Exclusief voor abonnees

Sportkinesist Lieven Maesschalck: "Blijf bij rsi weg van medicatie en therapieën”

Je loopt niet alleen risico op rsi-klachten als je met een computer werkt.
Shutterstock Je loopt niet alleen risico op rsi-klachten als je met een computer werkt.
Werk je meer dan twee uur per dag onaf-gebroken met een computermuis? Dan loop je een verhoogde kans op een muisarm of andere 'repetitive strain injury' (RSI). Je hebt dan continu pijn, ook tijdens rustperiodes. “En niet alleen computergebruikers kunnen het krijgen”, zegt Lieven Maesschalck. Volgens de sportkinesist moeten we wegblijven van medicatie en therapieën, en focussen op het voorkomen van deze klachten.

“Muisarm, tenniselleboog, sms-vinger of smartphone-nek: ze vallen allemaal onder de RSI-klachten (Repetitive Strain Injury)”, zegt Lieven. “Het zijn gewrichts- en spierletsels die ontstaan door herhaaldelijke overbelasting van de handen, polsen, armen, schouders en nek. Ze worden veroorzaakt door te lang in dezelfde houding te zitten of dezelfde beweging uit te voeren.”

“Dat beperkt zich dus niet tot het veelvuldig gebruik van de computermuis. Ook schoonmaaksters, bouwvakkers, bandwerkers en muzikanten kunnen er last van krijgen. Mensen die cello, viool, piano of drum spelen, voeren immers ook constant dezelfde beweging uit, waardoor die spieren op een bepaald moment overbelast geraken. Een RSI is ook niet leeftijdsgebonden, want je hebt tegenwoordig al kinderen met nekproblemen door het vele voorovergebogen zitten aan hun smartphone.”

Eerst stijfheid

RSI-klachten manifesteren zich aanvankelijk door wat stijfheid en vermoeide spieren, maar dat kan evolueren naar een voortdurende pijn die ook tijdens rustperiodes opduikt. "Dan spreken we vaak al van echte ontstekingen en musculair onevenwicht", zegt Lieven. "In die gevallen is het aangewezen om medische hulp te zoeken. RSI is over het algemeen goed te behandelen. Je kan dan relatieve rust invoeren en oefentherapie volgen om de pezen te ontlasten. Braces helpen soms om de gewrichten te ondersteunen, maar weet wel dat dat het probleem niet oplost. Ook ontstekingsremmers of injecties zijn in bepaalde gevallen een optie."

Investeer in jezelf en kies de juiste sport

Maar het allerbeste is volgens de kinesist om weg te blijven van therapieën en medicatie. “In dit geval kan je beter voorkomen dan genezen”, zegt hij. Hoe? “Door je werkgever te laten investeren in ergonomie bijvoorbeeld. Dat kan het gebruik van exoskeletten in fabrieken zijn, of aangepaste stoelen en tafelhoogtes in kantoren. Daarnaast kan je zelf preventief aan de slag gaan. Als je altijd met je rechterhand werkt, probeer het dan eens met de linker. Anders ga je door de repetitiviteit van de beweging een onevenwicht creëren omdat je de ene kant meer gebruikt dan de andere. Las ook regelmatig rustpauzes in en investeer in jezelf. En daarmee bedoel ik: ga sporten, want dat draagt bij tot je algemene fitheid. Als je morgen zware lasten moet tillen, zorg dan dat je stevige rug- en bilspieren hebt. En kies voor specifieke oefeningen voor de nek, schouder, buik- en rugspieren. Daarmee breng je je lichaam weer in balans. Fitness, zwemmen, (power)yoga en pilates zijn allemaal sporten die hier goed voor zijn.”

Minder schermuren

Werk maximaal vijf tot zes aan de computer en smartphone per dag. Werk nooit langer dan twee uur achter elkaar.

Afwisseling

Probeer eens met je andere hand te werken. Overbelasting ontstaat immers omdat je altijd hetzelfde lichaamsdeel gebruikt. Wissel ook bewegen en zitten zoveel mogelijk af.

Ga eens rechtstaan of een eindje wandelen. Las pauzes in. Zit je veel? Verander dan af en toe eens van zithouding. Ergonomische stoelen zijn ook heel efficiënt.

Arm- of polssteun

Er zijn aangepaste arm- of polssteunen die ervoor zorgen dat je lichaamsdeel in de juiste houding blijft.

Sneltoetsen

Gebruik je muis zo weinig mogelijk. Veel functies kan je ook uitvoeren met de sneltoetsen op je toetsenbord.

Juiste hoogte

Zorg dat je onderarm een hoek van 90 graden vormt met je bovenarm als hij rust op je bureaublad. Je knieën zitten het best iets lager dan je heupen (hoek van 90 graden of iets meer) en je voeten raken de grond. De bovenkant van je beeldscherm stel je op ooghoogte in.

Stretchen

Doe tussendoor enkele stretch-oefeningen voor je nekspieren en rek je uit. Draai je hoofd rustig van links naar rechts en buig je hoofd naar je schouders, afwisselend links en rechts.

Oefeningen

Ook pols- en vingeroefeningen helpen: spreid je vingers zo ver mogelijk uit elkaar en breng ze dan weer naar elkaar toe. Of maak een vuist en ontspan je hand vervolgens weer.

Pauzesoftware

Programma's als Rise & Recharge, Workrave of de Big Stretch-reminder sporen je op gezette tijden aan om tien minuten pauze te nemen of dwingen je om gedurende twintig seconden aan je houding te denken. Ze zijn makkelijk te installeren op je computer.

Minder stress

Probeer de werkdruk zoveel mogelijk te beperken. Stress heeft immers een negatieve impact op RSI.

Lees ook binnen HLN+:

Waarom je een buikje krijgt van stress en andere feiten: zo raak je wel verlost van vet op buik en heupen

Hoe pak je ‘love handles’ aan en heeft een bierbuik nu echt met bier te maken? Lieven Maesschalck en zijn team geven advies over probleemzones

Diëtiste legt populaire snacks langs de meetlat van de Nutriscore: “Sultana-koekjes gezond? Ze staan gelijk aan drie boterhammen of drie appels”