Studie wijst uit: beter geen hormonenbehandeling bij milde schildklierproblemen

Foto ter illustratie.
Shutterstock Foto ter illustratie.
Bij volwassenen met een schildklierprobleem is het beter om geen schildklierhormonen toe te dienen. Zo een hormonenbehandeling blijkt milde symptomen zoals vermoeidheid of neerslachtigheid immers niet te verbeteren, blijkt uit een internationale studie waaraan experts van de KU Leuven meewerkten. "Het toedienen van hormonen was ook in België een veelvoorkomende praktijk", bevestigt dokter Mieke Vermandere van het Academisch Centrum voor Huisartsgeneeskunde. De studie zorgt in die zin dus voor een kleine revolutie.

De schildklier is een orgaan in de hals dat schildklierhormonen aanmaakt. Die hormonenproductie wordt aangestuurd door de hypofyse, een klier midden in het hoofd, onder de hersenen. Om te signaleren hoeveel hormonen de schildklier moet aanmaken, maakt de hypofyse zelf het schildklierstimulerend hormoon TSH. Bij subklinische hypothyreoïdie (dit is de toestand waarbij bloedonderzoek aangeeft dat het TSH te hoog is, nvdr.) blijft het gehalte van de schildklierhormonen in het bloed stabiel, terwijl het gehalte TSH stijgt. Met andere woorden, de hypofyse stimuleert de schildklier, maar die maakt niet meer hormonen. 

Deze aandoening treft ongeveer vijf procent van de volwassenen, bij ouderen loopt dat zelfs op tot tien à vijftien procent

Deze aandoening treft ongeveer vijf procent van de volwassenen, bij ouderen loopt dat zelfs op tot tien à vijftien procent. Sommige mensen vertonen helemaal geen symptomen, anderen vertonen milde tekenen van vermoeidheid, neerslachtigheid en gewichtstoename - al is niet duidelijk of die rechtstreeks te wijten zijn aan de aandoening. 

Subklinische hypothyreoïdie kan alleen vastgesteld worden met een bloedtest. Tot nu toe was het de richtlijn om hormonen toe te dienen bij patiënten met een TSH-gehalte boven de 10 mlU/L (milli international unit per liter, de standaardeenheid), waar de normale waarden tussen 0,4 en 4 liggen. Begin deze eeuw verdubbelde het aantal hormonenbehandelingen.

Uit vergelijkend onderzoek blijkt dat het toedienen van hormonen geen effect heeft op vermoeidheid, neerslachtigheid, gewichtstoename of andere symptomen

Maar uit vergelijkend onderzoek, waarbij een hormonenbehandeling vergeleken werd met een placebo, blijkt dat het toedienen van hormonen geen effect heeft op vermoeidheid, neerslachtigheid, gewichtstoename of andere symptomen. "Vandaar de aanbeveling om bij bijna alle volwassenen met subklinische hypothyreoïdie geen hormonen meer toe te dienen", legt Vermandere uit. De aanbeveling geldt niet voor vrouwen die proberen zwanger te worden of patiënten met zeer hoge TSH-niveaus (boven 20 mlU/L). De richtlijn is mogelijk ook niet van toepassing bij patiënten met ernstige symptomen of bij mensen jonger dan 30.

Cijfers over het aantal hormonenbehandelingen in ons land heeft het Academisch Centrum voor Huisartsgeneeskunde niet, maar dokter Vermandere bevestigt dat het in elk geval een veelvoorkomende praktijk is. "In de VS staat dit zelfs in de top drie van meest voorgeschreven geneesmiddelen". Een alternatieve behandeling is er nog niet; de arts wordt aangeraden om de patiënt te blijven opvolgen, onder meer via bloedafnames.




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.