Het loopt niet zo'n vaart met de dementie-epidemie: "Aantal gevallen stabiliseert"

THINKSTOCK
Alle onheilspellende berichten over de dementie-epidemie ten spijt, meent een groep gerenommeerde experten dat er beterschap is. Dat schrijven ze in een artikel dat gisteren in het vakblad The Lancet verscheen. In een aantal westerse landen is het aantal patiënten met dementie gestabiliseerd, zo zeggen de onderzoekers.

De onderzoekers namen vijf grote studies onder de loep. Die vergeleken het aantal gevallen van dementie in een bepaalde leeftijdsgroep in twee periodes. De bevindingen suggereren dat zowel het percentage van de bevolking met dementie als het aantal nieuwe gevallen in die specifieke leeftijdsgroepen gedaald is.

Schattingen

Volgens de meest recente cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie lijden naar schatting 47,5 miljoen mensen wereldwijd aan dementie. Verwacht wordt dat dat aantal tegen 203 zal oplopen tot 75,6 miljoen.

Deze schattingen zijn nodig om in de juiste zorg te kunnen voorzien, maar of ze correct zijn is volgens de onderzoekers maar de vraag. "Veel van het gebruikte bewijsmateriaal is gebaseerd op onderzoek vanaf de jaren 80", zegt hoofdauteur professor Carol Brayne van de universiteit van Cambridge. "Deze oude studies ondersteunen het idee van een voortgezette epidemie, maar zijn achterhaald. Onze levensverwachting, leefomstandigheden, gezondheidszorg en levensstijl zijn sindsdien ingrijpend veranderd."

Oude studies ondersteunen het idee van een voortgezette epidemie, maar zijn achterhaald. Onze levensverwachting, leefomstandigheden, gezondheidszorg en levensstijl zijn sindsdien ingrijpend veranderd

Carol Brayne, hoofdauteur van de studie

Vier van de vijf studies die de onderzoekers analyseerden, tonen geen beduidende wijzigingen in het aantal dementiegevallen in de voorbije twintig tot dertig jaar. In het Verenigd Koninkrijk werden in 2011 22 procent minder dementiegevallen geteld bij 65-jarigen dan in 1990. In het Spaanse Zaragoza werd tussen 1987 en 1996 een grote daling (-43%) vastgesteld bij mannen van 65 jaar en ouder. Ook in Stockholm (Zweden) en Rotterdam (Nederland) is het aantal nieuwe gevallen in een bepaalde leeftijdscategorie gedaald.

Schattingen van het totale aantal gevallen van dementie, op basis van deze studies, wijzen op een stabilisatie, eerder dan op een voortgezette toename.

Link met hart- en vaatziekten

Brayne legt de link met het aantal gevallen van en overlijdens door hart- en vaatziekten. "Die zijn sinds de jaren 1980 in hoge inkomenslanden stelselmatig gedaald. Dat komt door verbeteringen in de preventie en behandeling van belangrijke risicofactoren, zoals hoge bloeddruk en cholesterol. Mogelijk zien we daarvan nu ook het resultaat op het vlak van dementie."

Onlogisch is dat niet. Gisteren nog onthulde een studie in The Journal of Neurology Neurosurgery & Psychiatry negen risicofactoren voor het ontwikkelen van Alzheimer, een van de meest voorkomende vormen van dementie. Onder die factoren: hoge bloeddruk, type 2 diabetes, overgewicht en roken.

Toch moeten we de resultaten van deze vergelijkende studie enigszins relativeren. Het aantal gevallen van dementie mag dan wel dalen in de groep 65-jarigen, het is een feit dat we met zijn allen steeds ouder worden en de ziekte dan ook steeds vaker op latere leeftijd toeslaat. Op dit moment lijdt naar schatting 40 procent van de 85-plussers, de snelst groeiende demografische groep, aan dementie. Hoewel de vermindering van het aantal leeftijdsgebonden gevallen een goed teken is, stellen de onderzoekers dan ook dat dementie nog steeds een cruciale uitdaging is en blijft.

Maar professor Brayne is optimistisch. "Onze gegevens geven een relatief hoopgevend beeld van mogelijke trends in de toekomst. Ze benadrukken bovendien de nood om de focus te verleggen naar preventie gedurende de hele levensloop. Risicofactoren op jongere leeftijd aanpakken, kan op lange termijn de grootste impact hebben om het risico op dementie te beperken."

'Onze gegevens benadrukken de nood om de focus te verleggen naar preventie gedurende de hele levensloop'

Carol Brayne, hoofdauteur van de studie