 geboden van het opvoeden

Wanneer en hoe grijp je in als je kind een conflict heeft?