Exclusief voor abonnees

Medische 'bijbel' vormt handige eerste hulp bij reisongevallen

Dokter, spoed of 112: beoordeel zélf medische symptomen met thuisgids

Getty Images
Naar de spoed, de huisarts of zelf medische zorg toedienen? Hoe vaak heb je jezelf die vraag al niet gesteld bij een medisch probleem? Spoedarts Frédéric Adnet schreef een handige ‘bijbel’ om onnodige bezoeken aan de spoeddienst te vermijden.

Al jaren trekken spoedartsen aan de alarmbel omdat te veel patiënten met lichte verwondingen of klachten naar de spoeddienst trekken, terwijl ze absoluut geen spoedverzorging nodig hebben. Helaas blijven de cijfers stijgen. Uit de laatste onderzoekscijfers (2015) van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) bleek zelfs dat jaarlijks 4,5 miljoen patiënten de Belgische spoeddiensten bezochten, wat een stijging is van 40 procent ten opzichte van 2010.

Ruim de helft — 2,66 miljoen — zag overdag een spoedarts en ongeveer één op de vier meldde zich ’s nachts of in het weekend aan. Opvallend is dat meer dan zeven op de tien patiënten op eigen initiatief naar de spoedgevallendienst trekken. Zijn we dan allemaal hypochonders of is het zo slecht gesteld met onze gezondheid? «Het is een dubbel fenomeen, want anderzijds zijn er elk jaar tienduizenden mensen die níet naar een dokter gaan als ze klachten hebben waarvoor een behandeling nodig is», weet dokter Frédéric Adnet, gespecialiseerd in spoedgeneeskunde.

Iets wat bevestigd wordt door recente cijfers van minister van Volksgezondheid Maggie De Block: één op de tien Belgen gaat nooit naar de huisarts. En ook dat brengt een kostenplaatje met zich mee: mensen die de voorbije vijf jaar niet naar de huisarts gingen, kosten de sociale zekerheid meer dan mensen die al eens naar de huisarts gaan.

Dokter Google

Maar hoe weet je nu of een klacht ernstig genoeg is om ermee naar de huisarts of spoeddienst te gaan? «Je kan natuurlijk eerst informatie zoeken op het internet», geeft Adnet aan. «Maar zelf heb ik nog niet één website ontdekt die de voornaamste aandoeningen behandelt die zich in het dagelijkse leven voordoen. Om juist te kunnen handelen, is het belangrijk de ernst van de symptomen vast te kunnen stellen, zodat je kan beslissen om het zelf op te lossen, naar de dokter te gaan of naar de spoeddienst te trekken. Veel voorkomende kwalen worden helaas niet altijd juist beoordeeld.» Zo gaat het in de helft van de spoedconsultaties om ‘kleine traumatologie’, zoals snijwondjes of pijn na een val. Aandoeningen die perfect door de huisarts behandeld kunnen worden, of waarbij je kan voorkomen dat het ernstiger wordt door zelf eerst de juiste zorg toe te dienen.

Tenminste: als je voldoende kennis hebt over eerste hulp. Uit een peiling van het Rode Kruis Vlaanderen vorig jaar bleek helaas dat we onze kennis over eerste hulp fout inschatten. Zo kiezen vier op de tien mensen voor een foutieve hulpmethode bij snijwonden en drie op de tien voor een foutieve hulpmethode bij hevige bloedingen. Nochtans volgde een meerderheid van de bevolking ooit al eens een eerstehulples bij de jeugdbeweging, op school of op de werkvloer.

Help, ik heb...... pijn op de borst

«Als er één klacht is die je serieus moet nemen, is het wel pijn op de borst. Treedt die spontaan op, zonder dat er sprake is van een schok, dan kan de oorzaak ernstig zijn. Als je dan niet snel handelt, kan de klacht levensbedreigend worden.»

Doen

Neem in afwachting van medisch advies aspirine (1.000 mg) in tegen de pijn en de ontsteking van het hartzakje, mits er geen contra-indicatie is.

Symptomen checken

• Plotse pijn zonder dat er sprake was van een klap of schok?
• Zit pijn midden op de borstkas of op de ribben?
• Straalt de pijn uit over de borst?
• Gaat de pijn gepaard met gevoel van malaise en zweten, bleek worden, braken of een slecht gevoel?
• Heb je het gevoel alsof er een gewicht op de borst drukt?

Huisarts of spoeddienst?

Raadpleeg je huisarts bij
• Zeer lokale pijn op de borst ten gevolge van een klap 
of ongewoon ver gestrekte arm
• Pijn op de borst die optreedt bij een beweging en stopt wanneer de beweging ophoudt

DIRECT naar arts of huisartsenpost
• Onbekende, plotselinge pijn aan beide kanten van de borst
• Je voelt je hart kloppen en ervaart dat als pijnlijk
• Pijn op de borst die al is onderzocht (in de context van hart- en vaatziekte)

Naar spoeddienst of bel 112 bij
• Pijn op de borst die minuten aanhoudt
• Ongewone pijn die ineens midden op de borst ontstaat en aanhoudt
• Pijn die het gevoel geeft dat er een gewicht op de borst drukt
• Pijn op de borst in combinatie met onwel zijn, overmatig zweten en/of misselijkheid
• Een vast pijnlijk punt onder aan de ribben dat het gevoel geeft buiten adem te zijn of moeite te hebben met ademhalen




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.