Exclusief voor abonnees

In de strijd tegen corona en andere virussen: kan je je afweersysteem ook zelf een boost geven?

Illustratie
thinkstock Illustratie
Een sterk en gezond immuunsysteem beschermt beter tegen virussen en bacteriën. Ons afweersysteem is dan ook het belangrijkste wapen in tijden van verkoudheden, corona en griep. Een verzwakking is geen optie. Maar kunnen we ons immuunsysteem zelf een boost geven? En helpen vitaminesupplementen nu echt? Enkele professoren leggen uit.

Elke dag krijgen we meer dan 100 miljoen virussen en bacteriën binnen. Niet erg, want de pakweg 30 miljoen unieke antilichamen van ons immuunsysteem zijn zo geprogrammeerd dat ze zowel elke interne ziekteverwekker als elke externe indringer herkennen. Nog een pak meer antilichamen gaan als het goed is vervolgens meteen in de aanval tegen al die bedreigingen. Toch lijkt ons afweersysteem na de zoveelste snotvalling of keelontsteking wel een boost te kunnen gebruiken. Maar kan dat wel, ons immuunsysteem een boost geven?

Alle specialisten zijn het erover eens: een gezond mens heeft in principe een voldoende sterk immuunsysteem. Ook hier geldt de gouden raad: ga voor een gezonde levensstijl met evenwichtige en vezelrijke voeding. Dus: voldoende groenten en fruit. “Vitamine C is daarbij belangrijk”, zegt professor Isabelle Meyts van de afdeling Immunologie van de KU Leuven. “Fruit zit er echt vol van: onder meer sinaasappels en blauwe bessen zijn supergoed.” 

Wat met de vele commerciële supplementen op de markt? Wie gezond eet, krijgt vanzelf alle nodige vitaminen, mineralen en zouten binnen. De inname van eventuele extra vitaminepreparaten is volgens experten enkel aangewezen op doktersadvies.

Even snel de ‘platte batterijen’ van het systeem opladen, dat lukt niet

Diensthoofd Immunologie Didier Ebo (UZA)

Wandeling in het zonnetje

Maar ook vitamine D speelt een duidelijke rol in de werking van ons afweermechanisme. “Natuurlijk zonlicht heeft een immuunregulerende werking: voldoende in het zonnetje wandelen dus, want voldoende beweging is eveneens belangrijk”, adviseert Meyts. “Omdat onze levensstijl waarbij we vooral binnen werken dat niet altijd toelaat, is vitamine D misschien nog het enige zinvolle supplement, aldus professor Steven Callens, diensthoofd Inwendige ziekten van het UZ Gent.

Dagelijks een ochtendlijke koude douche, liters groene thee of investeren in een infraroodcabine? Om het immuunsysteem een boost te geven, lijkt het dus allemaal nutteloos. “De werking van al die zogenaamde middeltjes is nauwelijks of niet bewezen”, weet diensthoofd Immunologie Didier Ebo van het UZA. “Eigenlijk hebben we echt niet veel vat op ons immuunsysteem. Even snel de ‘platte batterijen’ van het systeem opladen, dat lukt niet.” 

Ons immuunsysteem bestaat grofweg uit twee grote onderdelen: een aangeboren en een verworven deel. Ebo legt uit: “Het eerste krijgen we automatisch mee van Moeder Natuur. Het tweede bouwen we gaandeweg zelf op: door in contact te komen met infecties en vaccinaties. Ons systeem ‘leert’ uit vorige contacten. Zo weet het wat te doen wanneer die indringer de volgende keer aanklopt. Daarvoor moet het wel eerst worden ‘geprikkeld’. Zo is men in Zuid-Afrika van nature veel beter gewapend tegen malaria, terwijl men er minder bestand is tegen onze griep.” 

Dergelijke contacten kunnen natuurlijk ook worden nagebootst, met vaccinaties. “Het is de reden waarom kinderen onder meer tegen de mazelen en polio worden ingeënt.”

Inademen via neus

Jonge kinderen, maar ook ouderen hebben het minst sterke immuunsysteem. “Vanaf 60-65 jaar begint het te verzwakken”, weet Ebo. “Een typisch verschijnsel is de infectieaandoening gordelroos, die vanaf die leeftijd veel frequenter voorkomt, omdat de resistentie ertegen veel minder is.” Vandaar ook het advies aan senioren om jaarlijkse een griepprik te halen. “Veel meer kunnen ook zij niet doen.”

Aangezien de meeste infecties ons via de lucht treffen, adviseert de Leuvense immunologe Meyts nog om vooral langs de neus in te ademen. “In het neusslijmvlies zitten heel wat beschermmoleculen die al een eerste verdedigingslijn vormen”, legt ze uit. “Voorts is het erg belangrijk voor het eten steeds de handen met water en zeep te wassen. Zo vermijd je dat bacteriën waarmee we rechtstreeks in contact kwamen, bijvoorbeeld na een toiletbezoek, via de mond worden opgenomen.”




5 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • robrecht Peeters

    alle dagen 1 liter volle melk.....niets beter men kweekt er alles, dier en mens, mee groot …..

  • GERARD DE PELECIJN

    Gewoon wijn drinken want daar zit iets in!

  • André Callaert

    Elke dag enkele druppeltjes propolistinctuur doen wonderen!!!

  • Michel Jacobs

    Fundamenteel foutje in de redenering: bij epidemische virussen ga je precies dood door een overdreven reactie van je immuunsysteem waardoor massaal cytokines en chemokines vrijkomen die alle organen uitschakelen, nauwelijks door de schade die de virussen rechtstreeks aanrichtten.Daarom ook dat er in tegenstelling met bv Influenza, meer gezonde jonge mensen van sterven dan zwakkeren.Leef gezond, blijf in conditie,masker en handenontsmetting kan geen kwaad en doe voor de rest vooral NIKS!

  • Paul Van Hooland

    Kleine kinderen in een zandbak laten spelen , heel goed .