Exclusief voor abonnees

Zijn strakke onderbroeken slecht voor de zaadproductie?

Getty
Het is een vraag die vaak aan de orde komt in vruchtbaarheidsklinieken. Strakke onderbroeken zouden zorgen voor een hogere temperatuur van de testikels en de aanmaak van gezonde zaadcellen in de weg staan. Wat is daarvan waar?

Om te beginnen wat anatomie. Waarom hangt het voortplantingsapparaat van mannen eigenlijk zo kwetsbaar tussen de benen? De evolutionaire verklaring schuilt in de temperatuur. Voor de productie van spermacellen is die optimaal rond de 35 graden Celsius, net iets koeler dan het lichaam. Spiertjes in de onderbuik en in het scrotum zorgen er bij koude voor dat de ballen dichter bij de warmte van het lichaam komen. Als het warm is hangen de ballen juist lager, waardoor ze beter kunnen afkoelen.

Uit verschillende studies blijkt dat hitte inderdaad negatieve effecten heeft op de productie van gezonde spermacellen. Twee saunabezoeken per week zorgden bijvoorbeeld voor een hoog aandeel vervormde spermacellen waarin het dna bovendien niet naar behoren verpakt was. Onderzoeken waarbij deelnemers herhaaldelijk een heet bad namen, hadden vergelijkbare resultaten. Gelukkig leek het in beide gevallen om een tijdelijk effect te gaan.

Dat strakke onderbroeken ook voor een hogere temperatuur van de testikels zorgen, bevestigden Duitse wetenschappers van de Universiteit van Giessen in vakblad Human reproduction in 2005. Ze beplakten de edele delen van een groep mannen met temperatuursensoren en gaven ze vervolgens strakke boxers of los ondergoed. De vrijwilligers zaten op stoelen of wandelden op een lopende band. Het experiment was zorgvuldig gestandaardiseerd: dat wil zeggen dat alle mannen behalve het ondergoed dezelfde kleding droegen en zich in een kamer bevonden met een vaste temperatuur. De sensors van de strakke onderbroekengroep bleken gemiddeld 0,3 graad hoger aan te geven. Het viel op dat bij de mannen die moesten blijven zitten ook hogere temperaturen werden geregistreerd, ongeacht het type ondergoed dat ze droegen.

En dan is er ook nog dat recente Harvard-onderzoek in Human reproduction, gebaseerd op meer dan 600 mannen die bij een vruchtbaarheidskliniek langs waren geweest. Deze mannen moesten in een vragenlijst de voorkeur voor type ondergoed aangeven en er werden sperma- en bloedmonsters genomen. De spermamonsters van de mannen die meestal strakke boxers dragen, bleken een lagere concentratie spermacellen te bevatten. In hun bloedmonsters werden bovendien hogere concentraties FSH gemeten, een hormoon dat de aanmaak van spermacellen in de testis stimuleert. Volgens de onderzoekers gaan de testis meer FSH produceren om te compenseren voor de lagere spermaproductie door de verwarmende werking van strakke onderbroeken.

Is dit alles voldoende aanleiding om strakke onderbroeken te mijden voor wie kinderen wil? Nee, vindt Marij Dinkelman-Smit, uroloog-androloog aan het Erasmus MC. De mannen vormden immers geen representatieve groep: allemaal bezochten ze een vruchtbaarheidskliniek. Verder is de kans groot dat het gevonden effect toe te schrijven is aan individuele verschillen in hormoonspiegel, in plaats van verschillende onderbroeken. ‘Het is goed dat de onderzoekers naar het verband tussen ondergoed en FSH hebben gekeken, maar als ik het artikel voorafgaand aan de publicatie had moeten keuren, had ik ze aangeraden iets genuanceerder te zijn, in plaats van zulke harde conclusies te trekken.’

Dinkelman-Smit zal stellen met een kinderwens niet snel het advies geven om strakke boxers achterwege te laten. Het bewijs daarvoor is gewoon te mager. ‘Als er al een effect is, valt dat in het niet bij de gevolgen van een ongezonde levensstijl.’ Want roken, overgewicht, veel alcohol en een zittend bestaan is zéker slecht voor de vruchtbaarheid.




3 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • emiel wouters

    Waarom moeten wij een zaadproductie hebben. ALS EEN OP EEN MILJOEN genoeg is en al de rest wegwerp gerief is. Is dit de grootste economische wegwerpactie dat er is. Als we hier al spreken van een verlies van 5% gaan alle fabrieken failliet. laat ons dan maar spannende broekjes dragen

  • Andy De Schieter

    Als je geen kinderen wilt heb je zelfs geen zaadproductie nodig. Waarom zouden wij goede zaadcellen moeten hebben ?

  • Peter Peeters

    Dan zouden in de warme streken en zeker in de tropen de vruchtbaarheid veel lager moeten zijn, integendeel. Zever in pakjes.