Internationale dag van de coeliakie: 50.000 Belgen weten niet dat gluten hen ziek maken

Meer dan 50.000 Belgen zijn nog niet gediagnosticeerd met glutenintolerantie.
Shutterstock Meer dan 50.000 Belgen zijn nog niet gediagnosticeerd met glutenintolerantie.
Naar schatting lijdt één op de honderd mensen aan glutenintolerantie (of coeliakie), maar amper een tiende daarvan is zich er bewust van. Wat betekent dat in België meer dan 50.000 mensen nog niet gediagnosticeerd zijn. Hierdoor lopen patiënten meer risico op complicaties als osteoporose, neurologische aandoeningen en in zeldzame gevallen dunnedarmkanker. Hoe komt het dat zoveel mensen niet doorhebben dat ze slecht tegen gluten kunnen?

Gluten (van het Latijnse woord voor lijm) is een kleefstof uit de eiwitten van graankorrels die van nature voorkomt in tarwe (ook in spelt), rogge en gerst, maar niet in haver. Het geeft bij de bereiding stevigheid en elasticiteit aan het brood. Gluten bestaan uit glutenine en gliadine. Gliadines veroorzaken bij mensen met glutenintolerantie (coeliakie) auto-immuunreacties in de dunne darm, waardoor het darmvlies ontstoken en beschadigd raakt. Dat kan weer leiden tot een verminderde opname van voedingstoffen en tot darmklachten. Rijst en maïs bevatten ook gluten maar geen gliadine. 

Parallel met de hetze tegen brood zijn glutenvrije producten in al hun vormen aan een opmars bezig. Hippe koffiezaken pakken uit met glutenvrij brood en gebak, in elke supermarkt vind je nu glutenvrije koekjes. Uit een onderzoek van Schär, een producent van glutenvrije voedingswaren, bij 2.000 Belgische gezinnen blijkt ook dat het aantal Belgen dat glutenvrij eet omwille van medische redenen tussen 2018 en 2019 met 10% gestegen is. De overgrote meerderheid van glutenvrije eters doet dit op doktersvoorschrift en onderging een medische test. Dat steeds meer mensen gluten mijden omdat het hip is, klopt dus niet. 

Vage klachten

Toch zijn er zoals eerder gezegd minstens 50.000 Belgen die coeliakie hebben maar zich er niet bewust van zijn. Dat de helft nooit of te laat gediagnosticeerd wordt, is volgens Schär-diëtiste Nancy Pyck deels te wijten aan de vage klachten bij coeliakie, waardoor dikwijls andere aandoeningen geassocieerd worden. Wanneer iemand met coeliakie gluten eet kunnen één of meerdere van de volgende klachten zich voordoen: buikkrampen, chronische diarree of constipatie, een opgezette buik, hoofdpijn, vermoeidheid, ijzertekort, groeiachterstand bij kinderen, etc. 

Chantal Devue, ondervoorzitter van de Vlaamse Coeliakievereniging, ontdekte 15 jaar geleden op 36-jarige leeftijd pas dat ze coeliakie heeft: “Ik herkende mij wel in de symptomen, maar had die al sinds mijn kindertijd. Ik dacht daarom dat dit mijn normale stoelgangpatroon was. Omdat ik het moeilijk vond om de diagnose te aanvaarden ging ik op zoek naar een tweede mening die coeliakie bevestigde.”

Wat te doen als je coeliakiesymptomen herkent?

Diëtiste Pyck raadt aan om de volgende stappen te ondernemen wanneer je je herkent in de symptomen van coeliakie: “Bezoek eerst en vooral je huisarts om na te gaan of gluten de oorzaak kunnen zijn. Een bloedafname kan meer duidelijkheid geven over de antistoffen die je lichaam tegen gluten aanmaakt. Bij een positief resultaat, raadpleeg je best een maag-darmspecialist voor een biopsie van het dunne-darmslijmvlies, wat het mogelijk maakt om coeliakie te diagnosticeren.”

Voor wie denkt dat brood en bijgevolg gluten gewoon niet gezond zijn en dat je ze best mijdt, kunnen we kort zijn: voor gezonde darmen is er niets mis met gluten. Je darmen hebben de vezels uit volkorenbrood zelfs nodig.




1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Katrien Wellens

    Er kwam veel reactie op bovenstaande stelling nl. dat er in mais en rijst gluten zitten; wetenschappelijk / chemisch gezien klopt dit, maar dit is een ander type gluten dan deze in tarwe (gliadine). Rijst en mais zijn bijgevolg wel veilig voor mensen met coeliakie. Dat vind ik in bovenstaand artikel niet duidelijk.