Steeds meer keelkanker door orale seks

THINKSTOCK
Het percentage keelkanker dat veroorzaakt wordt door het humaan papillomavirus (HPV) neem toe. Bij onze noorderburen is het de laatste 20 jaar verzesvoudigd, van 5 naar 30 procent. In de VS is zo'n 70 procent van alle keelkankergevallen zelfs hpv-positief. Veel wisselende seksuele contacten en orale seks zijn risicofactoren voor deze vorm van keelkanker die vooral bij mannen lijkt te treffen. De overleving van patiënten bij wie de kanker is veroorzaakt door HPV is wel beter dan bij andere types keelkanker.

Dat zijn de conclusies van arts-onderzoeker Michelle Rietbergen, die vandaag promoveert bij VUmc. Zij deed onderzoek onder patiënten van VUmc in de periode 1990 tot en met 2010.

Steeds meer mannen
In Nederland krijgen meer dan 550 mensen per jaar keelkanker. Belangrijke oorzaken hiervan zijn roken en overmatig alcoholgebruik. Uit onderzoek van Michelle Rietbergen blijkt echter dat ook infectie met het humaan papillomavirus (HPV) steeds vaker keelkanker veroorzaakt. Hpv-keelkanker komt drie keer vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

HPV is het virus dat baarmoederhalskanker bij vrouwen kan veroorzaken. Veel wisselende sekspartners en orale seks zijn risicofactoren voor hpv-keelkanker. Hierin ligt mogelijk een oorzaak van de stijging: "Buitenlands onderzoek laat zien dat het aantal seksuele partners toeneemt", licht Rietbergen vandaag toen in De Volkskrant. Bovendien is het een internationaal probleem: "In de VS is wel 70 procent van alle keelkankergevallen hpv-positief."

Keelkankers vergeleken
Rietbergen vergeleek de overleving van patiënten met HPV-positieve keelkanker ook met die van patiënten met keelkanker veroorzaakt door roken en overmatig alcoholgebruik. Vijf jaar na de diagnose leeft nog zeventig procent van de patiënten met HPV-positieve keelkanker, terwijl dit percentage bij de andere groep slechts veertig procent is.

Vlottere behandeling
"Blijkbaar reageren HPV-positieve keeltumoren dus goed op behandeling met chemo en bestraling", concludeert Rietbergen. Dit kan betekenen dat patiënten met HPV-positieve keelkanker in de toekomst mogelijk een minder zware chemo- of bestralingsbehandeling hoeven te ondergaan.

Daarom worden alle keelkankerpatiënten in Nederland tegenwoordig getest op HPV. Omdat het cruciaal is om hiervoor een betrouwbare HPV-test voor keelkanker te gebruiken, onderzocht Rietbergen verschillende testen die in omloop zijn. Zij toonde aan dat de combinatie van een zogenaamde immunokleuring met daarna een HPV-DNA-test het beste werkt.

Pleidooi voor HPV-vaccin
Rietbergen benadrukt dat deze feiten pleiten voor HPV-vaccinatie."Door inenting kan je niet alleen baarmoederhalskanker bij vrouwen voorkomen, maar mogelijk ook deze vorm van keelkanker bij vrouwen én mannen."