Voormalige 'breineters' in Papoea-Nieuw-Guinea zijn resistent tegen dementie

Tegen 2050 zullen naar schatting 135,5 miljoen mensen lijden aan een vorm van dementie.
THINKSTOCK Tegen 2050 zullen naar schatting 135,5 miljoen mensen lijden aan een vorm van dementie.
Onderzoek naar een voormalige hersenetende stam in Papoea-Nieuw-Guinea kan wetenschappers helpen om meer inzicht te krijgen in ziektes als Parkinson en dementie. De stamleden blijken immers resistent te zijn tegen tal van hersenziektes.

Wetenschappers uit Groot-Brittannië en Papoea-Nieuw-Guinea onderzochten leden van de Fore-stam en ontdekten dat ze een genetische resistentie hadden ontwikkeld tegen kuru, een soort gekkekoeienziekte. Die ziekte werd verspreid via het vroegere ritueel waarbij stamleden de hersenen van overleden familieleden opaten.

Die vorm van kannibalisme leidde volgens experts tot een enorme epidemie van kuru onder de Fore. Op het hoogtepunt van de epidemie, eind jaren 1950, overleed jaarlijks tot 2 procent van de stam aan de ziekte.

De onderzoekers identificeerden een specifiek gen dat resistent is tegen de prionen die de ziekte veroorzaken. Ze ontdekten bovendien dat het gen bescherming biedt tegen alle andere vormen van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob.

"Dit is een opvallend voorbeeld van een Darwiniaanse evolutie bij de mens. De epidemie van een prionziekte selecteerde een enkele genetische verandering die een volledige bescherming bood tegen een fatale vorm van dementie", stelt John Collinge van het instituut voor neurologie van het University College in Londen.

Elk jaar 7,7 miljoen nieuwe dementiepatiënten

Prionen zijn ziekmakende eiwitmoleculen die vaak fatale hersenziektes zoals Creutzfeldt-Jakob bij mensen, scrapie bij schapen en gekkekoeienziekte bij vee. Ze zijn ook een zeldzame maar belangrijke oorzaak van dementie. Volgens wetenschappers is het nu duidelijk dat het proces dat bovenstaande ziektes veroorzaakt, waarbij prionen van vorm veranderen en samenklitten tot polymeren die het brein beschadigen, ook een rol speelt bij ziektes als Alzheimer en Parkinson.

Collinge en zijn team gaan nu meer studies uitvoeren om meer inzicht te krijgen in andere misvormde eiwitten in de hersenen en de oorzaken van meer gangbare vormen van dementie.

Wereldwijd lijden 47,5 miljoen mensen aan dementie. Elk jaar komen er 7,7 miljoen nieuwe gevallen bij, zo blijkt uit cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie. Tegen 2030 zullen naar schatting 75,6 miljoen mensen aan de ziekte lijden. Dat aantal zal zelfs verdrievoudigen tot 135,5 miljoen in 2050.