Exclusief voor abonnees

Met een app je menstruatie, ovulatie en vruchtbaarheid tracken: razend populair, maar hoe veilig is het?

Getty Images/iStockphoto
Ze berekenen menstruatie, ovulatie en vruchtbaarheid: ‘period tracker’-apps zijn razend populair. Maar hoe veilig zijn ze?

‘Voorspelling: dag van ovulatie. Hoge kans op zwangerschap,’ waarschuwen grote letters tegen een achtergrond van roze wolken. Om je cyclus bij te houden, heeft de menstruatie-app Flo genoeg aan simpele data: wanneer werd je voor het laatst ongesteld, hoe lang duurde dat en hoeveel dagen telt je cyclus doorgaans? Die vergelijkt de app met data van andere gebruikers en voilà, daar is je voorspelling. Je gewicht, slaap, stemming, acne en ander hormonaal ongemak invoeren levert nog accuratere voorspellingen op. Zelfs vaginale afscheiding en of je seks hebt gehad behoren tot de invoeropties.

Met zeven miljoen downloads wereldwijd is Flo een van de populairste apps die algoritmes gebruiken om menstruatie, ovulatie en vruchtbaarheid te berekenen. En er zijn er nog veel meer. Zo heeft Glow, in 2013 door een Amerikaans bedrijf op de markt gebracht, vijftien miljoen gebruikers over de hele wereld en heeft het Duitse Clue, uit hetzelfde jaar, er acht miljoen. En dan hebben we het nog niet gehad over de tientallen andere ‘period trackers’ en de vergelijkbare functie die Fitbit in mei aan zijn activiteitstrackers toevoegde. Waarom zijn die zo in trek?

Alternatieve anticonceptie

Met het dalende pilgebruik zou je denken dat zulke apps worden gebruikt als alternatieve anticonceptie. Dat is niet de betrouwbaarste manier om zwangerschappen te voorkomen: gynaecoloog Bertho Nieboer van Radboudumc liet al eens weten dat apps periodieke onthouding weliswaar iets veiliger maken, maar in feite niets meer zijn dan een agenda.

Maar er zijn ook andere redenen om menstruatie-apps te gebruiken. Zo heeft Astrid van den Hoek (31) sinds een halfjaar de app Menstruatiekalender om te zien of haar hoofdpijnaanvallen met haar hormoonhuishouding en daarmee met haar cyclus samenhangen. “In die app kan ik dagelijks bijhouden welke symptomen ik heb, zodat ik mogelijk een patroon kan ontdekken”, legt ze uit. “De eerste maanden zag ik dat inderdaad: ik had vaak hoofdpijn op hetzelfde moment in mijn cyclus. Toen was ik ook pas net gestopt met de pil en zat ik nog wat meer in een ritme. Nu is mijn cyclus onregelmatiger en lijkt de frequentie van de hoofdpijn minder, al vind ik het nog te vroeg om te zeggen of dat door het stoppen met de pil komt.”

Nienke Gottenbos (36) gebruikt Clue, een app die in het grote aanbod opvalt doordat ie niet roze is en zich baseert op wetenschappelijke informatie. Onder het menu ‘Cycle Science’ valt bijvoorbeeld te lezen hoe het zit met zaken als bloedverlies en vruchtbaarheid, wanneer je een arts zou moeten raadplegen en waarom de app gegevens als lichaamstemperatuur, gewicht, ontlasting, huidconditie en stemmingen bijhoudt.

“Ik gebruik de app al jaren”, zegt Gottenbos. “Doordat hij steeds meer informatie van je verzamelt, kan hij steeds beter voorspellen hoe je cyclus verloopt, wanneer je vruchtbaar bent en wanneer je last kunt hebben van PMS. Zo krijg je een goed beeld van hoe je lijf werkt. Je kunt je gegevens zelfs gelijkschakelen met vriendinnen, zodat je kunt zien wie ongesteld is. Dat hebben mijn collega’s en ik onlangs voor de lol gedaan. Raar? Nee hoor, we hebben een bedrijf in menstruatiecups, dus we zijn al met het onderwerp bezig.”

Kritisch blijven

Wie een menstruatie-app wil gebruiken, doet er goed aan de gebruiksvoorwaarden vooraf goed door te spitten. In 2016 berichtte The Washington Post al over de verkoop van data, zoals informatie over seksuele activiteit, alcoholgebruik, medische informatie en het al dan niet hebben van een kinderwens - een goudmijn voor marketeers.

Niet bij alle apps is duidelijk wat er met je data gebeurt. “Je deelt veelal je meest intieme informatie”, zegt David Korteweg van Bits of Freedom, een stichting die opkomt voor digitale rechten. “Het is dus belangrijk te weten hoe je gegevens worden opgeslagen. Gebeurt dat lokaal op je telefoon of worden je gegevens centraal opgeslagen op een server van een app-aanbieder - en zo ja, hoe?”

Sommige apps delen persoonlijke informatie met derden, zonder duidelijk te maken wie dat zijn. “Er gelden strenge wettelijke eisen aan het gebruik van gezondheidsgegevens. De aanbieders van deze apps mogen deze gegevens in principe niet verzamelen, tenzij je hiervoor uitdrukkelijk toestemming geeft via een actieve handeling. En het is essentieel dat vooraf helder is waarvoor je toestemming geeft als je zo’n app installeert. Daar schort het nu vaak aan. Zo staat in de privacy policy van Maya dat je toestemming geeft door de app te gebruiken. Van geldige uitdrukkelijke toestemming is dan zeker geen sprake.”

Kortom: lees de privacyverklaring, weet wie de aanbieder is, waar en hoe je informatie wordt opgeslagen, met wie die eventueel wordt gedeeld en wat de consequenties kunnen zijn als dat gebeurt. Korteweg: “Alleen Clue lijkt tot nu toe helder te zijn over de opslag en het gebruik van je gegevens. Standaard worden je gegevens lokaal op je telefoon opgeslagen en als je een account hebt, geven ze helder aan hoe ze je gegevens beveiligen.” Goed om te weten: je hebt recht op inzage van je verzamelde gegevens en kunt je toestemming altijd intrekken (zie voor beide mydatadoneright.eu). Hoe handig menstruatie-apps dus ook zijn: kritisch zijn kan geen kwaad.

4 menstruatie-apps

Flo

Voer in hoe je je voelt, wanneer je menstrueert en eventuele menstruatieklachten waar je last van hebt en Flo vergelijkt je data met die van miljoenen andere gebruikers om te voorspellen wanneer je vruchtbare periode is (op de kalender te zien als blauwe dagen) en wanneer je weer ongesteld wordt (rode dagen). Dit doet Flo op basis van AI-software, ontwikkeld door internationaal techbedrijf InData Labs. Volgens het privacystatement komen data zonder expliciete toestemming niet terecht bij derden. Eerste week gratis, daarna €6,99 per maand, Android en iOS

Clue

Een van de meest uitgebreide, meest wetenschappelijk onderbouwde en minst kinderachtig vormgegeven apps die menstruatie, ovulatie en vruchtbaarheid bijhouden en voorspellen. De app geeft de informatie weer als cirkel, die de cyclus voorstelt, en geeft reminders - bijvoorbeeld om de pil niet te vergeten. Voorspellingen worden gedaan op basis van je eerder ingevoerde data - hoe meer, hoe nauwkeuriger. Als je een account aanmaakt, worden data geanonimiseerd en beveiligd opgeslagen op de servers van Clue en gebruikt voor onderzoek. Maak je geen account aan, dan wordt de informatie alleen op je telefoon bewaard. Gratis, Android en iOS

Menstruatiekalender

Basic uitziende en makkelijk te gebruiken app, die op basis van ingevoerde lichaamstemperatuur, gewicht, stemmingen, eventuele klachten en bloedingen berekent wanneer je menstruatie, ovulatie en vruchtbare dagen zijn. Te beveiligen met een wachtwoord. ‘Onze partners kunnen gegevens verzamelen voor het persoonlijk afstemmen van advertenties en metingen,’ vermeldt het privacystatement. Ga je daar niet mee akkoord, dan kun je de app evengoed gebruiken. Vergeet dan niet je gegevens te back-uppen. Gratis, Android en iOS

Glow

Deze ‘ovulatiekalender’ is vooral bedoeld als vruchtbaarheidsapp (ook voor mannen), maar is ook te gebruiken om je cyclus bij te houden als je anticonceptie gebruikt. Ook hier geldt: hoe meer data je invoert, hoe beter de voorspellingen van vruchtbare dagen en mood swings kloppen. Het aanmaken van een account is verplicht. De app benadrukt geen data aan derden te verkopen, maar kan die wel doorgeven aan ‘partners’ als dit nodig is voor gebruik van de app, en gebruikt geanonimiseerde data voor onderzoek. Gratis, Android en iOS




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.