Hoe erg is het om een keertje over te slaan en meer weetjes over tandenpoetsen

Thinkstock
's Morgens halsoverkop je bed uit tuimelen en onderweg naar het werk plotseling beseffen dat je je tanden bent vergeten poetsen, ongetwijfeld een bekend fenomeen. Maar hoe erg is het overslaan van een poetsbeurt? En wat doe je aan die vervelende geur? Wij vroegen het aan tandarts Stefaan Hanson, woordvoerder van het Verbond van Vlaamse Tandartsen.

Idealiter moeten we onze tanden drie- tot viermaal per dag poetsen, maar laten we eerlijk zijn, dat is in de realiteit niet altijd haalbaar. Twee poetsbeurten per dag, 's morgens en 's avonds, is dan weer écht wel het absolute minimum. Doodgewoon omdat de voedingsrestjes die na iedere maaltijd achterblijven tussen onze tanden en op onze tong, de voedingsbodem zijn voor bacteriën die tot cariës leiden.

Maar wat gebeurt er als je toch een van die cruciale poetsbeurten op een dag mist? En als je er al eentje vergeet, welke heeft dan de minst negatieve gevolgen voor je gebit? Stefaan Hanson, tandarts en woordvoerder van het Verbond van Vlaamse Tandartsen, geeft raad.

's Morgens of 's avonds

"In principe zijn twee poetsbeurten per dag - 's morgens en 's avonds - absoluut noodzakelijk. Maar als je mij vraagt welke poetsbeurt overslaan het minste kwaad kan, dan is het die van 's morgens, ook al doen mensen vaak het omgekeerde. Waarom? Wanneer je 's avonds na het poetsen niets meer eet of drinkt, behalve water, heb je tijdens het slapen zuivere tanden. En dat is belangrijk, want 's nachts maak je geen speeksel aan. Overdag heb je een natuurlijke reiniging van de tanden wanneer we praten, eten, bewegen en slikken door de speekselvloed. Maar 's nachts valt die natuurlijke reiniging van de mond weg, waardoor bacteriën hun vrije loop kunnen gaan. Daarom is 's avonds poetsen voor het slapengaan extra belangrijk."

Welke poetsbeurt overslaan het minste kwaad kan? Die van 's morgens.

Ochtendgeur

"Toch hebben we wel degelijk een motivatie om onze tanden ook 's morgens van een poetsbeurt te voorzien," zegt Hanson, "doordat onze mond 's nachts niet gereinigd wordt, ontstaan er kwalijke geuren. Want hoe goed je voor het slapengaan ook poetst, er blijven altijd voedselrestjes achter op de tanden en tongrug. Terwijl je slaapt gaan die aan het rotten en dat geeft die typische ochtendgeur. De beste remedie tegen een slechte mondgeur is niet alleen 's morgens de tanden goed poetsen, ook de achterkant van de tong moet van een goede schrobbeurt worden voorzien."

Oeps, vergeten!

Heb je om welke reden dan ook toch een poetsbeurt gemist? Dat is niet meteen een ramp, al loop je op termijn wel het risico om cariës of zelfs een tandvleesontsteking te ontwikkelen. De mond en tanden reinigen met een mondspoelwater kan de ergste schade voorkomen, maar vervangt de klassieke poetsbeurt zeker en vast niet. Een tweede optie is een kauwgom met xylitol. Het kauwen ervan bevordert de aanmaak van speeksel waardoor de natuurlijk reiniging van de mond wordt gestimuleerd.

Partner in crime

Poets jij je tanden wel braaf minstens twee keer per dag? Super! Maar is je partner in crime wel de geschikte rechterhand? "Een goede tandenborstel is eentje met een medium hardheid en een kleine kop, zodat je alle hoekjes en gaatjes goed kan schrobben zonder kokhalsreflex. Koop in geen geval een hard exemplaar, die zijn misschien wel goedkoper maar beschadigen het tandvlees en schuren het tandglazuur af!"

"Vergeet ook zeker niet je tandenborstel regelmatig te vervangen. Zodra de haartjes van je borstel niet meer 100% recht veren is hij aan vervanging toe. De haartjes zijn hun flexibiliteit verloren en beschadigen je tanden en tandvlees. Vaak zullen de buitenste haartjes het als eerste begeven, dan is het al tijd om naar de winkel te hollen voor een nieuw exemplaar," adviseert Hanson, "om het gemakkelijk te onthouden zeggen we: 'ieder seizoen zijn tandenborstel', maar dat is geen algemene regel. Sommige mensen zitten na twee maanden al met een versleten tandenborstel, anderen poetsen voorzichtig en doen er langer mee. De beste richtlijn is de haartjes van de tandenborstel goed in de gaten houden."

Ieder seizoen zijn tandenborstel.

Elektrisch of manueel?

Of je nu manueel of elektrisch poetst, de regel van minstens twee minuten goed schrobben blijft bestaan. In minder tijd krijg je de klus simpelweg niet geklaard. En het is ook niet zo dat wie elektrisch poetst, automatisch goed poetst. De bewegingen van een elektrische tandenborstel zijn een bijkomend hulpmiddel bij hetgeen dat we zelf doen, maar alle vlakken zeer systematisch afgaan blijft zeer belangrijk. In principe kan je met een manuele borstel hetzelfde resultaat bereiken, maar er wordt vastgesteld bij vergelijkende testen dat het poetsresultaat met een elektrische borstel meestal net iets beter is dan met een manuele tandenborstel.

Wie elektrisch poetst, poetst niet automatisch goed.

Tips voor een stralend gebit

1. Eet gezonde voeding, beperk de tussendoortjes en vermijd koste wat kost frisdranken. Die laatste tasten het glazuur aan en geven erosie van het tandoppervlak. Een aantasting die onomkeerbaar is. Er verdwijnt als het ware een laagje van de tand. Tandartsen zien steeds vaker patiënten bij wie de knobbels van hun tandoppervlak zijn afgevlakt door het overvloedig drinken van frisdranken met hoge zuurtegraad.

2. Poets je tanden minstens twee keer per dag met een fluoride houdende tandpasta.

3. Ga één keer per jaar naar de tandarts. Maak je veel tandsteen aan? Ga dan twee keer per jaar. Ook aan kinderen tot 16 jaar wordt aangeraden om twee keer per jaar een bezoek te brengen aan de tandarts, omdat ze tot die leeftijd de grootste cariësneiging hebben.