Is het nodig om vitamine D-supplementen te slikken nu de winter eraan komt?

Getty Images/iStockphoto
Vitamine D is een hot topic in de gezondheidszorg. Uit onderzoek blijkt dat tegen het einde van de winter bijna alle Belgen er een tekort aan hebben, maar is het nodig om supplementen te slikken?

Ons lichaam heeft vitamine D nodig om calcium uit de voeding in het lichaam op te nemen. De vitamine is daarom noodzakelijk voor de groei en het behoud van stevige botten en tanden. Bij jonge kinderen kan een tekort de botziekte rachitis veroorzaken en ook spierkrampen kunnen een gevolg zijn. Ook zijn er al verbanden gevonden tussen een vitamine D-tekort en auto-immuunziekten zoals kanker, astma, multiple sclerose en diabetes type 1. Of het tekort de oorzaak of het gevolg is van deze ziektes is wel nog niet aangetoond.

De belangrijkste bron van vitamine D is zonlicht. In de zomer heeft dan ook bijna niemand in België last van een tekort omdat 15 tot 30 minuten met je gezicht en handen in de zon zitten al volstaat. In de winter, als er weinig zon is, krijgen we bijna niks van de vitamine binnen waardoor minstens 7 op de 10 met een tekort kampt. Sommige voedingsmiddelen zoals vette vis, volle zuivel en eierdooiers bevatten de vitamine ook, maar dat is eerder beperkt. Grofweg wordt geschat dat we 80% van vitamine D binnenkrijgen via de zon, de overige 20% via voeding.

Niet op eigen houtje

Hoevéél vitamine D ons lichaam nu exact nodig heeft, of het aangeraden is supplementen in te nemen en of dokters ons vitamine D-niveau routinematig zouden moeten controleren, staat echter nog steeds ter discussie. “Ouderen hebben vaak een supplement nodig omdat ze minder buitenkomen en de productie in het lichaam minder efficiënt verloopt”, vertelt Kirsten Catthoor, psychiater in het ZNA Psychiatrisch Ziekenhuis Antwerpen. “Bij gezonde mensen is extra vitamine D slikken minder aan de orde. Voldoende buitenkomen en je huid drie, vier keer per dag twintig minuten lang aan zonlicht blootstellen, helpt om je vitamine D-reserve op punt te houden. Op eigen houtje vitamine D slikken is geen goed idee. Vitamine D is namelijk vetoplosbaar. Een teveel aan wateroplosbare vitamines - zoals vitamine C - plas je uit. Een teveel aan vitamine D nestelt zich in je vetweefsel en dat kan schadelijk zijn. Alleen als een bloedopname een tekort aan vitamine D blootlegt, is een supplement belangrijk.”

Dat beaamt ook Rini Verpraet, huisarts gespecialiseerd in complementaire geneeskunde. “Laat je altijd adviseren door een arts of een supplement zinvol is of niet. Hoewel de complementaire geneeskunde heel wat interessante toepassingen kent, is het nooit een goed idee om ondoordacht te werk te gaan. Ik krijg soms patiënten over de vloer die maandenlang allerlei middelen slikken. Ook een natuurlijk middel kan toxisch zijn. Raadpleeg daarom altijd een arts, therapeut of apotheker voor je ergens mee begint. En merk je na een maand geen verschil? Stop er dan mee. Dan is het middel wellicht niet het juiste voor jou.”

Verschillende standaarden

Er zijn ook onderzoekers die zelfs waarschuwen voor een behandeling met supplementen, wanneer uit een bloedtest blijkt dat iemand een vitamine D-tekort heeft. Naast de doseringsrisico’s zijn er ook studies die uitwijzen dat de labotesten voor het type vitamine D dat in het bloed circuleert - 25-hydroxyvitamine D - mogelijk niet de meest betrouwbare maatstaf zijn voor het vitamine D-niveau. Bovendien gebruikt niet elk labo dezelfde standaardtest en hanteren ze verschillende standaarden voor wat beschouwd wordt als een normaal niveau.

Professor Chantal Mathieu (KU Leuven) zei in een college van ‘De Universiteit van Vlaanderen’ vorig jaar dat er nog veel onduidelijkheid bestaat over de gevolgen van een tekort en het daarom raadzaam is om in de winter toch extra vitamine D bij te nemen. “Of je dat nu doet via supplementen, verrijkte voeding of door op reis te gaan, dat maakt eigenlijk niet uit. Als je supplementen neemt, doe het dan wel altijd op een voorzichtige manier en niet zonder eerst langs te gaan bij je dokter,” aldus Mathieu. 

In ons land bedraagt de aanbevolen dagelijkse inname volgens de Hoge Gezondheidsraad 10 microgram per dag voor volwassenen, of 15 microgram voor tieners en 20 microgram voor bejaarden. Om die aanbevelingen te halen, is volgens de raad soms een verrijking van voedingsmiddelen of een supplement in de vorm van geneesmiddelen nodig.




2 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Tom Willems

    Ik neem al jaren D-Pearls van Pharma Nord in de maanden waar we onvoldoende zon hebben en dat zijn er wel wat! En mijn vitamine D waarden blijven zo perfect op peil!

  • Jan Groenendaal

    Voor gezonde personen is het sterk aan te raden de vitamines K,A,D en E niet als supplement in te nemen. Leef natuurlijk en gezond en probeer niet slimmer te zijn dan hoe de genetische evolutie ons heeft gemaakt. Want daar kan een mens met zijn mager beetje verstand maar grote eigenwaan niet bij.