Druk sociaal leven kan het risico op dementie verlagen

Getty Images
Vanavond een barbecue, morgen een brunch en volgend weekend een citytrip met je beste kameraden. Een agenda die volgepland staat met uitstappen met vrienden is leuk, én gezond. Volgens een nieuwe grootschalige studie zou het immers het risico op dementie kunnen verkleinen. 

Dementie wordt bekeken als een van de grootste uitdagingen van de toekomst. In Vlaanderen alleen al leven er meer dan 130.000 mensen met de aandoening. Tegen 2060 zou dat aantal zelfs kunnen oplopen tot 260.000. Gelukkig wordt er steeds vaker vanuit gegaan dat een groot deel van die toekomstige gevallen van dementie kan voorkomen worden. Dat wordt ook bevestigd door een nieuwe studie die gepubliceerd is in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS Medicine. “We hebben ontdekt dat sociaal contact, op middelbare leeftijd en ook als je al wat ouder bent, het risico op dementie kan verkleinen”, stelt hoofdauteur Andrew Sommerlad.

Sommerlad en zijn onderzoeksteam hebben gebruik gemaakt van data uit een ouder onderzoek, waarbij meer dan 10.000 mensen bijna 30 jaar lang werden gevolgd, van 1985 tot 2013 om precies te zijn. Die deelnemers moesten om de vijf jaar een vragenlijst beantwoorden. Daarin werd gepeild naar hoe vaak ze afspraken met vrienden en familieleden. Daarnaast moesten de proefpersonen ook cognitieve testen afleggen en werd er op het einde van de studie gekeken naar hun gezondheidsdossiers om te checken of iemand gediagnosticeerd was met dementie. 

Zestigers die dagelijks afspreken, liepen 12% minder risico om dementie te ontwikkelen in vergelijking met leeftijdsgenoten die 1 of 2 keer per maand samenkomen met vrienden. Ook bij vijftigers en zeventigers was er een verband gevonden tussen sociaal contact en dementie, maar dat was niet statistisch significant. 

Gezonde levensstijl doet wonderen

Jurn Verschraegen, directeur van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen, is niet verrast door deze resultaten. “Eerdere studies hebben al aangetoond dat bepaalde factoren kunnen helpen met het voorkomen van dementie. Onder meer de Britse professor Gill Livingston, die trouwens ook heeft meegewerkt aan dit nieuwe rapport, heeft zich daar twee jaar geleden in verdiept. Ze ontdekte destijds dat sociaal actief zijn en vrijwilligerswerk het risico op dementie kunnen beperken. Andere zaken die een rol spelen zijn een gezond gewicht, niet roken, alcohol beperken, fysiek actief zijn, gezond eten en nieuwsgierig zijn.” 

Maar hoe komt het dat sociaal contact zo gezond is? “Een afspraak, diner of uitstapje kan je bekijken als een cognitieve uitdaging”, meent Verschraegen. “Dat zie je ook in de studie. Het positieve effect van sociaal contact wordt alleen gevonden bij vrienden, niet bij familieleden. Dat komt omdat het - in de meeste gevallen - niet uitdagend is om binnen te springen bij je ouders, broers of zussen. Bij vrienden wil je daarentegen wel steeds je beste kant laten zien. Je doet dingen die niet vanzelfsprekend zijn om in je eentje te doen. Omdat je bovendien niet voortdurend omringd wordt door je vrienden, heb je iets om naar uit te kijken. Dat creëert een soort verlangen en prikkelt je nieuwsgierigheid.”

Effect misschien nóg groter

Volgens de expert valt er ook een kleine kanttekening te plaatsen bij de studie. “De onderzoekers baseren zich op bestaande gezondheidsdossiers, waarbij je enkel de vastgestelde diagnoses ziet. Maar heel wat zestigers en zeventigers hebben geen grote vriendenkring meer. Er kunnen dan ook nog een heleboel eenzame mensen zijn waarbij dementie nog niet is vastgesteld. Het is dus mogelijk dat het effect van sociaal contact nóg groter is." 

Het is trouwens niet omdat je een sociale babbelaar bent, dat je geen risico loopt om dementie te ontwikkelen. “Er zijn evengoed mensen die 30 jaar roken en geen longkanker ontwikkelen. Desondanks is roken wel een van de grootste risicofactoren op longkanker. Je moet dat in z'n context plaatsen. Maar vrienden zijn dus wel degelijk een belangrijke factor om het risico op dementie te beperken. Laat deze studie dus vooral een oproep zijn om veel af te spreken met je vrienden. Op oudere én op  jongere leeftijd, want dan krijg je een grotere cognitieve reserve waar je uit kunt putten. Zo kan je de eerste tekenen van dementie uitstellen of zelfs vermijden. Maak het gezellig met gezelschapsspelen. Probeer een nieuwe hobby uit, zoals zingen in een koor. Of ga op reis met vrienden. Doe dingen die gezellig zijn, die je eventueel fysiek uitdagen, maar die je vooral een positief gevoel geven.” 

Meer info over de preventie van dementie vind je op de site Sanimemorix.




3 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Emi De graeve

    druk, druk druk ....af en toe eens op de rem staan is ook goed, geen verplichte afspraken, uitslapen als je wil... Alles moet kunnen maar niks moet. Carpe diem... straks krijgen mensen nog angst dat ze dement worden omdat ze geen druk sociaal leven hebben.

  • Danielle Duym

    Ik ben daar toch niet zo zeker van want hoe meer ik de mensen leer kennen, hoe liever ik alleen ben met mijn katten. En uiteraard (en gelukkig maar) zijn er uitzonderingen. Peter Buyck, we leven in een wereld waar niets vergeven wordt en de groepsdruk ontzettend hoog is. Dat kan inderdaad niet gezond zijn.

  • Peter Buyck

    Hoe groter de 'vriendenkring' hoe groter de 'eenzaamheid' als jij een fout maakt tegen de 'sociale etiquette'...