Exclusief voor abonnees

Word jij vrolijk of droevig van alcohol? Expert legt uit wat de impact is op je humeur

“Er is geen enkele neurobiologische aanwijzing die verklaart waarom je van enkele shotjes tequila op de toog zou dansen, terwijl whisky een ander effect zou hebben. Neen. Alcohol is alcohol.”
Getty Images “Er is geen enkele neurobiologische aanwijzing die verklaart waarom je van enkele shotjes tequila op de toog zou dansen, terwijl whisky een ander effect zou hebben. Neen. Alcohol is alcohol.”
Sommige mensen kunnen hun tranen niet bedwingen als ze enkele glazen wijn ophebben. Kijk maar naar Chris Martin. De zanger van Coldplay zegt dat hij depressief wordt als hij veel drinkt. Anderen gedragen zich extra uitgelaten. In vino veritas, of hoe zit dat? En welke mentale ravage richt alcohol aan op lange termijn? Paul Van Deun, klinisch psycholoog en voorzitter van de Vereniging voor Alcohol en andere Drugproblemen (VAD), legt het helder uit.

“Ik ben niet zo’n goeie drinker”, vertelde Chris Martin (43) zonet in een interview met BBC Radio 2. “Na enkele glazen voel ik me erg depressief. Ik ben sowieso iemand die fel uit de hoek kan komen, en alcohol maakt dat nog erger.” De Britse muzikant is zeker niet de enige. Iedereen heeft wel die ene vriend die na een lange avond op café z’n hart wil uitstorten of melancholisch naar z’n pint zit te turen. Het andere uiterste zie je evengoed. Vrienden die plots schelden als je ze na tien rosé’s voorzichtig een glas water aanbiedt, of schattebouten die hun liefde verklaren aan iedereen die het (niet) horen wil. Hoe komt dat eigenlijk, dat alcohol zoveel gevoelens losweekt? 

“Emoties zitten in je lijf, en die voorspellen wat er rondom jou gaat gebeuren zodat je er klaar voor bent. Ben je kwaad? Dan is er iets gaande waar je het niet mee akkoord bent en kan het zijn dat je wilt roepen en tieren. Angst waarschuwt voor gevaar, dus loop je snel weg”, zo legt Paul Van Deun uit, de auteur van het boek ‘Het gekaapte brein’, dat onder meer gaat over de neurobiologische inzichten achter een alcoholprobleem. 

“Er is bovendien altijd een interactie tussen je emoties en wat er zich in realiteit afspeelt. Ben je kwaad, maar staat je baas voor je neus? Dan wil je geen commotie veroorzaken en zal je waarschijnlijk je woorden inslikken. Hetzelfde geldt als je bang naar een horrorfilm kijkt. Ongetwijfeld zenuwslopend, maar je blijft rustig zitten in de zetel.” 

Alcohol verhindert de communicatie tussen je emoties en je verstand, waardoor er geen rem meer staat op je gevoelens

Klinisch psycholoog en voorzitter van de VAD Paul Van Deun

“Alcohol komt via de bloedbaan in de hersenen en beïnvloedt dat proces. Het verhindert de interactie en koppelt emoties los van je verstand, waardoor die apart van elkaar gaan werken. Hierdoor staat er geen rem meer op je gevoelens. Iemand die een beetje geïrriteerd is, zal meteen je neus afbijten als je op z’n tenen trapt. Of je probeert iemand te versieren - zij het je chef, of die knappe zus van je ex - terwijl je dat in nuchtere toestand nooit zou doen.”

“Die impact zie je ook in het verkeer. Normaal gezien ervaren chauffeurs die te snel rijden vlak voor een bocht kriebels in hun buik. Dat werkt als een signaal: ‘oei, ik moet hier remmen’. Door alcohol valt je angst weg en dan blijf je iets te lang te snel rijden. Net daarom zie je dat veel dronken mensen uit de bocht vliegen of tegen een lantaarnpaal knallen.”

Kan het zijn dat je altijd op dezelfde manier reageert? Dat je bijvoorbeeld altijd droevig bent als je te diep in het glas kijkt? 

“Soms zitten mensen opgezadeld met onderliggende emoties, die na het zoveelste glaasje komen piepen. Iemand die een verlies - een break-up, een ruzie met een vriend of een overlijden - niet verwerkt, kan in dronken toestand telkens beginnen zeuren.”

“Anderen zijn sowieso vrolijk van aard en gedragen zich keer op keer extreem uitgelaten. Kijk maar naar een gezelschap dat stevig gedronken heeft. Dat is één en al lawaai. Ze roepen en lachen en maken plezier, maar horen amper wat hun vrienden eigenlijk zeggen. Laat staan dat ze het zich de dag erna nog kunnen herinneren.” 

Hebben verschillende dranken ook een verschillend effect? Zorgt tequila voor een leutige sfeer, en maakt whisky mensen weemoedig?

“Er is geen enkele neurobiologische aanwijzing die verklaart waarom je van enkele shotjes tequila op de toog zou dansen, terwijl whisky een ander effect zou hebben. Neen. Alcohol is alcohol. Het kan zijn dat verschillende soorten dranken een andere reactie uitlokken, maar dan zit de oorzaak in je hoofd. Je maakt zelf bepaalde associaties bij die verschillende soorten dranken. Het kan zijn dat je wijn linkt aan gezelligheid, en shotjes aan extreem opwindende emoties. Maar stel dat je een neutrale fles voor je neus krijgt, en je weet niet wat er in zit, zal dat niet hetzelfde effect hebben.” 

Hoeveel glazen moet je gemiddeld ophebben voor er een impact is op je humeur? 

“Dat hangt af van verschillende factoren. Je leeftijd, geslacht en gewicht spelen sowieso een rol. Vanaf de eerste slok zal alcohol een impact hebben, al is dat heel beperkt. Vanaf drie glazen merk je duidelijk dat de communicatie tussen je emoties en ratio stroef verloopt. De stemming verandert, en mensen worden extra vrolijk en luid, of chagrijnig en grof.”

Per consumptie moet je lever minstens anderhalf uur zwoegen om de alcohol af te breken. Heb je vijf of zes glazen op? Dan is je lijf de hele nacht aan het werk

Klinisch psycholoog en voorzitter van de VAD Paul Van Deun

Wat is het langdurige effect van veel drinken op je mentale gezondheid?

“Alcohol vraag veel energie om afgebroken te worden. Per consumptie moet je lever minstens anderhalf uur zwoegen. Heb je vijf of zes glazen op? Dan is je lijf de hele nacht bezig met het afbreken van alcohol. Dat eist heel wat energie van je lichaam. Mensen die veel drinken, zitten met een lege batterij. Ze voelen zich futloos, hebben weinig goesting om dingen te doen, tonen weinig interesse en sluiten zichzelf op, waardoor ze op den duur ook depressiever zijn.” 

Chris Martin drinkt nog maar met mate, aangezien hij er droevig van wordt. Uiteraard een goed voornemen. Maar wat is een prima maat? 

“Studies hebben aangetoond dat de impact van alcohol minimaal is als je tien standaardconsumpties spreidt over een hele week. Het gaat dan over een glas bier van 25 centiliter of een kleiner glas wijn. Maar vergis je niet: alcohol is sowieso een toxische stof. Je kan daar acuut van sterven. Denk maar aan Amy Winehouse. Als je een fles sterke drank aan de mond zet en in één teug leegdrinkt, is het afgelopen.”

“Steeds meer mensen beseffen dat alcohol schadelijk is. Lange tijd was dat anders, en hadden we de gewoonte om veel sociaal te borrelen. We spraken nog eens af met vrienden en hop, daar moest op geklonken worden. Gelukkig is dat stilletjes aan aan het veranderen. Vooral bij de jongere generaties. Zij zetten er al eens vaker de rem op. De grootste drinkers zien we nog steeds bij de vijftigplussers.” 

Lees ook: 

Wat is het effect van langdurig en veel alcohol drinken op ons lichaam? (+)

Wanneer is schade door roken onomkeerbaar? Hoelang moet je gerookt hebben? (+)

Wat doen drugs met je lichaam? Toxicoloog: “Er zijn twee soorten waar ik écht voor waarschuw” (+)




2 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Ferdy Bradt

    We kunnen toch niet allemaal dezelfde zijn het

  • wim rooyakkers

    Het roken word aanbanden gelegd door de overheid, maar alcohol wat net zo, of nog meer slachtoffers eist,dat moet kunnen.