Exclusief voor abonnees

Is verse gemberthee wel zo gezond?

-
Getty Images/Image Source -
Verse gemberthee drinken is hip, maar is het ook gezond? Talloze blogs beschrijven lyrisch hoe gember ontstekingsremmend werkt, helpt bij het afvallen, je afweersysteem een boost geeft en alzheimer tegenhoudt. Kan dat allemaal wel?

Eén specerij met zoveel krachten, dat klinkt te mooi om waar te zijn. En inderdaad: de meeste gezondheidsclaims over gember zijn niet wetenschappelijk bewezen. Dat betekent niet dat het niet onderzocht is, integendeel. Gemberwortel is een kruid met interessante stoffen waar behoorlijk wat onderzoek naar is gedaan, volgens voedingsexpert Renger Witkamp.

Maar vaak zijn daar kanttekeningen bij te plaatsen. Zo is de kwaliteit van sommige studies niet om over naar huis te schrijven of is het resultaat niet relevant genoeg voor mensen, omdat alleen is getest op cellen of proefdieren. Gemberpoeder reageert dan in een reageerbuisje met cellen die in het lichaam een rol lijken te spelen bij alzheimer, en vervolgens lezen we in nieuwsberichten dat gember verlies van hersencellen bij alzheimer tegengaat. “Dat soort beweringen zijn op zijn minst voorbarig en niet onderbouwd”, mailt Witkamp.

Onderzoekers van de universiteit van Seoel vergeleken onlangs 109 studies naar diverse gezondheidseffecten van gember. Ze kwamen veel positieve resultaten tegen, maar concludeerden ook dat 60 procent van de studies niet voldeed aan de kwaliteitseisen. Consistent waren de resultaten ook lang niet altijd. Zo vond één studie dat gember net zo effectief is in het verminderen van symptomen van reuma als Ibuprofen, terwijl een andere geen effect rapporteerde.

Wagenziekte

Er is ook onvoldoende bewijs dat gember de kans op darmkanker verlaagt, benadrukt Merel van Veen, coördinator Voeding en Kanker van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds. Afgelopen jaren zijn slechts enkele experimenten met hooguit 30 proefpersonen gedaan, waar geen eenduidige resultaten uitkwamen. Het internationale rapport Diet, Nutrition, Physical Activity and Cancer: a Global Perspective rept met geen woord over gember, en dat document is voor Van Veen en haar collega’s leidend bij het formuleren van adviezen over voeding en kanker.

Er is één effect van gember dat in studies aardig overeind blijft: de positieve werking op het maag-darmkanaal. Het lijkt erop dat gember een ‘anti-emetisch’ effect heeft, wat betekent dat het helpt tegen braken. In 2012 bracht het European Medicine Agency een positief advies uit over het gebruik van gembersupplementen tegen wagenziekte. Een kop thee tegen misselijkheid kan dus geen kwaad, al moet je wellicht heel veel thee drinken om zo’n sterk effect te krijgen als in studies, waarin ze meestal supplementen van gemberpoeder of –extract gebruiken. Van Veen: “Supplementen bevatten veel meer gember, omdat het geconcentreerd is en thee juist verdund.”

En hoe zit het met dat gevoel dat gemberthee de keel zo heerlijk smeert bij keelpijn? Dat heeft waarschijnlijk meer te maken met het algemene doktersadvies bij keelpijn: drink. Vocht werkt pijnverzachtend, of dat nu een glas water of thee is.

Een wondermiddel is gember dus niet, maar het past volgens het Voedingscentrum wel binnen een gezond dieet. Dat heeft dan weer een vrij simpele reden, die niets met thee te maken heeft: gember is als smaakmaker in gerechten een mooi alternatief voor zout.