Angst voor een pandemie? Alles wat u moet weten over MERS

Het MERS-virus.
REUTERS Het MERS-virus.
Zal het MERS-virus uitgroeien tot een pandemie? Dat is momenteel de grootste kopzorg van volksgezondheidsexperts wereldwijd. De explosieve groei van het aantal MERS-patiënten in april zet alvast aan tot paniekvoetbal. Een tweede Nederlander is intussen besmet.

Het Middle East Respiratory Syndrome (Midden Oosten-ademhalingssyndroom), kortweg MERS, is een virale ademhalingsziekte. In 2012 werd ze voor het eerst in Saoedi-Arabië vastgesteld, maar intussen zijn er overal ter wereld MERS-geïnfecteerden waargenomen. In één derde van de gevallen met dodelijke afloop.

Tot vandaag geloven experts dat het virus niet erg besmettelijk is. Als dat wel het geval was geweest, zou immers een veel groter aantal cases waargenomen zijn. Volksgezondheidsexperts manen hun burgers dan ook aan tot kalmte: het besmettingsrisico blijft uiterst klein.

Nieuwe variant
De kiemen voor een pandemie lijken voorlopig niet aanwezig, maar toch doet de grote toename van het aantal MERS-gevallen in april - ruim 200 nieuwe geïnfecteerden - de vraag rijzen of het virus aan een opmars bezig is. Misschien heeft het MERS-virus zich genetisch ontwikkeld tot een nieuwe variant die dan weer wel een pandemie tot gevolg zou kunnen hebben.

Midden april heeft de Duitse viroloog Christian Drosten (Universiteit van Bonn) een dertigtal MERS-monsters uit de Saoedische stad Djedda opgestuurd gekregen om te onderzoeken of er een mutatie heeft plaatsgevonden. Tests in zijn lab hebben uitgewezen van niet. Maar de methode waarop Drosten de monsters heeft gescreend, is onderhevig aan kritiek. Kortom, sluitende bewijzen of er nu wel of geen genetische veranderingen in het MERS-virus hebben plaatsgevonden, zijn er niet.

Het MERS-virus eist steeds meer slachtoffers.
ANP Het MERS-virus eist steeds meer slachtoffers.

Vermijd kamelenmelk
Als er zich geen genetische verandering heeft voorgedaan, hoe valt de plotse opmars van het aantal MERS-gevallen dan te verklaren? Media-aandacht is een eerste verklaringsfactor. Tot voor kort werden in Saoedi-Arabië alleen mensen met een ernstige longontsteking getest op het virus. Maar door de mediahype errond, melden nu veel meer mensen zich aan om zich bij de minste kwaaltjes te laten onderzoeken.

Ook de geboortegolf van jonge kamelen kan een invloed uitoefenen op het aantal MERS-gevallen. Hoe? Eenvoudig: ieder voorjaar worden kamelen geboren, die dragers kunnen zijn van het virus. Waarschijnlijk zijn ze in staat mensen te besmetten. De manier waarop is echter onduidelijk, maar het drinken van kamelenmelk wordt ten stelligste afgeraden.

Herinneringen aan Sars
MERS roept spontaan herinneringen op aan Sars (severe acute respiratory syndrome) het dodelijke virus dat in 2003 wereldwijd 8.000 mensen besmet heeft. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn daarbij 774 slachtoffers gevallen. Sinds 2004 zijn er geen nieuwe SARS-gevallen meer vastgesteld.

Net zoals Sars is MERS een coronavirus. Coronavirussen zijn een grote familie binnen de virussen, die bijvoorbeeld ook de gewone verkoudheid onderbrengt.