Exclusief voor abonnees

Topdokter veegt de vloer aan met voedingsmythes: “We zijn niet allemaal glutenintolerant. En drink vooral melk, ook als je geen lactose verteert”

Thinkstock
Eén op de acht mensen is buikpatiënt, en één op de vier kampt af en toe  met maag- en darmklachten. Dat stelt topdokter Danny De Looze, diensthoofd maag- en darmziekten van het UZ Gent, in zijn boek ‘Lactose, gluten & co’. Daarin belicht hij oorzaken én oplossingen voor maag- en darmproblemen. “Steeds meer mensen denken glutenintolerant te zijn. Maar gluten van het menu schrappen is niet zonder risico.”

Ga op tijd naar het toilet

Professor De Looze: “Elk van ons heeft een eigen stoelgangpatroon. De ene gaat twee keer per dag, de andere maar een paar keer per week. Dat is ook geen probleem. Dat jij niet elke dag naar het toilet gaat, betekent niet automatisch dat je geconstipeerd bent. De dikke darm wordt vooral gestimuleerd door de orthocolische reflex (wakker worden en beweging) en de gastrocolische reflex (eten geeft de dikke darm het sein dat er een nieuwe voorraad onderweg is en dat de oude geloosd mag worden). Ons ‘gut brain’ heeft hier de touwtjes in handen. De uitspraak ‘aje moe kakkn, moe je kakkn’ uit de tv-serie ‘De Ronde’ is dan ook een waarheid als een koe: als je aandrang krijgt om je te ontlasten, kan je dat best zo snel mogelijk gaan.” 

“Ik ben ervan overtuigd dat uitstelgedrag een van dé oorzaken is van constipatie. Hoe langer je wacht, hoe meer je ontlasting uitdroogt en hoe lastiger en pijnlijker naar het toilet gaan wordt. Bezoek het toilet drie keer per dag, bij voorkeur na de maaltijd en zeker na het ontbijt, gedurende minstens vijf minuten. En vergeet niet je broek tot op je enkels te laten zakken. Het helpt om ontspannen op het toilet te zitten.”

“Iedereen is weleens een paar dagen geconstipeerd”, vervolgt De Looze. “Vaak is dat niets om bezorgd over te zijn en is medicatie niet nodig. Je eet- en leefgewoonten aanpassen helpt meestal: wat meer vezels, water en beweging. Voor sommige mensen kan cafeïne mild stimulerend werken. Zelf ben ik voorstander van kiwi’s: twee per dag voor wie moeilijk naar het toilet gaat. Handig is ook om te drinken terwijl je eet: de droge vezels moeten water opslorpen om vlot te bewegen in je darmen. Met alcohol pas je beter op: dat heeft een uitdrogend effect.”

Eet volle granen voor je hart

De Looze: “De voorbije jaren is het aantal mensen dat gluten­intolerant denkt te zijn, enorm gestegen. Gluten is een eiwitsoort die van nature voorkomt in granen zoals tarwe, rogge en gerst, en dus ook in afgeleide producten. Het zit in taart, koekjes, maar ook voeding waarvan je het niet meteen verwacht, zoals bouillonblokjes en sommige bieren.”

“De meeste mensen verteren gluten gewoon, maar ongeveer 1 % van de bevolking is er overgevoelig voor en ervaart klachten na het nuttigen van ervan. Toch hebben veel méér mensen gluten van het menu geschrapt, omdat ze gelijkaardige symptomen — buikpijn, opgeblazen gevoel, vermoeidheid... — vertonen. Meestal gaat het dan om prikkelbaredarmsyndroom: het eten van te veel onverteerbare vezels prikkelt bij 10 tot 20 procent van de bevolking de darmen. De vezels vergisten in de dikke darm als gevolg van de bacteriën, wat leidt tot gasvorming, distantie of uitrekking van de darmen.” 

“Dat kan pijnlijk zijn, maar er is in dat geval geen sprake van een auto-immuunreactie op het eiwit gliadine, zoals bij intolerantie het geval is. Ook deze patiënten voelen zich vaak beter bij een glutenvrij dieet, maar het is onverstandig om daar op eigen houtje mee te beginnen. Uit onderzoek is gebleken dat glutenvrije voeding het risico op hartaanvallen vergroot, vooral omdat gezonde, volle granen van het menu verdwijnen.”

Er doen heel wat modieuze mythes de ronde. Nee, we zijn niet allemaal allergisch voor gluten. En melk is niet de baarlijke duivel, mits je geen liter per dag naar binnen giet

Danny De Looze

Drink melk, ook als je geen lactose verteert

De Looze: “Over melk (en zuivel) doen de gekste verhalen de ronde: van de kans op borst- en prostaatkanker verhogen tot het veroorzaken van eczema. Nochtans is daar geen wetenschappelijk bewijs voor! Integendeel: uitgebreid onderzoek heeft aangetoond dat melk en calcium beschermend werken bij dikkedarmkanker. Toch beschouwen velen zuivel als de baarlijke duivel en geven steeds meer mensen aan lactose-intolerant te zijn. Is dat het geval, dan wordt de lactose niet door de dunne darm afgebroken en komt het in de dikke darm terecht, waardoor je winderig wordt en een opgeblazen gevoel krijgt. Diarree volgt meestal een halfuur tot twee uur later.”

“Lactose-intolerantie kan al bij baby’s aanwezig zijn, maar kan evengoed ontstaan op kinder- of volwassen leeftijd. De afbraak van lactose wordt namelijk moeilijker met het ouder worden. Theoretisch gezien zou iedereen op volwassen leeftijd lactose-intolerant moeten zijn, maar wij hebben genoeg genetische mutaties ondergaan om het te kunnen verdragen. Zelfs mensen die echt lactose-intolerant zijn, verdragen nog een zekere hoeveelheid melk en zuivelproducten. Het is dan ook geen goed idee om ze volledig te schrappen. Melk bevat ook gezonde ingrediënten, zolang je er maar niet mee overdrijft.”

‘Lactose, gluten en co’, Dr. Danny De Looze,  uitgeverij Borgerhoff & Lamberights, 22,99 euro.

Professor Danny De Looze.
Thomas Sweertvaegher Professor Danny De Looze.

Lees ook binnen HLN+:

Belgische CEO heeft hét recept om 100 jaar te worden: “Ik heb niets tegen fitnessabonnementen, maar eigenlijk is dat allemaal niet nodig”




40 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Jan Dekoninck

    Vooral de voedingsindustrie wil dat we die dingen blijven eten . Deze 'topdokter' zal wel ergens gesponserd -onderzoeks middelen krijgen vanuit die industrie . "Wiens brood men eet ...."

  • Nicole Vogelaere

    Paul Vandekerckhove, Plantaardige melkvervangers kan je thuis gewoon maken. Noten nacht laten weken, afspoelen, water toevoegen, in de blender, door de zeef en klaar. Of je nu noten, haver, rijst.... kiest het resultaat is altijd even wit als van echte melk. Raar maar waar. De kant en klare zijn op dezelfde manier gemaakt alleen moeten er dan bewaar en verdikkingsmiddelen in. Niks meer of minder ongezond dan de toevoegingen in andere kant en klare producten die lang goed blijven.

  • Gino Denil

    Inderdaad. Niet iedereen is gluten of lactose intolerant. Maar als deze die het wel waren een juiste diagnose zouden krijgen dan zouden er misschien ook minder andere rond lopen die denken dat ze het ook zijn. Maar bij auto-immuunziekten wordt je vooral vaak afgescheept. Omdat ze er geen raad mee weten of omwille van besparingen? Er is met uw geval weinig eer te behalen liet mijn huisdokter zich zelfs ooit ontvallen.

  • Claudia Rosseel

    Glutenvrij eten maakt voor iemand die ik ken het verschil tussen 'zich constant misselijk voelen en frequent migraine hebben' en 'zich goed voelen zonder misselijkheid of migraine'. Dan mag een specialist wel stellen dat we 'niet allemaal' ziek worden van gluten... in de pers wordt dat algauw: gluten zijn een ingebeeld probleem, want zo giftig zijn ze niet.

  • Willy Gorissen

    Tom. Je slaat de nagel op de kop. Niks zo gezond als koemelk... voor een kalf. Net als moedermelk voor een baby. En daar heb je alles mee gezegd