Exclusief voor abonnees

Wat is een totale black-out? Neuroloog over de oorzaken en gevolgen van de stoornis

Links: Volgens zijn familie had de 64-jarige bestuurder van de pick-up, die zondagavond een zwaar ongeval veroorzaakte in Houthalen-Helchteren, een totale black-out.
Rechts: Professor Neurologie Sebastiaan Engelborghs (UZ Brussel)
Mine Dalemans, rv Links: Volgens zijn familie had de 64-jarige bestuurder van de pick-up, die zondagavond een zwaar ongeval veroorzaakte in Houthalen-Helchteren, een totale black-out. Rechts: Professor Neurologie Sebastiaan Engelborghs (UZ Brussel)
Een black-out door een medisch probleem, dat is volgens de familie van de zestiger die zondagavond de ravage in Houthalen-Helcheren veroorzaakte de reden van het ongeval. Je hoort het ook wel eens in minder dramatische situaties, bijvoorbeeld wanneer een student na een lange blokperiode zich tijdens het examen plots niets meer herinnert van wat hij gestudeerd heeft. Wat is zo een totale black-out? En klopt het dat stress het in de hand werkt? Professor Sebastiaan Engelborghs, diensthoofd Neurologie aan het UZ Brussel, legt uit.

“Een black-out is een breed begrip dat in de volksmond wordt gebruikt. Men bedoelt er meestal een tijdelijke geheugenstoornis mee, bijvoorbeeld bij studenten die zich bepaalde leerstof niet meer kunnen herinneren tijdens hun examen”, zegt professor Engelborghs. “De familie van de man van het ongeval bedoelt wellicht een tijdelijke bewustzijnsvermindering, waarbij je minder of helemaal niet meer reageert op prikkels uit de omgeving.”

“Studenten kunnen een black-out hebben ten gevolge van stress. Dat is met andere woorden een tijdelijke geheugenstoornis, een paniekaanval waarbij alles achteraf terugkomt. Dat is niet hetzelfde als een tijdelijke bewustzijnsvermindering. Daarbij weet je nadien niet meteen meer wat er precies is gebeurd. Die bewustzijnsvermindering kan bijvoorbeeld veroorzaakt worden door hartritmestoornissen, een te lage suikerspiegel in het bloed (die door het brein gebruikt wordt als brandstof) of door een epileptische aanval.”

Epilepsie komt in alle leeftijdsgroepen voor. Bij volwassenen en ouderen zal de oorzaak eerder te vinden zijn bij een hartritmestoornis of een beroerte

Mag je dan nog met de auto rijden?

“Als een epileptische aanval aan de oorzaak ligt van de tijdelijke bewustzijnsvermindering,  dan mag de persoon in kwestie tijdelijk niet met de auto rijden, tot de epilepsie door middel van een behandeling onder controle blijft. Een persoon die door een medische aandoening niet langer rijgeschikt is, moet zijn rijbewijs inleveren bij het gemeentebestuur van zijn woonplaats. Dat is ook het geval na een beroerte. Als die persoon toch terug achter het stuur kruipt en een ongeval heeft, dan kan de verzekeringsmaatschappij alle kosten terugvorderen.”

“Epilepsie komt in alle leeftijdsgroepen voor. Er is geen direct verband voor te vinden, alles hangt af van de oorzaak bij de persoon in kwestie. Bij volwassenen en ouderen zal de oorzaak eerder te vinden zijn bij een hartritmestoornis of een beroerte. Voor epilepsie bestaat medicatie. Voor een black-out of tijdelijk geheugenstoornis kan ik alleen maar de tips als professor geven: goed slapen en jezelf goed verzorgen.”

“Ook stress kan een trigger zijn van een epileptische aanval, maar het kan geen oorzaak zijn van bewustzijnsvermindering. Voor studenten kan stress positief zijn. Maar mensen die er gevoelig voor zijn, kunnen boven een bepaalde drempel gaan. En dat kan een black-out tot gevolg hebben.”

Lees ook:

Zijn binaural beats een wondermiddel tegen stress en concentratieproblemen? “Je kan het fenomeen niet meer wegzetten als nonsens” (+)

Verbeter je humeur: tips voor meer rust in je hoofd (+)

“Je oerbrein slaat door en je ziet alles en iedereen rondom je als een gevaar”: mindfulnesstrainer geeft tips om je toch rustig te houden in het verkeer (+)