Exclusief voor abonnees

Belgische CEO heeft hét recept om 100 jaar te worden: “Ik heb niets tegen fitnessabonnementen, maar eigenlijk is dat allemaal niet nodig”

Eric Verdin (62), de Belgische CEO van het Amerikaanse Buck Institute.
RV Eric Verdin (62), de Belgische CEO van het Amerikaanse Buck Institute.
Een pilletje waarmee je relatief gezond 100 of zelfs 110 jaar wordt? Binnen dit en tien jaar is het er. "Maar voor het zover is, kunnen we onze levensduur ook al serieus verlengen door dagelijks te vasten en 20 minuten - sléchts 20 minuten - te bewegen." Dat zegt Eric Verdin (62), de Belgische CEO van het Amerikaanse Buck Institute, 's werelds enige onafhankelijke onderzoeksinstelling die zich bezighoudt met veroudering. “Je hebt je levenskwaliteit voor het grootste deel in eigen handen.”

Gezond en wel 100 jaar worden: dat willen allicht de meesten onder ons. Maar tegelijk zijn we extreem fatalistisch als het op onze levensduur aankomt, zegt Eric Verdin, een Luikse arts en onderzoeker die al 35 jaar in de States werkt. "Hoe vaak hoor je mensen niet zeggen: 'Ik word niet oud want mijn ouders zijn allebei vroeg gestorven', of 'Kanker zit in onze familie'? Welnu, uit allerlei onderzoeken weten we intussen dat een lang en gezond leven voor 93% bepaald wordt door omgevingsfactoren en slechts 7% door je genen. Je hebt je levensduur en -kwaliteit dus voor het grootste deel in eigen handen."

Wat zijn die omgevingsfactoren, en welke kunnen we zo goed onder controle houden dat we lang en gezond leven?

"Het gaat over alles wat niet-genetisch is. Dat is heel breed: van de kwaliteit van de lucht die je inademt tot de relaties die je onderhoudt. Het probleem is dat we van veel omgevingsfactoren duidelijk zien dat ze een impact op onze levensduur hebben, maar we zijn er nog niet achter hoe dat in zijn werk gaat. Twee voorbeelden: we weten dat eenzaamheid een risico op vroegtijdig overlijden is en we zien ook een piek van sterfgevallen bij mensen die met pensioen gaan. 'Sociaal contact' en 'een doel in het leven hebben' zijn dus twee belangrijke factoren om het hier lang uit te houden. Maar hoe die precies onze gezondheid bevorderen, zijn we nog aan het uitzoeken."

Van twee omgevingsfactoren weten we gelukkig wel heel veel: voeding en beweging.

"Precies. En daarom kunnen wij vanuit het Buck Institute op basis van uitgebreid wetenschappelijk onderzoek adviezen geven op die twee vlakken. Ik weet het wel: aan fitnessboeken of dieetgoeroes geen gebrek, maar wij hebben niets te verkopen. U zult verbaasd zijn over de eenvoud van sommige van onze adviezen."

Begin eens met beweging.

"Ik heb niets tegen fitnessabonnementen of slaapkamers die tot halve sportzalen zijn omgebouwd, maar eigenlijk is dat allemaal niet nodig. De meeste mensen hebben tegenwoordig geen enkele fysieke activiteit meer. Ze staan op, kruipen in de wagen, zitten de hele dag achter een scherm en ploffen 's avonds neer in de zetel voor tv. Als zo iemand elke dag 20 minuten gaat wandelen, haalt hij of zij daar al 60% uit van het totale gezondheidsvoordeel dat je kunt bereiken met training."

Elke dag 20 minuutjes wandelen, volstaat dus om een pak gezonder te worden en langer te leven? Het is bijna niet te geloven.

"Het is pure wetenschap, meermaals bewezen via verschillende onderzoeken. Met wandelen bedoelen we uiteraard niet in een museum van het ene schilderij naar het volgende slenteren. Je moet voelen dat je hartslag omhoog gaat. Maar het is wel de bedoeling dat je nog altijd een conversatie kunt voeren."

In 20 minuten kun je onmogelijk 10.000 stappen zetten, tegenwoordig toch de norm voor iedereen die wat wil bewegen?

"Die 10.000 stappen: een mooi rond getal, maar er is geen enkele wetenschappelijke basis voor. Sterker nog, uit onderzoek blijkt dat 4.800 stappen per dag het grootste gezondheidsvoordeel opleveren. Uiteraard is het beter als je er 5.000 méér doet, maar we weten uit ervaring dat 10.000 voor de meeste mensen te veel is. Waardoor ze afhaken en helemaal niets meer doen. Daarom pleiten wij voor wetenschappelijk onderbouwde, haalbare normen. Iederéén kan 20 minuten per dag vrijmaken om te wandelen, toch?"

Over naar de voeding. U bent voorstander van dagelijks vasten. Leg dat eens uit.

"Er zijn verschillende vormen. Je kunt bijvoorbeeld twee of drie dagen per week niet meer dan 500, 600 calorieën eten. Dat heeft een krachtiger effect op onze gezondheid, op ons immuniteitssysteem, dan eender welk ander dieet. Persoonlijk doe ik aan 'time restricted feeding': acht uur per dag eet ik, de overige zestien uur per dag speel ik geen hap binnen - geen enkele calorie, zelfs geen kauwgum. Ook mijn dochter van 13 doet dat."

Dat klinkt eenvoudig, maar is volgens mij aartsmoeilijk. Als je 's morgens om 8 uur ontbijt, mag je tot 16 uur eten. Zeg maar dag tegen alle etentjes met vrienden of familie...

"Dat is inderdaad een probleem. En daarom neem ik 's middags pas mijn eerste maaltijd, dan kan ik 's avonds nog op restaurant of met het hele gezin gezellig mee aan tafel."

U slaat het ontbijt dus over? Ik ben nochtans opgegroeid met het adagium dat het ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag is.

"Ik ook. Maar nu we niet langer met zijn allen hele dagen op het veld of in de fabriek werken, geldt dat niet langer. Ik sta 's morgens op, drink wat koffie - geen melk, geen suiker - en heb totaal geen probleem om het tot de middag vol te houden. Doe ik al jaren. Het houdt mijn gewicht op peil en het zorgt er ook voor dat ik langer gezond zal leven."

Hoe werkt dat dan juist? Kunt u dat proces eens uitleggen?

"Zonder voeding begint het lichaam aan autofagie te doen. Het eet zichzelf. En het wonderbaarlijke is dat het eerst het vuilnis verwijdert: foute eiwitten, bijvoorbeeld, die tot ernstige problemen in de organen kunnen leiden, worden eerst verteerd. Vasten werkt als een poetsbeurt voor je cellen. En hetzelfde gebeurt bij beweging. Ga maar eens wandelen na een zware feestmaaltijd: je zult je meteen een pak frisser voelen."

Ik kan me inbeelden dat ik binnen die 8 uur toch ook niet de grootste troep mag eten?

"Uiteraard niet. Wat dat betreft, verschillen onze aanbevelingen niet grondig van de adviezen die de Belgische Gezondheidsraad vorige week nog heeft uitgevaardigd: veel groenten, weinig (rood) vlees en zo min mogelijk alcohol."

U bent zelf Belg. Denkt u niet dat maximaal 300 gram vlees per week - wat de Gezondheidsraad aanraadt - in onze cultuur moeilijker ingang zal vinden dan 20 minuten wandelen per dag?

"Misschien wel. Maar ik zie het als volgt: het leven is een experiment. Als je al je hele leven vlees eet en je hebt niet de minste gezondheidsklacht: doe vooral verder en laat niemand je iets aanpraten. Maar als je sukkelt met je cholesterol, of je hebt last van te hoge bloeddruk of overgewicht of wat dan ook: probeer dan eens één of twee weken te stoppen met vlees of alcohol, kijk dan hoe je je voelt en maak ten slotte een eigen, weloverwogen keuze, in samenspraak uiteraard met je huisdokter. Alle studies wijzen uit dat wie minder vlees eet, langer en gezonder leeft. Maar tegelijk vind ik dat je niemand kunt dwingen om het te laten."

Hoe strikt zijn uw adviezen ? Die 16 uur per dag vasten, bijvoorbeeld: moet ik dat 7 op 7 doen om resultaten te hebben?

"Nee. Dat is het hem juist. Stel dat je het maar 5 dagen per week doet omdat je in het weekend met je gezin wil ontbijten, dan is dat alvast een stuk beter dan wanneer je niéts doet. Sterker nog, die twee gezinsmomenten zouden weleens even belangrijk kunnen zijn voor je gezondheid als die twee extra dagen vasten."

Dokter, hoe eenvoudig uw adviezen ook zijn, het zou toch nog een pak simpeler zijn als het Buck Institute met een wonderpilletje tegen veroudering op de proppen zou komen?

"Daar zijn we ook hard mee bezig en we hebben zelfs al gigantische stappen gezet. Ik durf nu te voorspellen dat dit pilletje er over vijf tot tien jaar zal zijn. Het wordt een medicijn waarmee zo goed als iedereen gezond 100 jaar zal kunnen worden. Hopelijk zijn tegen dan de meesten overtuigd van de voordelen van gezonde voeding en genoeg beweging. Want soms schrik ik wakker na een hevige nachtmerrie: daarin wordt de aarde bevolkt door obese mensen die geen poot bewegen en de ene vette hap na de andere binnenwerken, maar toch allemaal 120 jaar worden door ons pilletje. Dat kan ook niet de bedoeling zijn." (lacht)

Wie is Eric Verdin?

Belgische arts en medisch onderzoeker. Studeerde geneeskunde aan de universiteit van Luik.
Werkte zijn laatste jaar af aan de Harvard Medical School in Boston.
Werkt ondertussen al 35 jaar in de VS, o.a. 20 jaar aan de UCSF, de Universiteit van Californië in San Francisco.
Is sinds drie jaar CEO van het Buck Institute, de enige onafhankelijke onderzoeksinstelling in de wereld die zich bezighoudt met de biologie van veroudering.
Is getrouwd met een Duitse, het koppel heeft drie kinderen, respectievelijk 32, 18 en 13 jaar oud.

Lees ook binnen HLN+:

“Vermoeid? Hoofdpijn? Het is de schuld van wat we eten”: arts lanceert voedingsplan om je lijf in 10 dagen te resetten

Reportagemaakster Annick Ruyts kan al 4,5 jaar amper slapen: “Dat verlies van controle is het ergste”

Professor huisartsengeneeskunde Bert Aertgeerts: “Als je alles met alcohol moet vieren, heb je een probleem”




52 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Guido Deville

    Dr Lecomte dacht ook dat hij het recept had gevonden om « 1000 jaar » te worden. Dagelijks slikte hij daartoe hopen vitamines. Uiteindelijk stierf hij op de leeftijd van 78 jaar aan een hartkwaal. Zo goed als alle honderdjarigen van vandaag verblijven zwaar hulpbehoevend in een rusthuis. Velen onder hen verlangen naar het einde. Het is dan ook een valse illusie te denken dat mensen door een gezonde levenswijze bruisend van vitaliteit 100 jaar kunnen worden.

  • Hubert Van Herck

    Weeral iemand die uit zijn nek kletst. Als het waarheid zou zijn, moet drie kwart van Afrika al over de 100 zijn. Die mensen hebben bijna geen eten en moeten kilometers stappen voor een kannetje water.

  • Staaf Van Aelst

    In een wereld als deze WIL ik geen 100 worden.

  • Christian Deckers

    Dit is uiteraard hét ultieme middel om de mensen nog 20 jaar langer te laten werken om subsidies te blijven ontvangen voor zelfverzonnennoodzakelijke onderzoeken of ander "werk". Ook een vieze gedachte om een aantal levensjaren te kunnen bijbestellen via een pilletje. Wie het pilletje kan betalen zal leven?

  • Marco Maerten

    Jef Timmersmans,genen bepalen maar een 10%,leefstijl 50%;overige milieu en risicogebonden gedrag.Lees voeding is de grootste massamoordenaar en dan bedoel ik westerse voedingstijl.Bewijs: Corisca eet totaal anders en heeft de meest gezonde 90 plussers,net als nog bepaalde regio's in de wereld.