Exclusief voor abonnees

Helft van voeding uit supermarkt bevat te veel suiker, zout of vet voor kinderen: met deze tips eet je kroost wél gezond

Getty Images/Cultura RF
De helft van alle ontbijtgranen, yoghurt en bereide gerechten die in Europa verkocht worden in supermarkten bevatten te veel suiker, zout of vet voor kinderen. Dat blijkt uit een onderzoek van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Commissie. Maar hoeveel suiker mag je kind nu per dag eten? En hoe laat je je niet misleiden? Onze beste tips op een rij.

Het team van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Commissie analyseerde voor het onderzoek de voedingswaarde van 2.691 voedingsmiddelen uit 20 landen van de EU 28. Zo namen ze onder andere ontbijtgranen, yoghurt, kant-en-klaarmaaltijden en bewerkte vlees- en visproducten uit de supermarkt onder de loep. Die vergeleken ze vervolgens met de richtlijnen van de World Health Organization (WHO) en die van de EU Pledge, een vrijwillig initiatief van 21 toonaangevende voedingsmiddelen- en drankbedrijven om de manier waarop zij adverteren naar kinderen onder de 12 jaar te veranderen.

Wat bleek? 1.281 producten ofwel 48% van de voedingsmiddelen voldeden niet aan de criteria van de EU Pledge, en maar liefst 1.821 of 68% niet aan die van de WHO, die iets strengere regels oplegt. De grootste boosdoeners waren het teveel aan suiker in ontbijtgranen en yoghurt, het hoge zoutgehalte in kant-en-klaarmaaltijden en bewerkte voedingsmiddelen, evenals te weinig vezels ontbijtgranen. Veel ingevroren maaltijden overschreden de caloriedrempel, terwijl verschillende soorten yoghurt niet voldeden aan de criteria voor het totale vetgehalte en verzadigd vet.

Zo stelden de onderzoekers vast dat 267 ontbijtgranen (37%) niet voldeden aan de EU Pledge-criteria, evenals 306 (65%) van de vleeswaren. Ook 329 bereide maaltijden (64%), 196 soorten yoghurt (29%) en 183 bewerkte visproducten (59%) werden als te ongezond bevonden.

De onderzoekers vertelden er niet bij naar welke producten en merken ze precies bestudeerd hadden, maar ze zeiden wel dat ze tot de best verkopende producten in Europa behoren.

6 theelepels

Maar hoeveel suiker, vet en zout mag een kind nu eten? De WHO raadt aan om slechts 10% van de dagelijkse energie-inname bij kinderen uit toegevoegde suikers te halen. Voor een kind van 2 jaar is dat 23 gram. Volgens onderzoek van de American Heart Association mogen kinderen dan weer niet meer dan 6 theelepels suiker per dag binnenkrijgen. Dat komt overeen met het advies voor volwassenen en met 25 gram per dag.

Qua ‘slechte’ vetten wordt door de Belgische Hoge Gezondheidsraad aangeraden om niet meer dan 1% van je dagelijkse voedingsinname uit transvetzuren te halen, die vind je onder andere terug in gefrituurde snacks, en maximum 10% van de dagelijkse hoeveelheid uit verzadigde vetten te halen. Die zitten vooral in dierlijke producten zoals vlees, boter en zuivelproducten.

Volwassen mogen niet meer dan 6 gram zout eten per dag, dat geldt ook voor kinderen boven de 10 jaar. Maar kinderen jonger dan die leeftijd mogen er niet zoveel van opnemen omdat hun nieren dat nog niet goed aankunnen. Tot 1 jaar mogen ze maximum 1 gram zout eten per dag, van 1 tot 3 jaar 3 gram, 4 tot 6 jaar 4 gram en van 7 tot 10 jaar 5 gram.

Etiketten lezen

Als je twijfelt of een bepaald product wel een gezonde keuze is, is het belangrijk om het etiket van het product te leren lezen. Een goede start is de Nutri-score. Die score wordt weergegeven aan de hand van 5 letters, gaande van A (de beste score) tot E (de slechtste score), en 5 kleuren, van donkergroen (de beste keuze) tot rood (de slechtste keuze) om de voedingswaarde van een product te beoordelen. Al zijn er nog enkele tips om je niet te laten misleiden in de supermarkt:

* Lees aandachtig de ingrediëntenlijst

De ingrediëntenlijst vertelt je niet alleen wat er in een product zit, maar ook of het een gezonde keuze is. Kijk eerst en vooral naar de volgorde van de ingrediënten. Het viel je misschien nog nooit eerder op, maar de ingrediënten staan vermeld in dalende volgorde van aandeel. Het bestanddeel dat het meest in het product zit, staat dus altijd eerst. Is suiker het eerste ingrediënt dat je tegenkomt? Dan bestaat je product dus voornamelijk uit suiker. Weet ook dat er tal van schuilnamen bestaan voor suiker, zoals dextrose, fructose, glucosestroop ... en daar maken fabrikanten gretig gebruik van. Zo vermelden ze suikers vaak met opzet onder verschillende benamingen, zodat ze als verschillende ingrediënten op het etiket staan en daardoor meer achteraan in de ingrediëntenlijst voorkomen.

* Vermijd suikers, transvetten en smaakversterkers

De meeste bewerkte voedingsmiddelen zitten vol overbodige toevoegingen zoals suikers, transvetten en smaakversterkers. Suikers verstoren niet alleen de bloedsuikerspiegel, wat gezondheidsproblemen kan veroorzaken, maar zorgen er ook voor dat je makkelijker vet opslaat. Probeer daarom alleen natuurlijke suikers te eten uit bijvoorbeeld groenten en fruit en zo veel mogelijk toegevoegde suiker te vermijden. Hoewel er heel wat gezonde vetten bestaan, zoals die in noten en bepaalde oliën, kan je de transvetten beter volledig links laten liggen. Het zijn ongezonde vetten waarvan bewezen is dat ze de kans op hart- en vaatziekten verhogen. Tot slot worden ook aan heel wat producten smaakversterkers toegevoegd. Als je gezond eet, voel je wanneer je honger hebt en wanneer je verzadigd bent. Maar producten waar smaakversterkers aan toegevoegd zijn, verstoren je honger- en verzadigings- gevoel en zetten je net aan om er meer van te eten.

* Kies producten met maximaal vijf ingrediënten

Over het algemeen kan je ervan uitgaan dat een product met meer dan vijf ingrediënten geen gezonde keuze is. Vaak is het dan al te veel bewerkt. Ook als er allerlei onherkenbare ingrediënten en toevoegingen voorkomen op het etiket, kan je het beter links laten liggen.

* Bekijk het aandeel aan koolhydraten

Wat ook belangrijk is om naar te kijken, is het aandeel koolhydraten in een product; dat vind je terug in de voedingswaardetabel. Meestal staat het aantal koolhydraten per 100 gram vermeld, soms ook per portie. Als een product bijvoorbeeld 25 gram koolhydraten bevat per 100 gram, waarvan 20 gram suikers, dan weet je dat je product voor een vierde bestaat uit koolhydraten en voor een vijfde uit suiker. Een product dat veel koolhydraten bevat - in bewerkte producten zijn dat meestal snelle koolhydraten - lokt, net zoals suiker, ook overeten uit en verstoort de bloedsuikerspiegel.

* Laat je niet misleiden door marketingclaims

Claims als ‘minder vet’, ‘light’ of ‘met natuurlijke ingrediënten’ zijn vaak pure marketing en zeggen niets over de voedingswaarde van een product. Vaak zie je bijvoorbeeld op producten staan: 100% natuurlijk. Dat klopt meestal wel, er mogen geen onwaarheden op vermeld staan, maar 100% natuurlijk betekent daarom niet dat het gezond is. Suiker is ook een natuurlijk product, dus bij zo’n claim kan je product ook volledig uit suiker bestaan. In magere producten of die met minder vet zit vaak meer suiker, wat meestal nog slechter is. Lightproducten bevatten minder suiker of minder calorieën, maar dat betekent wel dat de suiker vervangen wordt door zoetstoffen die de zoetdrang in stand houden. Bovendien eten mensen vaak meer van een product doordat het een mager of een lightproduct is, terwijl je van volle producten doorgaans minder eet. Om een bewuste keuze te maken, kan je dus beter op de ingrediëntenlijst afgaan in plaats van op de zogezegde gezondheidsclaims.




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.