Exclusief voor abonnees

Feiten en fabels over de griep: zo kan je je het best wapenen nu het griepseizoen eraan komt

Een vaccinatie blijft de beste remedie tegen griep.
Shutterstock Een vaccinatie blijft de beste remedie tegen griep.
Graaf u in, kruip in uw kelder: daar is de griep. Experts verwachten dat we binnen 1 à 2 weken van een epidemie spreken. Maar hoe wapen je je nu het best tegen het bekendste virus? En wat als het je toch te pakken krijgt?

De griep komt eraan

Tussen 6 en 12 januari hebben al 94 Belgen per 100.000 inwoners hun huisarts geraadpleegd voor griepklachten als koorts, hoest, spierpijn en vermoeidheid. Daarmee begint de grafieklijn van het aantal griepgevallen in ons land aan een steile klim, richting epidemie. “Naar verwachting zullen we de epidemische drempel binnen één, uiterlijk een tweetal weken bereiken”, zegt professor Johan Neyts, viroloog aan de KU Leuven. 

Dat is het geval wanneer gedurende twee opeenvolgende weken minstens 153 patiënten per 100.000 inwoners met griep bij de huisarts aankloppen. “De voorbije vijf jaar kwam de epidemie rond hetzelfde tijdstip, enkele weken na de kerstvakantie: scholen zijn dan ook een ware broeihaard van influenza-infecties.”

Hoe eraan ontkomen?

U bleef nog gespaard van koorts, gesnotter en pijnlijke spieren? Houden zo! Maar hoe doet je dit? Door u effectief alleen in een kelder af te zonderen, want de griep krijg je uitsluitend door contact met anderen. Het griepvirus is heel besmettelijk. 

Ziektekiemen verspreiden zich vaak als iemand iets aanraakt wat besmet is en daarna zijn ogen, neus of ogen aanraakt. Maar ook gewoon praten met iemand die het virus heeft, kan al voldoende zijn om ook geïnfecteerd te raken. Wie veel op drukbezochte plaatsen of in afgesloten ruimten verblijft, loopt meer kans op besmetting.

ANP XTRA

“De reden waarom de griep hier altijd in de winter toeslaat, is eigenlijk nog nooit echt wetenschappelijk aangetoond, maar hoogstwaarschijnlijk komt het doordat we dan veel meer binnen zitten, dicht bij elkaar in ruimtes zonder veel verluchting, of in droge lucht”, weet de viroloog. Daardoor besmetten we mekaar ook makkelijker, vaak zonder het te weten.

“Eigenlijk is het een beetje een loterij: kom ik in contact met iemand die besmet is, of niet”, zegt Neyts. “Besmetting kan al simpelweg doordat iemand op de werkplek of in de trein hoest of niest, of via een deurklink. Dat is trouwens een ware besmettingshaard waarop het virus tot vier uur kan overleven. Omdat jezelf thuis opsluiten geen echte optie is, blijft een vaccinatie het beste wat je kan doen.”

Vaccineren nu nog zinvol?

De Hoge Gezondheidsraad raadt aan zich te laten vaccineren tegen de griep tot midden december, maar zolang de piek in het aantal griepgevallen de epidemische drempel niet heeft bereikt, heeft een inenting nog altijd zin, aldus Sciensano, het federaal gezondheidsinstituut. “Ideaal is de griepprik eind oktober, begin november te laten zetten, uiterlijk eind november”, zegt viroloog Neyts. 

“Maar zolang men nog niet is geïnfecteerd, blijft inenten nuttig, zeker als men tot een risicogroep behoort. Vanaf een dikke week, pakweg 10 dagen, is men immuun tegen het virus. Op die manier is men toch beschermd tegen een eventuele besmetting in februari. Alles wijst er trouwens op dat de vier virusstammen in het vaccin dat dit seizoen wordt gebruikt de juiste keuze was, en het middel dus erg efficiënt is.”

Nooit zieker als na griepprik?

Help! Ik ben nog nooit zo ziek geweest, als na een griepprik. “Larie en apekool”, verzekert Neyts. “Het griepvaccin kan je onmogelijk ziek maken. Het influenzavirus is een minuscuul partikeltje waarvan men enkel de kleine ‘uitstekeltjes’ van het oppervlak - zogenaamde spikes - in het vaccin stopt. De enige reactie van het lichaam op de geïnjecteerde stof is de aanmaak van antistoffen. Het is natuurlijk niet uitgesloten dat men nadien nog van een ander virus of bacteriële infectie ziek wordt, maar dat heeft dan niets met het griepvaccin te maken.”

Aerosolen, kleine druppeltjes in de lucht, zijn verspreiders van het griepvirus.
ANP Aerosolen, kleine druppeltjes in de lucht, zijn verspreiders van het griepvirus.

Andere voorzorgsmaatregelen nuttig?

Vraag is of je buiten een vaccinatie nog iets kan doen om een dagenlang verblijf in de lappenmand, of erger nog het ziekbed, te vermijden? Tijdens een griepepidemie is het erg moeilijk te voorkomen dat je ziek wordt. Maar er zijn wel voorzorgsmaatregelen die je kan nemen opdat het virus je minder makkelijk te pakken zou krijgen. Een goede hygiëne is de eerste. 

“Vooral een goede handhygiëne is belangrijk: was ze daarom geregeld, met zeep”, geeft Neyts als tip. Kom met je vingers voorts zo weinig mogelijk in mond of ogen en reinig harde oppervlakken en voorwerpen zoals aanrecht, keukengerei, kranen, deurklinken, trapleuningen en telefoon regelmatig met een normaal schoonmaakmiddel. Ook gezond eten, voldoende bewegen en een goede nachtrust maken je minder vatbaar voor griep.

Help! Het virus heeft me toch te pakken.

Toch een pijnlijke keel, hoge koorts en koude rillingen? Uitzieken is de boodschap die de huisarts dan meestal geeft. Koorts en pijn verdwijnen meestal na twee tot vier dagen, maar het kan soms een paar weken duren voordat je je weer de oude voelt. “Er bestaat wel medicatie die de vermenigvuldiging van het virus in het lichaam afremt, zoals antibiotica met bacteriën doet”, zegt Neyts. 

“Alleen is het belangrijk dat we hiermee erg zorgvuldig omspringen, om het risico op resistentie te verkleinen. Daarom blijven de pillen best voorbehouden voor erg verzwakte en risicopatiënten. Antibiotica zijn trouwens volstrekt nutteloos tegen de griep.”

Zijn er middeltjes die het griepleed verkorten, of écht verzachten?

Gember, zo beweren de Chinezen al eeuwenlang. Vers geraspte gember of gemberwortelthee zouden een heilzame werking hebben bij misselijkheid én griepklachten. Andere zogenaamde wondermiddeltjes: kruidenthee, rauwe knoflook en kippensoep. 

Viroloog Neyts heeft toch zo zijn twijfels.” Van veel van die zogenaamde huis-, tuin- en-keukenremedies is bewezen dat ze niet werken. Een doorgesneden ui op je nachtkastje? Het helpt niks. De griep is een virusaanval op het lichaam die door het immuunsysteem moet worden aangepakt. Eucalyptusdampen kunnen de ademhalingswegen misschien wat vrijmaken, net zoals veel warme dranken de keel misschien wel wat smeren. Maar genezen doen ze niet, net als pijn- of koortswerende middelen, trouwens. Uitzieken is dus de boodschap.”




22 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Louis Meeus

    Laat die rommel van een griepspuit uit je lijf.

  • alain lammens

    Mr Holmes, de sociale zekerheid wordt enorm gemolken op vele andere manieren, zelfs door mensen welke nog nooit of zeer weinig bijgedragen hebben. Laten inenten of niet is een persoonlijke keuze !

  • De Waen Luc

    Slechts 45 % van de dokters krijgen zelf een griepprik,,,,en nog zijn de mensen blind..Al 35 jaar geen enkel medicijn neem ik, zelfs geen pijnstiller,,niks..Maar wel die "onbewezen "keukenmiddeltjes" zoals look, gember, kruiden....

  • Johan Streulens

    Onzin zijnde! Leef en beleef.. Griep? Nimmer gehad sinds ik alle medicatie wist te verdoemen. Griep? Enkel in men jeugd hebbende.. onder zorg van.. Geen "kasplantje" weten te zijn, de 60 voorbij!

  • Louis Holmes

    Waarom zou het ziekenfonds ook nog foliekes van de inenting van het pneumokokken vaccin moeten terugbetalen? begin te begrijpen waarom onze sociale zekerheid zo duur is.